«Жылдын супер дебюту»

Жыйынтык

Башка сурамжылоолор


Архив
844   845   846   847   848   849   850   851   852   853   854   855   856   857   858   859   860   861   862   863   864   865   866   867   868   869   870   871   872   873   874   875   876   877   878   879   880   881   882   883   884   885   886   887   888   889  
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837   838   839   840   841   842   843  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар

ТӨРӨТТӨ БАЛАНЫН ТОНУ ЭМНЕГЕ ТҮШПӨЙ КАЛАТ?

№885 17-23-октябрь, 2019-жыл


«Учурда аборт жасатуу жана операциялык жол менен төрөө адаттагыдай көрүнүш. Буларды жеке клиникалар бизнес булагына айландырып алышты. Жатында аборттон калган жаракат, ошондой эле операциядан улам калган тырык кийинки кош бойлуулукта бойдон козголууга, тондун жатынга жабышып өсүп кетүүсүнө чейин жеткирет»,- дейт Кыргыз медициналык академиясынын акушердик жана гинекология кафедрасынын башчысы, медицина илимдеринин доктору, профессор Макен Мусуралиев.

АБОРТ МЕНЕН БОЙДОН КОЗГОЛУУНУН БАЙЛАНЫШЫ

- Бала жатында өсүп чоңоёт. Анын чоңоюшу үчүн борпоң ткандардан турган, медицинада плацента деп аталган баланын тону керек. Плацента – латын сөзү, бизче «жалпак нан», «баланын орду» дегенди түшүндүрөт. Аталган орган бала жаралганда кошо жаралып, жатындын керегесинин (стенка) бетине жабышат. Түйүлдүк өсүүсү жана жетилүүсү үчүн кычкылтекти, сууну, азык заттарды, витаминдерди энесинен тону аркылуу алып турат. Тон жатындын керегесинин арткы же төбө жагына, сол же оң капталына же ылдыйкы жагына жабышуусу мүмкүн. Арткы жана төбө жактарына жайгашса жакшы. Анткени аталган жерлер жатындын кан менен жакшы камсыздалуучу булчуңдуу жана катуу чоюлууга кабылбоочу зоналары. Түйүлдүк жаракаттардан корголуп турат. Эгер тон ылдый жайгашып калса жатын моюнчасын, башкача айтканда, төрөт жолун толук же жарым-жартылай жаап калат да, өз алдынча төрөө мүмкүн болбой калат. Ылдый жайгашып калууга көбүнчө мурунку жасалган аборт, жатынга жасалган операциялар (мисалы, миоманы, эндометриозду алуу, операциялык ыкма менен төрөө) себепкер болот.

Расмий маалымат боюнча 2018-жылы Кыргызстанда 19 176 аборт жасалган. Катталбагандары канча дейсиз?! Жеке клиникалардын айрымдары акча табуу үчүн аборт жасатам деп баргандарга аборттун кийинки кесепеттерин түшүндүрбөй туруп эле жасап салышат. Аборттон жатындын бети, көбүнчө төбө жана арткы бети кайсы бир деңгээлде жаракатка учурайт, операция жасалганда жатында тырык калат. Жаракат жана тырык кийинки кош бойлуулукта баланын тонунун нормалдуу жерге жабышуусуна тоскоолдук кылып, ылдый жайгашууга же жатынга терең жабышып өсүшүнө алып келет. Эне басканда, иш кылганда ылдый жайгашкан түйүлдүк салмактанып, тонго күч келе берет да анын жатындан ажыроосуна, кан кетүүгө, бойдон козголууга жеткирет. Ушундай эле көрүнүшкө төмөнкү себептер да алып келет: жатын менен тондогу кан айлануунун бузулушу, аялдын кан басымынын жогорулугу, семирүү, кант диабети, курсактын жаракатка кабылуусу (аялдын жыгылышы же ур-тепкиге алынышы), оор көтөрүү, инфекция (жыныстык жактан жугуучу оорулар).

Тондун жатындан ажырап кетүүсүнүн түрлөрү

– Тондун ажыроосунун 3 түрү бар: жарым-жартылай, бирок өнүгүп кетпей турган; жарым-жартылай, бирок өнүгүп кете турган; толук ажыраган.

Биринчи түрүндө кан кеткен жерде уюган кан пайда болот, жарылган кан тамыр бүтөлөт. Кан агуу токтоп, ажыраган жер акырындап жабышат. Берки 2 түрүндө кан токтобойт, ажыраган жер жабышпайт.

Тондун жатындан ажырап кетүү коркунучу түйүлдүктүн алгачкы 3 айында көп жолугат. Ич ооруп, кан келе баштаганда дароо текшерилип, дарыланса, коркунуч артта калып бала өсүүсүн уланта берет.

Кош бойлуулуктун 4-6 айында тон ажырай баштаганда кан кеткенден тышкары жатындын тонусу жогорулап, ич чыңалып, катуу тартат. Түйүлдүккө кычкылтек жетишерлик түрдө барбай тумчугуп (гипоксия), катуу-катуу кыймылдайт. Эгер кан көп кетсе операция жолу менен баланы алып салуу керектелет. Тон толук ажырап кетсе, бойдон түшөт же ичтеги бала өлүп калат.

Кош бойлуулуктун акыркы 3 айында тондун ажыроосу көп катталат. Тон жатындан азыраак ажыраса дарылоо менен баланы аман сактап калууга болот. Эгер кан көп кете баштаса ичтеги балага кычкылтек жетпей тумчугат, жатынга кан толуп, ал жыйрыла албай калат. Бул учурда бала жатын менен кошо алынып салынат. Эгер балага 9 ай болуп калса, анда операция жолу менен төрөтүлөт.

ТӨРӨТТӨ ТОНДУН ТҮШПӨЙ КАЛУУСУ

-Балдардын төрөлүүсү жыл сайын өсүп жатат. Мисалы, өлкөдө 2000-жылы 95 000 бала төрөлсө, 2018-жылы 171 149 бала туулган. Операция жолу менен (кесарево сечение) төрөттүн саны 2005-жылы 5559ду түзсө, 2016-жылы 16 290го жеткен. Операция жолу менен төрөгөндөр мамлекеттик төрөт үйлөрүндө 100 пайыздын 18 пайызын түзсө, жеке клиникаларда 36 пайызын түзүүдө.

Операциялык ыкма ичтеги бала чоң же жатында кандайдыр бир оору болсо, аял бөйрөк же жүрөк оорусунан жабыркаса, бала буту менен келип калса, башкача айтканда оор учурларда гана колдонулушу керек. Жеке клиникаларда андай болбой жатат.

Операция жолу менен төрөөнүн кийинки кош бойлуулукка тийгизген зыяны эмнеде? Баланын тонунун жатында туура эмес жерде, көбүнчө жатын тырыгына жабышып калуусунда. Тырыкка жөн эле жабышпай жатындын булчуңдарын, көтөн чучук, табарсыкка чейин, жолундагы кан тамырларды кошо чырмап өсүп кетүүсү. Мындай коркунуч 1 жолу операция жолу менен төрөгөндөрдүн 10-11 пайызында, 2 жолу төрөгөндөрдүн 35-40, 3 жолу төрөгөндөрдүн 55-60 пайызында бар.

Тондун жатынга терең жабышып өсүүсүнүн даражалары

Тондун жатынга терең жабышып өсүүсүнүн 3 даражасы бар:

а) Жатындын керегесин эритип, миометрия булчуңуна өсүп кетүүсү;

б) Жатындын периметрия булчуңуна чейин өсүп кетүүсү;

в) Тон жатындын чегинен чыгып, коңшу органдарга, адатта табарсык, көтөн чучукка чейин өсүп кетүүсү.

Айтылган 3 даражада тең баланы, тонду операция жолу менен алып чыгуу керектелет. Анткени жатынга терең жабышкан тон өз алдынча түшпөйт. Өзгөчө 3-даражасына жасала турган операция өтө татаал. Тон кан тамырларга да жабышып калгандыктан, кан тамырларды байлоо, кесүү жана аларды тондон ажыратып туруп баланы алып чыгуу зарыл. Бул кан агуу, кандын уюшунун бузулушу менен коштолот. Кан токтобой койсо, жатын тон менен кошо алынып салынат. Аял кийин балалуу болгонго мүмкүнчүлүгү жок калат.

Тондун жатынга терең жабышып өсүп кетүүсүнө азыраак пайызда мурун жатынга жасалган операциялар (миома, эндометриоздон улам), аялдын жаш курагынын 35тен жогору болуусу, жатындын жыныстык жактан жугуучу оорулардан улам сезгенүүсү себеп болот.

Андыктан балалуу болууну пландаган соң алгач оорулардан дарылануу кажет. Операция жолу эмес, өз алдынча төрөгөнгө аракет кылуу зарыл. Эгер арга жок операция жолу менен төрөгөнгө туура келсе, кийинки кош бойлуулукта врачтын көзөмөлүндө болуп, тон, жатын, баланын абалын УЗИ аркылуу байкап туруу кажет. Кокустан жатынга жабышып өсө баштай турганы билинсе врач тарабынан керектүү чара көрүлүшү зарыл.

Канымжан Усупбекова
densooluk@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(2)
21.10.2019. 11:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
Катталган:
06-11-2013
Соӊку аракети:
22-11-2019 23:05
Жынысы:
Белгисиз
+1
Менин темам болуптур, 4-ду тородум кудайга шугур, торой электе 40 - аптада кан кетти анан экстренное кесерова сечение болдум, ойлонуп калдым,3-баланы тен, озум торогом, Эми ойлонуп жатам дагы торосом болобу? Болбойбу? Ниский плацент деген.
21.10.2019. 11:45 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
244
Катталган:
28-12-2013
Соӊку аракети:
22-11-2019 18:30
Жынысы:
Белгисиз
+10
miss2014,4 балалуу болупсун болот ошол... эми ден соолука кам көрүп кенен жашасаң да болот...Ден соолук биринчи орунда,тем более эненин ден соолугу бар болсун...атпесе балдарга кыйын болот...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
23227;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2019 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Жибек Жолу проспектиси 381
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: