реклама
Супер-Инфодо жарнама
SUPER.KG порталында жарнама
Реклама в Супер-Инфо
Реклама на SUPER.KG
Архив
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
semetei

КӨМҮР КЫМБАТТАДЫ. КЫШТАН КАНТИП ЧЫГАБЫЗ?

№784 10-16-ноябрь, 2017-ж.



Аба ырайы суук тартып, кыш жакындаганда кара алтын аталган көмүрдүн баасынын кымбаттап жатканы жалпы коомчулукту түйшүккө салууда. Мындан улам көмүрдүн кымбаттаганынын себебин, баасы борбор калаада жана аймактарда канча сомго бааланып, кайдан ташылып жатканын иликтеп көрдүк.

КАРА-КЕЧЕНИН КӨМҮРҮ МЕНЕН ЭЛДИ ТОЛУК КАМСЫЗДООГО БОЛОБУ?

Кара-Кече көмүр кенинде 1 жылда канча тонна көмүр казылат жана анын жеринде жана аймактарда баасы канча экенин билүү үчүн «Кыргызкөмүр» мамлекеттик ишканасына кайрылдык.
АДИЛЕТ САЛБАРОВ, «Кыргызкөмүр» мамлекеттик ишканасынын геологу:
– «Кыргызкөмүр» мамлекеттик ишканасы өлкөнүн түндүк аймагындагы элди жана Бишкектеги жылуулук борборун Кабак көмүр казуу карьеринин (жалпы 12 карьер) көмүрү менен камсыздайт. Мында 12 ишкана иш жүргүзөт. Анын бири «Кыргызкөмүр», калганы жеке менчик. 12 ишкананын баары Бишкек жылуулук борборуна жана түндүк региондордогу элге көмүр ташыйт. Үстүбүздөгү жылга Кабактан Бишкек жылуулук борборуна 500 миң тонна ташуу пландалган. Кабактын 1 карьери болгон Кара-Кече көмүр казуу борбордук участогу жыл башынан бүгүнкү күнгө чейин 250 миң тонна көмүр казды. Жылдын аягына чейин дагы 100 миң тонна казуу пландалууда. 2016-жылы 254 миң тонна казылган. Жалпы 12 ишкана чогулуп Кабактан казып алуучу быйылкы план – 800 миң тонна. Анын ичинен 450 миң тоннасы Бишкек жылуулук борборуна, калган 350 миң тонна элге берилет. Ал эми Бишкек жылуулук борборуна 50 миң тонна Таш-Көмүрдөн ташылат. Казакстандан көмүр келбей калганына байланыштуу быйылкы жылга Кабак көмүр казуу жайына 250 миң тонна кошумча план берилип жатат. Жалпы жыл ичинде 1 миллион тонна көмүр казуу пландалууда. 2016-жылы Кабак көмүр казуу жайынан 12 ишкана 805 миң 593 тонна казган. Ал эми республика боюнча 1 миллион 802 миң 546 тонна казып алынган. Ошол эле учурда 1 миллион тоннага жакын казак көмүрү алынып келинген.
2017-жылы жалпы 2 миллион 315 миң 97 тонна көмүр керектелет. Анын ичинен бюджеттик мекемелерге 240 миң 946 тонна жумшалат. Элге 1 миллион 74 миң, Бишкек жылуулук борборуна 1 миллион тонна. Бүгүнкү күнгө карата элге 635 миң 218 тонна, бюджеттик мекемелерге 136 миң 993 тонна, Бишкек жылуулук борборуна Таш-Көмүрдөн 23 миң 531 тонна, Кабак көмүр казуу жайынан 144 миң тонна көмүр келди. Бишкек жылуулук борборуна Казакстандан да көмүрлөр алынып келинген.
Ушул жылдын 9 айында Кабак көмүр казуу жайынан 411 миң 723 тонна казылды. Ал эми республика боюнча 998 миң 346 тонна казылып алынды.

Саадат Маратова, «Кыргызкөмүр» мамлекеттик ишканасынын басма сөз катчысы:
– Учурда ишкананын көмүр сатуу боюнча атайын кампасы жок, ачыла элек. Бирок Бишкек шаарында 10дон ашуун жеке менчик көмүр базалар иштеп жатат. Биздин мекеме кампадагы бааны көзөмөлдөй албайт. Ишкана Кара-Кечедеги көмүрдүн өндүрүлгөн жеринде майда жана иригине карата тоннасына 1200-1300 сомдон баа койгон. Ал жерден сатып алган жеке тараптар бааларды абалга жараша өзгөртүп, көбүн сатпай кармап турушат. Кар түшкөндө кымбат кылып сатууну көздөөдө.

КЫРГЫЗ ӨЛКӨСҮ 1 КЫШТА 2 МИЛЛИОН ТОННАДАН АШУУН КӨМҮР КЕРЕКТЕЙТ
Кубан Мырзаканов, Өнөр жай, энергетика жана жер казынасын колдонуу мамлекеттик комитетинин төрагасынын орун басары:

– Бишкек шаардык жылуулук борборуна 2017-2018-жылдын күз-кыш мезгилине 1 миллион тонна көмүр керектөө боюнча тараптар менен келишим түзгөн. Анын ичинен 450 миң тонна Казакстандын көмүрүн алып келүү боюнча келишимге кол коюлган. Бүгүнкү күнгө карата 130 миң тонна казак көмүрү ташылды. Келишим боюнча калган көмүр 2018-жылдын апрель айына чейин ташылып келинмекчи.
Негизи калкты көмүр менен камсыздоо иши жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органдарына жүктөлгөн. Биз өндүрүү тармагын колго алганбыз. Бүгүнкү күндө 1 тонна көмүр Бишкек, Чүйдө 3500-5000, алыскы райондордо 5000-7000 сом. Ишкерлердин көмүр ташуу үчүн атайын унааларды уюштуруп берсе баа арзан болмок деген сунушу азыр ишке ашпайт. Мамлекетте андай унаа жок. Союз мезгилиндегидей атайын гараждар жок. Ошентсе да ӨКМнын унаалары менен элге көмүр ташып берели деп ойлонгонбуз. Бирок унаалар алардын өздөрүнө да чукул кырдаал болуп калса зарыл болуп калат экен.
Бүгүнкү күндө Кыргызстанга сырттан көмүр бир гана Казакстандан алынып келет, Өзбекстан жана башка коңшу өлкөлөрдөн көмүр алынып келинбейт.

БААЛАРДЫН ӨСҮШҮН ЖӨНГӨ САЛУУГА БОЛОБУ?
Санжарбек Кокошеров, Монополияга каршы жөнгө салуу мамлекеттик агенттигинин башкы адиси:

– Бүгүнкү күндө Кыргыз өкмөтү 1 айлык коомдук талкууну жүргүзүп жатат. Талкуунун жыйынтыгында өкмөт чечим кабыл алат. Андан соң Кыргыз Республикасынын өкмөтүнө караштуу Монополияга каршы жөнгө салуу мамлекеттик агенттиги өз ишин жүргүзөт. Азырынча түздөн-түз көзөмөл жок. Карьерлерге буга чейин атайын ченем менен баа коюп бергенбиз. Өкмөттүн токтомунун негизинде 90 күнгө көзөмөл жүргүзөбүз. Бул аралыкта агенттик жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органдары жана каржы полициясы менен биргеликте мониторинг жүргүзөт. Баа коюлган ченемден ашса административдик айып салынат.

КӨМҮР БАЗАДА ИШТЕГЕНДЕР ЭМНЕ ДЕЙТ?
  Бакыт Жакыпов, Бишкектеги көмүр базанын (батыш топбаза) сатуучусу:

– Кара-Кечеден түз алып келүү боюнча ишкерлер менен биздин келишимибиз бар. Айрымдары менен оозеки, кээ бирлери менен кагаз түрүндө. Көмүрдүн баасын Кара-Кечедеги карьерден сатып алып бизге жеткирген ишкерлер көтөрүүдө. Алар бизге тоннасын 3800-3900 сомдон сатса, биз элге 4500 сомго чейин сатып, бала-чака багуудабыз. Күн сайын бизге 30 тоннадай көмүр келет. Учурда бизде Каражыра жана Шабыркүл көмүрлөрү жок.

КӨМҮРДҮН КЫМБАТТООСУ КООМЧУЛУКТУ ТҮЙШҮККӨ САЛДЫ
  Бакыт Жумаев, Сокулук районунун тургуну:

– Менин үйүм буу системи менен жылыйт. Үйдү жылытуу үчүн жыл сайын 5-6 тонна көмүр сатып алам. Мурун Казакстандын Шабыркүл, Каражыра көмүрүн сатып алчу элек. Өткөн жылы Кара-Кеченин көмүрүн сатып алып, катуу суукта үйдү жылыта албай убара тарттык. Бул жолу казак көмүрүн алганы келсем андай көмүр жок экен. Аргасыздан Кара-Кече көмүрүн сатып алганы жатам. Былтыр ушул маалда анын 1 тоннасы 3200 сом болсо, азыр 4200 сомдон болууда. Азырынча 1,5 тонна гана сатып алдым. Өкмөт азыркы учурда Кара-Кече көмүрүнүн баасын ыңгайлуу баада кылып берсе, Казакстандын көмүрү да ташылып келинсе жакшы болмок.

КӨМҮР САТЫП АЛУУДА ЭМНЕГЕ КӨҢҮЛ БУРУУ КЕРЕК?
  Доктурбек Имаков, 15 жылдан ашуун убакыттан бери элге көмүр сатып иштейт:

– Негизи көмүрдүн жаманы жок. Айрым учурларда ичинен таш чыгып калган учурлар болот. Бул көмүрдүн быша электигинен кабар берет. Андай көмүрдү кармап көргөндө салмагы оор, таштай болот. Бирок сыртынан карап айырмалоого болбойт. Жылтырап турган көмүр жакшы күйөт. Кардар көмүрдүн ириктерине, жаңгактай көлөмдөгүсүнө көңүл буруусу абзел. Майда күкүмдөй көмүр күйбөй түйшүк жаратат. Кара-Кеченин көмүрүнүн быша электери көп. Ал эми казактардын көмүрү бышып жетилген. Күйгөндө жыгачтай болуп бат күйүп, бат ысытат.


ӨЛКӨНҮН АЙМАКТАРЫНДА КӨМҮРДҮН БААСЫ

Облустардын
аталышы

Кайсы жактын
көмүрү?

Тоннасы
(сом менен)

Бишкек шаары

Кара-Кече

4200-4500

Чүй

Кара-Кече

4200-4500

Ош

Алай

5500-6500

Нарын

Кара-Кече, Беш-Сары

2500-3500

Талас

Кара-Кече, Шабыркүл

5000-6000

Жалал-Абад

Таш-Көмүр, Тегене

3500-5000

Баткен

Самаркандек, Сүлүктү

4500-6000

Ысык-Көл

Кара-Кече

4500-5200

Акназар Сулайманкулов
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  -1 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 4 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 4) бул макалага кирди:

Макалалардын саны:
19794;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2017 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда:
0,21655416488647