Астанадагы AI & Digital Bridge-2026 форумунда Кыргызстандын жасалма интеллект тармагындагы мүмкүнчүлүктөрү талкууланды

Кыргызстан жасалма интеллектти өнүктүрүүдө адамдык капиталга жана өзүнүн адистешүү багытына таянышы керек. Мындай пикирин Астанада өткөн AI & Digital Bridge-2026 эл аралык форумунда MIT Kuo Sharper Center for Prosperity and Entrepreneurship борборунун изилдөөлөр боюнча директору Шамиль Ибрагимов билдирди.

Форум 1-3-октябрда өтүп, Казакстандан жана башка өлкөлөрдөн 150дөн ашуун баяндамачыны, технологиялык компаниялардын өкүлдөрүн, инвесторлорду жана стартаптарды бириктирди. Катышуучулар жасалма интеллектти, эсептөө инфраструктурасын жана робототехниканы өнүктүрүү, ошондой эле адистерди даярдоо маселелерин талкуулашты.

Форумда сөз сүйлөгөн Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаев инновациялык компанияларды колдоонун жана окумуштууларды, инженерлерди, ишкерлерди даярдоонун маанилүүлүгүн белгиледи. Ал жасалма интеллекттин мүмкүнчүлүктөрүн толук пайдалануу үчүн эл аралык деңгээлде билим алмашуу, биргелешкен изилдөөлөр, инвестициялар жана технологиялык кызматташтык зарыл экенин да айтты.

Кыргызстан аймактын технологиялык өнүгүүсүндө кандай орун ээлей аларын изилдөөчүдөн журналист жана медиаэксперт Семетей Аманбеков сурады. Ал Борбор Азия өлкөлөрүнүн ресурстарындагы айырмачылыкка көңүл бурду: Казакстан менен Өзбекстан жасалма интеллектти өнүктүрүүгө олуттуу каржылык жана кадрдык ресурстарды багыттап жатса, Кыргызстан менен Тажикстандын мүмкүнчүлүктөрү кыйла чектелүү.

Журналист мындай шартта Кыргызстан аймактын технологиялык өнүгүүсүнүн өз алдынча катышуучусу болуу үчүн кайсы багытта өз ордун таба аларын сурады.

Эксперттин айтымында, стратегияны тандоодо Казакстан да ресурстарынын көлөмү боюнча жасалма интеллект тармагында АКШ же Кытай менен атаандаша албай турганын эске алуу керек. Ошондуктан ар бир өлкө өзүнүн артыкчылыктарын аныкташы зарыл.

«Өзүңдүн өзгөчө баалуулугуңду жана салыштырмалуу артыкчылыгыңды табуу абдан маанилүү. Менимче, Кыргызстандын таланттар жагынан технологиялык базасы кыйла жакшы. Булар — технологиялык жактан жакшы даярдыгы бар адамдар, жаштар», — деди ал.

Изилдөөчү Кыргызстан үчүн Казакстан менен инфраструктуралык жарышка түшүү анчалык максатка ылайыктуу эмес деп эсептейт. Коңшу өлкөнүн мүмкүнчүлүктөрүн өзүнүн күчтүү жактары менен айкалыштырып пайдалануу келечектүү жол болушу мүмкүн.

«Жаныбызда Казакстан бар. Каражаты көбүрөөк, аймагы чоңураак, инфраструктурасы жигердүү өнүгүп жатат. Анда Кыргызстан коңшусунун артыкчылыктарын кантип пайдаланып, ошол эле учурда өзүнүн атаандаштык артыкчылыгын кантип колдоно алат деген суроо туулат», — белгиледи эксперт.

Ал Кыргызстандын негизги артыкчылыктарынын бири катары адамдык капиталды атады. Анын пикиринде, өлкөдө өзүнүн адистешүү багытын калыптандырып, жасалма интеллектке негизделген чечимдерди өнүктүрүүгө мүмкүн болгон айрым тармактар да бар.

Бул мүмкүнчүлүктөрдү ишке ашыруу үчүн, изилдөөчүнүн айтымында, саясий эрк жана улуттук стратегия зарыл.