Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ФЕТӨнүн КЫРГЫЗ ӨЛКӨСҮНӨ КОРКУНУЧУ БАРБЫ?

№827 7-13-сентябрь, 2018-жыл


Өткөн аптада Түркиянын президенти Режеп Тайип Эрдоган Кыргыз жергесине иш сапары менен келди. Бул жолугушууда да Түркия ажосу ФЕТӨ (Фетхуллах Гүлендин террористтик уюму) тууралуу сөз козгоду. Ал өз сөзүндө: "2016-жылы биздин өлкөдө төңкөрүш жасоо аракети болуп, жыйынтыгында 251 киши курман болгон. ФЕТӨнүн бул иштерге тиешеси бар жана Түркияга коркунуч туудурат. Мындай төңкөрүш Кыргыз жеринде болушун каалабайбыз”,- деп билдирди. Түркия бийлиги диний аалым Фетхуллах Гүлендин тарапташтарынан турган кыймылды ФЕТӨ деп атап, аны экстремисттик деп тааныган. Аталган уюмга тиешеси бар делген Гүлендин идеясына негизделип түзүлгөн "Хизмет" коомдук кыймылынын Кыргыз өлкөсүндө да билим берүү мекемелери бар. Бул уюм Кыргыз өлкөсүнө коркунуч жаратышы мүмкүнбү?

ФЕТХУЛЛАХ ГҮЛЕН ДЕГЕН КИМ?

Фетхуллах Гүлен – диний аалым, коомдук ишмер жана жазуучу. “Хизмет” кыймылынын негиздөөчүсү. Түрк бийлиги тарабынан куугунтукка кабылгандыктан учурда АКШда жашайт.

Ал 1941-жылы 27-апрелде Түркиянын Эрзурум шаарына жакын Коруджук деген айылында жарык дүйнөгө келген. Атасы имам болгондуктан Фетхуллах да жаштайынан диний билим алып, 1981-жылга чейин көптөгөн мечиттерде имам болуп иштеген. Учурдагы Түркия президенти Режеп Тайип Эрдоган менен мамилеси жакшы болуп, кийин экөөнүн ортосунда түшүнбөстүктөр болгон. 1999-жылы АКШга дарыланууга кеткен боюнча мекенине кайткан эмес. Фетхуллах Гүлен 60тан ашык диний, этикалык китептерди жазган. Гүленчилерге таандык делген билим берүү мекемелери аркылуу ал көптөгөн тарапташтарын чогулта алган.

Дүйнөнүн 140 мамлекетинде болжолдуу 1400гө жакын "Себат" мектептери бул кыймылга таандык деп саналат. Бул уюм билим берүү мекемелеринен башка дагы теле-радио станцияларды, гезит-журналдарды, жумушчулардын ассоциацияларын, студенттерди колдоого алган уюмдарды түзүүгө жетишкен.

"СЕБАТ" "САПАТ" ДЕП ӨЗГӨРТҮЛДҮ

Кыргызстанда гүленчилер каржылайт делген бир нече билим берүү мекемелери бар. Алардын негизгиси делинип 1992-жылдан бери иштеп келе жаткан “Себат” билим берүү лицейлери айтылат. "Сапат" деп өзгөртүлгөн билим берүү мекемесинин бүгүнкү күндө биздин өлкөдө 16 лицейи бар. Андан сырткары гүленчилерге тиешелүү делген 4 башталгыч мектеп, 2 эл аралык мектеп жана 1 университет бар.

"Сапат" лицейлеринин окуучулары эл аралык олимпиадаларда кыргыз өлкөсүнө 15 алтын, 60 күмүш жана 98 коло медаль алып келишкен.

“Себат” лицейлерин жабуу талабы 2016-жылы Түркияда мамлекеттик төңкөрүш жасоого аракети ишке ашпай калгандан кийин айтылган. 2016-жылы Түркияда мамлекеттик төңкөрүш аракети орун алып, бирок оңунан чыкпай калган. Ушул окуядан кийин Түркия бийлиги бул иштердин башында Фетхуллах Гүлен жана анын тарапташтары турат деп айыптап чыккан. Натыйжада гүленчилер куугунтукка алынып, миңдеген кишилер камакка алынган. Ошондой эле Борбор Азия өлкөлөрүнө “Хизметке” тиешелүү окуу жайларды жабуу талабы коюлган. Бирок ал кездеги кыргыз бийлиги муну өлкөнүн ички саясатына аралашуу деп санап, лицейлерди жапкан эмес. «Себат» «Сапат» деп өзгөртүлгөн.

"САПАТ": "БИЗДИ ФЕТӨгө БАЙЛАНЫШТЫРУУНУ ТҮШҮНБӨЙ ЖАТАБЫЗ"

“Сапат” билим берүү мекемесине байланышканыбызда анын өкүлү: Бизди эмнеге ФЕТӨгө байланыштырып жатканын түшүнбөй жатабыз. Бул жагдай Түркиянын ички саясатынан улам келип чыккан түшүнбөстүк. Мунун биздин ишибизге тиешеси жок. АнткениСапаттаэч кандай террордук идеология жок. Мекеме толук түрдө Кыргыз мамлекетинин карамагына өтүп, бүгүнкү күндө Билим берүү министрлигинин көзөмөлүндө иш алып барып жатат.

Биз мыкты деңгээлде билим берип, Кыргызстандын өнүгүүсүнө салым кошо турган адамдарды тарбиялоого аракет кылабыз. “Сапатжабылбашы керек. Учурда бизде 10 миңден ашуун окуучу окуйт. 80 пайыз кадрлар кыргыздар. Биз “Google”, “Apple”, “Microsoft” өңдүү компанияларда иштеген бүтүрүүчүлөрүбүз менен мактана алабыз",- деп жооп берди.

КОРКУНУЧТУУ ДЕЛИНГЕН 130 АДАМ КИМДЕР?

Түркия президенти Режеп Тайип Эрдоган Кыргыз өлкөсүнө болгон иш сапарында "ФЕТӨ уюмуна тиешеси бар" деп Кыргыз өлкөсүндө жашап жүргөн 130 кишинин тизмесин өткөрүп берди деген маалыматтар тарады. Анын 13ү "биринчи кезекте" деп белгиленген. “Хүрриет” гезитинин журналисти Ханде Фырат Кыргыз мамлекети ФЕТӨ уюмунун коркунучтуу экенин билбей жатканын белгилеп, 130 адамдын аты-жөнү, жашаган дареги, кайда иштээри, бүт маалымат Кыргыз тарапка берилгенин айтат. Расмий Анкара жана Бишкек бул маалыматты ырастап же төгүндөй элек.

“БУЛ УЮМДУ ТЕРРОРИСТТИК ДЕП АТООГО НЕГИЗ БАР”

Ал эми коопсуздук көйгөйлөрү боюнча эксперт, УКМКнын отставкадагы кызматкери Талант Разаков “Сапат” мекемесинин Фетхуллах Гүленге тиешеси бар экенин айтып, аны жабуу туура болот деген пикирин айтат:

– “Сапат” Фетхуллах Гүленге тиешелүү билим тармагы экендиги далилденген. Бул тармакта Гүлендин кишилери чындыгында бар жана алар биздин жарандарды да өздөрүнүн уюмуна тартып жатышат. Мектептер ачылып жатканда да, былтыр террордук иштерге шектелгенде да мектептерде текшерүү жүргүзүлгөн. Бирок биздин конституциялык түзүлүшкө каршы эч нерсе табылган жок.

Бирок ФЕТӨ каржы жагынан мүмкүнчүлүгү чоң уюм, аны террордук уюм деп атоого негиз бар. Анткени алар Түркияда куралдуу төңкөрүш жасаганы баарыбызга маалым. Менин пикиримде “Сапатты” жаап, Түркия тарап сунуштап жаткан уюм менен иш алып барышыбыз керек. “Сапаттагы” сындан өткөн жакшы мугалимдерди ошол мектептерге иштетсек болот.

"ЖАКПАГАНЫ ҮЧҮН "ТЕРРОРЧУ" ДЕГЕН ТУУРА ЭМЕС"

2017-жылы белгилүү диний аалым Чубак Жалиловдун Фетхуллах Гүлен менен АКШдагы жолугушуусу коомдо кызуу талкуу жараткан. Ал бул жолугушуулары тууралуу: “Мен Түркия Гүленди террорчу деп эсептегенин билем. Бирок эч бир мамлекет Түркия бийлигинин чечимин колдогон эмес. Жадакалса АКШ дагы Гүлендин террорчу экенин чанып, Түркия бийлигине өткөрүп берген эмес. Бир адамдын экинчи адамга жакпаганы үчүн эле “террорчу” деп атоо туура эмес деп эсептейм”,- деп билдирген.

“САПАТТЫН” ФЕТӨгө ТИЕШЕСИ ЖОК”

“Сапат” билим берүү мекемелеринин ФЕТӨгө тиешеси бар” деген пикирлер айтылып келе жаткандыгынан улам бул боюнча “Сапаттын” бүтүрүүчүлөрүнүн көз карашын билип көрдүк.

Темирбек Ажыкулов, ЖИА бизнес ассоциациясынын президенти:

– Мен Жалал-Абаддагы Кыргыз-Түрк “Себат” балдар лицейинин бүтүрүүчүсүмүн. Негизи эле ФЕТӨ деп атоо, бизди ага байланыштыруу туура эмес. “Сапат” Кыргыз өлкөсүнүн мыйзамдарына ылайык түптөлгөн мекеме. Анын Кыргызстанга, анын калкына кошкон салымы чоң. Мектепте радикалдык эч нерсе үйрөтүлбөйт, террордук идеология жок. Өнүккөн өлкөлөрдү деле карасаңыздар, мекеменин бул уюмга тиешелүү экендиги далилденген эмес. Бул Түркиянын гана ички маселелеринен улам келип чыккан жагдай. Мектептер Фетхуллах Гүлендин идеясынын негизинде түптөлгөн болушу мүмкүн. Саясатташтыруунун кереги жок. ЖИАнын да бул уюмга тиешеси жок. Биз 12 жылдан бери Кыргыз өлкөсүнүн экономикасына салым кошуп келатабыз. Эмнеге “Сапатты” жабуу тууралуу сөз болушу керек, түшүнбөйм.

«Маариф» фондунун мектептерди ачышына да каршылыгым жок. Ар нерседе атаандаштык керек. Атаандаштык жаратуу менен алар «Сапат» окуу жайларынын билим деңгээлин мындан да арттыра алса өлкө үчүн жакшы.

Зафарбек Сулайманов, “Enesay.kg” бренд дүкөнүнүн негиздөөчүлөрүнүн бири:

– Мен да Жалал-Абаддагы “Себат” балдар лицейин аяктагам. Бул мектепте 5 жыл окудум жана татыктуу билим алдым деп айта алам. Бул жылдар аралыгында бизге эч кандай диний же экстремисттик көз караштагы тарбия, билим берилген эмес.

Өлкөбүздө мектептер аз болуп жатканда “Сапат” лицейлерин жабабыз дегенге каршымын. Бул жерде кандайдыр бир саясий көз караштар болушу мүмкүн. Бирок, эң башкысы, бул билим берүү мекемеси болгондон кийин окуу методикасына жана мектептин жетишкендиктерине карап баа берсек туура болот. Билим берүү боюнча так айта алам, бул лицей эл аралык олимпиадалардын жеңүүчүлөрүн да тарбиялап чыккан. Ал эми алдыңкы бүтүрүүчүлөрү азыр Америкада, Европада иштеп жатышат.

 

1-сентябрь күнү Бишкек шаарында Эрдогандын расмий иш сапарынын алкагында эки тараптын жолугушуусу болуп өттү. Анда Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги менен "Маариф" фонду меморандумга кол коюшту. Бул меморандум "Маариф" фонду тарабынан Кыргыз өлкөсүнө билим берүү мекемелерин ачуусуна шарт түзөт. "Маариф" фонду Түрк өкмөтүнө баш ийет. Түркия бийлигинин колдоосу менен жаңы мектептер ачылса дагы, "Сапат" лицейлери жабылбастан өз иштерин улантарын Кыргыз өкмөтү белгиледи.


 

Кубан Жумамидинов
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(9)
11.09.2018. 10:59 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
136
Катталган:
27-08-2017
Соӊку аракети:
17-11-2018 11:41
Жынысы:
Белгисиз
-2
Берилет диний тарбия...мугалимдер оздору окуучуларга жакшы корсотуп биринчи псизологиялык жактан даярдап анаааан узууун кийинтип намаз окуп зомбилер даярда чыгат.
Тентек балдарды сырттан карап тартылган адамды тандап алат.Отттооооо этияттап иш кылат.
Кыздарды жоолук салындырбайт Эллен болунуп билинип калбайлы деп
11.09.2018. 12:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
168
Катталган:
24-06-2018
Соӊку аракети:
12-10-2018 23:13
Жынысы:
Белгисиз
+4
ludimira, жомок жазуудан уялбайсынбы?!! Себат лицейлери ачылганына 20 жылдан ашты, миндеген бутуруучулор бутуп чыкты. Арасынан бир террористти колун менен корсото аласынбы?!!

Соке экооно кеп жок!!!
11.09.2018. 16:31 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
25
Катталган:
07-08-2018
Соӊку аракети:
17-11-2018 12:08
Жынысы:
Белгисиз
-2
Билим менен саясатты аралаштырбасак жакшы болмок. Мамлекетибиз билим бирдиктуу идеология негизинде беруу системасын тузсо жакшы болмок
11.09.2018. 22:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
25
Катталган:
07-08-2018
Соӊку аракети:
17-11-2018 12:08
Жынысы:
Белгисиз
0
elhan123,Азыр биздин мектептерде идеология жок. Мекенчилдикке, табият менен таттуу мамиледе болуу сычктуу идеологиялар керек
12.09.2018. 12:10 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
95
Катталган:
25-06-2015
Соӊку аракети:
17-11-2018 11:14
Жынысы:
Белгисиз
+2
Билим беруу эмес булардын башкы манызы саяат . Турктоштуруу , оздоруно жакындатуу . Терен тушунгон адам , тарыхты жакшы оздошутргон адам жакшы тушунот . Орто АЗия мамлекеттери , жайгашкан жери менен айырмаланат . Хандык Россиия руссификация кылууну аракет кылып , ар бир айылга орус айылдарын кочуруп келди . Арабтар мечитерди салуу менен арабташтырып салды - чупурокту оротуп , кийбеген нерсени кийгизип. Туркторда лицейди жон салган жок . Турк лицейде окууган бала менен суйлошуп калдым -
12.09.2018. 12:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
95
Катталган:
25-06-2015
Соӊку аракети:
17-11-2018 11:14
Жынысы:
Белгисиз
+2
Ошол баланын ою туркия жакшы болуп, кыргызстан жаман . Канчалык жаман болгон кундо да мекениго - Кыргызстан .
15.09.2018. 15:16 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
06-10-2015
Соӊку аракети:
15-10-2018 10:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош←→Бишкек
+1
Чынбы төгүнбү билбейм, бир себатта окуган таанышым жайында бизди бир лагерге алып барат, ал жакта мээбизди жууйт деп айткан эле. Сөзгө түшүнбөй кантип деп сурасам, мекениңерди, ата - энеңерди унуткула деп айтат деген болчу.
15.09.2018. 16:29 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
29-08-2018
Соӊку аракети:
17-11-2018 09:04
Жынысы:
Белгисиз
-2
Себат мектептерин жабууга эч негиз жок ошол мектептерде сапаттуу кучтуу билим берилет.
04.10.2018. 17:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
18
Катталган:
10-07-2017
Соӊку аракети:
13-10-2018 18:36
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
moscou
0
Бутундой чет олколук,билимканаларын жабуу керек. Турктор менен байланышы бар. Аалым жана чондорду суракка алып. Мамлекеттин коопсуздугуна жана келечегине коркунуч туудурганы учун жазага тартуу керек.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: