Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ТАМАК-АШТАН УУЛАНУУ. БАШКЫ СЕБЕПКЕРИ – БАТ БУЗУЛЧУ АЗЫКТАР

№818 6-июль -12-июль, 2018-ж.


СТАТИСТИКА
Республикалык жугуштуу оорулар ооруканасына 2018-жылдын 6 айында (1-январдан 1-июлга чейин) тамак-аштан ууланган 314 адам түшүп, алардын 212си жатып дарыланып чыккан.

Күн ысыганы тамак-аштардан ууланып калуу коркунучу жогорулайт. Андыктан кандай азыктардан уулануу көбүрөөк болот, уулануу белгилери билинер замат кандай иш-аракеттерди көрүү керектиги тууралуу маалыматты Республикалык жугуштуу оорулар ооруканасынын башкы дарыгери Гүлжигит Аалиев баяндайт.

Тамак-аштан уулануу – бул сапатсыз даярдалган, бузулган же уулуу тамак-ашты жегенден, суусундукту ичкенден улам пайда болчу курч кармоочу оору. Ысыкта, өзгөчө тазалык сакталбаган жерде даярдалган жана сакталган азыктарда бактерия, вирустар бат көбөйүп, тамак-аштар бат бузулат. Аны менен ичке кирген бактерия, вирустар көбөйөт да, организмди ууландырат. Уулануу тамак-ашты жегенден 30 мүнөттөн тартып, 1-6 саат аралыгында күтүлүүсү мүмкүн.

УУЛАНУУНУ ЖАРАТУУЧУ ФАКТОРЛОР:
1) Талапка жооп бербеген азыктар:

• Тазалык сакталбаган жерде жасалган жана сатылган, сакталуу мөөнөтү өткөн;

• Унаада талапка ылайык ташылып келинбей бузулган;

• Трасса боюнда (мисалы, дарбыз, коон, помидор жана башкалар), базарларда колдо сатылгандар (мисалы, пирожки, хот-дог);

• Муздаткычта эмес, жылуу бөлмөдө сакталгандар;

• Чала куурулгандар.

2) Тамак-ашты кир кол менен жеп-ичүү.

 

ТАМАК-АШТАН УУЛАНУУ КӨБҮНЧӨ ЖАЙКЫСЫН ТӨМӨНКҮ БАТ БУЗУЛЧУ АЗЫКТАРДАН КҮТҮЛӨТ:

• Майонез кошулган салаттар

• Сүт азыктары (анын ичинде йогурт)

• Консерваланган азыктар

• Балык, колбаса, эт фаршы, килкилдек

• Кондитер азыктары, көбүнчө кремдүүлөрү

• Козу карындан жасалган тамактар

• Шорпо, жумуртка

УУЛАНУУНУН БЕЛГИЛЕРИ

• Ичтин бурап оорушу

• Шалдыроо

• Көңүлдүн айланышы

• Кусуу

• Ичтин өтүшү

• Дене табынын көтөрүлүшү

• Суусоо, дененин кургай башташы (кусуу, ич өткөндөн улам денедеги суюктуктар чыгып кеткендиктен).

Дененин кургай башташы өзгөчө жаш балдарда, улгайгандарда бөйрөк оорусун кошо жаратат. Ушундан улам көз жумуп кеткендер болот. Кош бойлуулар менен бала эмизгендерге да уулануу өтө коркунучтуу!

УУЛАНГАНДА ЭМНЕ КЫЛУУ КЕРЕК?

• Дароо «Тез жардамды» чакырыңыз.

• Ашказанды жуу. «Тез жардам» келгичекти эсине кирип калган балдар жана чоңдор дароо ашказанын төмөндөгүлөрдүн бири менен жууганга киришүүлөрү зарыл:

1) 3 литр туздуу сууну даярдап, андан бир ичкенде 2-6 стаканга чейин ичип, кайра кусуу. Куса албай жатсаңыз 2 манжаны оозго салып окшуп кусууга аракет кылыңыз.

2) 1,5-2 литр бөлмө температурасындагы сууга 1 аш кашык аш содасынан салып ичүү, кусуу.

• Сорбент ичүү. Сорбент – бул организмден ууларды чыгаруучу каражат. Анын бири – активдешкен көмүр. Салмактын ар бир 10 килограммы үчүн 1 таблетка ичүү кажет. Мисалы, салмагы 30 килограмм келген балага 3 таблетка, 50 килограмм келген адамга 5 таблетка ичирүү кажет.

• Суусаган сайын сууга кошулуп ичилүүчү регидрон же оралит каражатын, кайнатылган суу, өрүктүн компоту, күрүчтүн суусун иче берүү керек.

ДАРЫЛОО

• Эгер дене табы 37,5 жарымдан ашса, анда температураны түшүрүүчү каражат берилет.

• Регидрон, оралит сыяктуу каражат ичирилет.

• Диета кармалат. Майлуу, куурулган жана сүт азыктарды, фаст-фуддарды, жашылча-жемиштерди, чипсы жана газдалган суусундуктар сыяктууларды ичип-жегенге тыюу салынат.

• Жеп-ичкенге сунушталат: кургатылган нан, өрүк кактан даярдалган компот, газдалбаган суу, кисель, сууга бышырылган күрүч, бууга бышырылган котлет жана фрикадельки, пюре (майсыз).

• Кусуу токтогондон кийин ичегинин микрофлорасын калыпка келтирүүчү каражат (мисалы, мезим, линекс) чектелет.

• Антибиотиктер анализдин жыйынтыгына карап жазылат.

УУЛАНУУНУН АЛДЫН АЛЫҢЫЗ!

• Тамактанар алдында колду самындап жууңуз.

• Азык-түлүк сатып аларда сакталуу мөөнөтүн караңыз. Азыктарды муздаткычта сактаңыз.

• Тамак-аштын мурункудан калганын ичерде кайнатыңыз.

• Жашылча-жемиштерди, укроп, петрушка сымал татымал чөптөрдү жакшылап жууңуз.

• Чала бышкан азыктан (мисалы, боор шишкебеги), пикникте ысыкта бир нече саат туруп калган бат бузулчу тамак-аштан баш тартыңыз.

• Ысыкта тойдон кийин калган тамак, салаттарды үйүңүзгө алып кетип жебеңиз.

• Шектүү көрүнгөн, жыттанган тамакты, бузулуп баштаган жашылча-жемишти жегенден баш тартыңыз.

• Жашылча-жемиштерди (анын ичинде дарбызды) трассанын боюнан албаңыз! Алар чаңга бөлөнөт. Алуучу да, сатуучу да кир колдору менен кармалап микробдорду көбөйтөт. Билинбеген жаракалары аркылуу чаң, микробдор да кирет. Демек, ууланып калууга негиз бар. Эскертип кетчү нерсе, трасса боюнда сатылгандар автомашиналардан чыккан уулуу заттарды (азоттун оксиди, коргошун, бром, ыш, бензапирен жана башка) өзүнө сиңирип алуусу менен да ден соолукка коркунучтуу. Ошондой эле жашылча-жемиштердеги нитраттардын ашыкча болушу да ууланууга жеткирет. Андыктан атайын уруксат берилген жерлерде текчеге коюлуп сатылгандарын алуу керек.

• Кокус тамактануу үчүн кафе же ресторанга кирип ууланып калуу күтүлсө, анда дароо жугуштуу оорулар ооруканасына кайрылуу зарыл. Эгер ошол тамактанган жайдын үстүнөн арыз жазууну чечсеңиз Монополияга каршы жөнгө салуу агенттигине же аймактык санэпидемстанцияга кайрылуу керек.


Канымжан Усупбекова
densooluk@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  8 
Комментарийлер(4)
10.07.2018. 13:25 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
20-03-2016
Соӊку аракети:
16-11-2018 04:56
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Татарстан
+3
Тойдон кийинги салаттарды уйго алып кетип жебениз дептирго ))
10.07.2018. 23:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
79
Катталган:
20-09-2013
Соӊку аракети:
15-11-2018 22:05
Жынысы:
Белгисиз
+1
Азыркы убакка эн керектуу маалымат.Рахмат СУПЕР-ИНФО
11.07.2018. 00:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
188
Катталган:
02-06-2015
Соӊку аракети:
15-11-2018 21:14
Жынысы:
Белгисиз
0
Дарбыз жеп алып эле,озумду андый берчу болдум го качан бир баля болуп кетет экенмин деп.Кудай сактасын.
11.07.2018. 10:40 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
19-07-2015
Соӊку аракети:
02-11-2018 22:30
Жынысы:
Белгисиз
0
Ысык отуп кетуу тууралуу макала бар беле,таба албай жатам
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: