«Кыргыз тилдүү супер вайнер»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Akbuura gazeta

БИОМЕТРИКАЛЫК ПАСПОРТ ДЕГЕН ЭМНЕ?

№600 02-май-08-май, 2014-ж


25-апрелде Улуттук кеңештин кезектеги жыйыны болуп, анда 2015-жылы Жогорку Кеңешке депутаттарды шайлоого даярдык көрүү үчүн биометрикалык паспортторго өтүү тууралуу маселе талкууланды. Биринчи вице-премьер Тайырбек Сарпашев биометрикалык паспортторго өтүү үчүн 2014-жылдын 1-сентябрынан тартып жарандардын биометрикалык маалыматтары массалык түрдө чогултулуп баштаарын билдирди. Коомчулукта «Биометрикалык паспорт деген эмне? Бул паспортту колдонууга өтсөк эле шайлоолор ачык-айкын өтүп калабы?» деген суроолор жаралууда.

ПАСПОРТ ТУУРАЛУУ
Биометрикалык паспорт сырткы көрүнүшү боюнча кадимки эле паспортко окшош. Бир гана айырмачылык, биометрикалык паспортко документтин ээсинин сүрөтү, жеке маалыматтары: аты-жөнү, туулган датасы, паспортту алган жана мөөнөтү бүтө турган даталар, паспорттун номери жана башка ар кандай кошумча маалыматтар камтылган атайын микросхема орнотулат.
Дүйнөлүк стандарт боюнча микросхемада көздүн кубулмалуу челинин сүрөтү же бармак издери сыяктуу атайын биометрикалык маалыматтар камтылышы керек. Артыкчылыгы – паспорт менен жумуш бүтүрүү процесстеринде кезек күтүү узакка созулбайт. Себеби андагы маалыматтарды атайын аппараттын жардамы менен автоматтык түрдө көчүрүп алууга болот. Ошондой эле өздүк маалыматтарды (мисалы, бойдоктор турмуш кургандыгы же жарандын жер которгондугу тууралуу жана башка маалыматтарды) киргизип же өзгөртүүгө мүмкүн.
Терс жагы катары эксперттердин пикирин эске алууга болот. Эксперттер «биометрикалык технологияларды колдонуу адамдын эркиндигин чектөөгө алып келип, тагыраагы, алардын үстүнөн көзөмөлдөө механизми жаралат» дешет. Маалыматтарга ылайык, Кыргызстан биометрикалык маалымат үчүн көздүн кубулмалуу челинин сүрөтү, 10 манжанын изи жана санариптик сүрөттү киргизүү керектигин тандашкан. Бирок бул азырынча акыркы чечим эмес.

КЫРГЫЗСТАНГА ЭМНЕ ҮЧҮН КЕРЕК?
Болуп өткөн жыйында биринчи вице-премьер-министр Т.Сарпашев биометрикалык маалыматтар камтылган паспортторду кабыл алуу биринчи кезекте улуттук коопсуздукту камсыз кылуу максатында жүргүзүлүп жатканын айтты. Ошондой эле ал белгиленген пландарды ишке ашыруу үчүн өкмөт тарабынан бардык каражаттар табылгандыгын билдирди. Жарандарды бул паспорт менен камсыздоо программасын ишке ашыруу үчүн 250 миллион сомдун тегерегинде акча сарпталмакчы. Ал эми 2015-жылга чейин жарандарды аталган паспорт менен камсыз кылууну тапшырган президент Алмазбек Атамбаев эл муктаждыкка чыдаганы менен, акыйкатсыздыкка чыдабасын айтты. «Биздин максат – бардык жарандарды биометрикалык паспорттор менен камсыз кылуу гана эмес, таза шайлоо өткөрүү»,- деди А.Атамбаев. Өкмөт 2015-жылдын 1-июлуна чейин калктын биометрикалык маалыматтары камтылган бирдиктүү мамлекеттик каттоону түзүп чыгууну бүтүрүүнү пландоодо. Өлкө башчы министрлер кабинетине «ушул жылдын 1-сентябрынан тарта биометрикалык маалыматтарды чогултуп баштабаса, өкмөт отставкага кетиши керек» деди.

ДҮЙНӨДӨ
Биометрикалык паспортту биринчи болуп АКШ 2006-жылдан тартып колдонуп баштаган. Мындай документти колдонуу идеясы 2001-жылдын 11-сентябрында Америкадагы дүйнөлүк соода борборлорунун террористтер тарабынан жардырылуусунан кийин келип чыккан.

Ширин Турдакунова
politika@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(6)
05.05.2014. 12:19 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
227
Катталган:
20-05-2013
Соӊку аракети:
02-09-2014 16:16
Жынысы:
Белгисиз
+2
«биометрикалык технологияларды колдонуу адамдын эркиндигин чектөөгө алып келип, тагыраагы, алардын үстүнөн көзөмөлдөө механизми жаралат» Албетте!!!
05.05.2014. 23:56 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
793
Катталган:
18-04-2014
Соӊку аракети:
14-12-2018 12:14
Жынысы:
Белгисиз
+1
Бул карапайым элден акча жыйноо деген чондор эптеп элден акча алмай дагын он жылда алмашат права катары
06.05.2014. 03:49 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
13-02-2014
Соӊку аракети:
07-02-2017 09:05
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
+1
кыргызстанда жарандык паспортту жон беришпейт анан бул паспортту ойлоп чыккандарын куйосунда эптеп элден акча алууну ойлоп чыгып жатышат да
08.05.2014. 17:57 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
102
Катталган:
31-12-2013
Соӊку аракети:
01-10-2016 02:22
Жынысы:
Белгисиз
0
Елди баарын алмаштырышы керек десе елге абдан кыйын болот го.Ызы чуу очеред, пара алмай дегендей. Баасы да арзан турбаса керек. Мен былтыр европада чексиз визасы менен биометриялык куболук алганда 135 евро толоп ыйлап ие жаздагам. Мурун 30 евро толочу екен еми жаны функциялары менен ушундай алыш керек дешти. Жогоруда айтылгандай он манжа емес соомойду еле басат. А жанагыдай кошумча функцияларын жаптырып салдым. Аны колдонуш оз еркин.
11.05.2014. 05:46 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
88
Катталган:
09-02-2013
Соӊку аракети:
15-01-2016 00:47
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
0
ошол биометриялык паспорттун ичинде бардык данныйлар болсо,Ал данныйлардын баары Атамбаевдин колуна тийсе Атамбаев ошол данныйлар менен озун озу таза шайлоо кылып шайлап журо берет да
14.08.2014. 05:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
98
Катталган:
30-04-2013
Соӊку аракети:
08-12-2018 16:49
Жынысы:
Белгисиз
0
Biometric biz Dubai El Aralyk Airportto ish kunubuzgo koldonobuz. Bul bir gana soomoidy basuu menen ishke kaisy ubakutta kelgendi bilidiret. Bizdin Chondorgo dagy ushundai system kirgizilse. Oz ubagunda kelip kete turgan kylyp.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 1217 колдонуучу (Катталган: 6, коноктор: 1211) "Супер-Инфо" бөлүмүнө кирди:

Zamirbek_77, Albert.9000, Prelestina, poping.dance, Samat777, sedep.99

Макалалардын саны:
21592;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: