super.kg logo

ТЕСТ: Кыргыздын каада-салт, ырым-жырымдарын билбей калып уят болбойсузбу?

 

Кыргыз элибиздин жашоосунда каада-салт чоң мааниге ээ болуп, ага ата-бабаларыбыз өзгөчө көңүл буруп келишсе, чоң апаларыбыз ар кандай ырым-жырымдарды колдонушкан. Кыргыздын баалуулугу болгон салттар, адамга кубат менен ишенич тартуулаган ырымдар бүгүнкү күндө унутулуп бара жаткандай. Эгер сиз да унутуп бараткан болсоңуз тесттен өтүп эске тутуңуз. Эгер "салт менен ырымды беш колдой билем" десеңиз да, биздин сыноодон өтүңүз!



1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

“Теги жок кул” деген сөз кимдерге карата айтылган?

Кыргыз элинде ата-тегин билүү салты маанилүү болуп келген. Эгер 7 атасын билбесе “макоо”, “кул” деп аташчу. Ошондой эле элдин канынын тазалыгын сактап калуу максатында 7 атаны сүрүштүрүшкөн. Эгер уруу ичинде 7 ата өтпөсө кыз алып-беришүүгө тыюу салынган.

Кийинки суроо


Атасы каза болгондорго
Атасы таштап кеткендерге
7 атасын билбегендерге
Башка жактан көчүп келгендерге

“Жар башынан от көрсөң, Жалындатпай өчүргүн. Жаман-жакшы сөз уксаң, Күлкү менен кечиргин” деген саптар кайсы учурда жана кимге айтылат?

Бул саптарды күйөөгө узап жаткан кызга айтышат.

Кийинки суроо


Жолго чыгып жаткан жигитке
Үйлөнүү тойдо, күйөөгө узап жаткан кызга
Келин көрүп барганда, келинге
Жаңы төрөлгөн кызга

Жубайлар ажырашып кеткен болсо, биринчи кезекте кимдин бети чымырайт?

Өкүл ата-эне келиндин кайын-журту тарабынан, көңүлү жакындардан, үй-бүлөдө баркы бар жуптардан шайлашат. Өкүл ата-эне жаш жубайлар үчүн үлгү, кызга жакын болушат. Эгер эки жаш араздашып кете турган болсо, аларды элдештирүү өкүл ата менен өкүл эненин милдети. Бекеринен элибизде “үй-бүлө эки ажырымга кеткен болсо, биринчи кезекте өкүл атанын бети чымырайт” деген кеп айтылып келген эмес.

Кийинки суроо


Өкүл атанын
Уулдун
Ата-эненин
Бир туугандын

Жаңы коңшу көчүп келгенде кайсы салт колдонулат?

Өрлүктөө коңшулардын ынтымагын, катышын бекемдөөчү салт. Өрлүктөп келген адам сөзсүз түрдө көрүндүгү менен келет. Көрүндүк катары көбүнчө үй буюму берилет.

Кийинки суроо


Ширге жыяр ооз тийүү
Ашарга чакыруу
Төлгө тарттыруу
Өрлүктөө

Жентек тойго байланыштуу жөрөлгөлөрдү атаңыз...

Жентек тойдо наристени оозандырууда анын оозуна сары май салышат. Сары май салынса бала майлуу, сүттүү болуп, ырыскысы кетпей, кийин эл-журтуна, ата-энесине кайрымдуу болот деп ишенишет. Баланы алгачкы жолу жентек тоюнда көргөндө ага көрүндүк берилет. Наристенин таякелери мал энчилеп беришет.

Кийинки суроо


Оозандыруу, көрүндүк, мал энчилөө
Сүйүнчүлөө, өкүл ата-эне тандоо, ат коюу
Бата берүү, бешикке салуу, тушоо кесүү
Оозандыруу, көрүндүк, сөйкө салуу

Ымыркайдын чачы чыкпаса кайсы ырым колдонулат?

Ымыркай төрөлгөн соң бир нече күндөн кийин тырмактары жана чачы алынып, киши баспаган жерге көмүлөт. Анын чачы чыкпаса, баш кийимине жем салып эшекке жедиришкен. Баш кийимди ырымдап жуубай балага кийгизип коюшкан.

Кийинки суроо


Ысырыктоо ырымы
Кирене чыгаруу ырымы
Баш кийимин эшекке жыттатуу
Уйга жалатышкан

Бала эрте басышы үчүн кыргыздар эмне кылышкан?

Кыргыз элинде баланын баса башташына камкордук көрүшкөн. Бала басып баштагандан тарта, ага атайын чыгырык жасап, жетелеп бастырышкан. Бала өзү басууга аракет кылганын көргөн ата-эне кубанып, тушоо кесүү тоюн өткөрүшөт. Анда баланын бутун ала жип менен байлашат да, жаш балдарды жарыштырышат. Жарышта жеңгени жипти кесип, баланы жетелеп басат.

Кийинки суроо


Сүннөт той өткөрүшкөн
Тушоо кесишкен
Энчи бөлүшкөн
Көкүл коюшкан

Семетей менен Айчүрөктүн баш кошуусуна эмне түрткү болгон?

Ата-энелер балдары төрөлө электе кудалашса алар бел куда болушат. Көбүнчө бири-бирине жакын адамдар өздөрүнүн жакындыгын бекемдөө үчүн бел куда болушат. Илгери согушта жеңилген менен жеңген элдин башчылары достошуп калса, кийин тукумдарын баш коштуруу үчүн кудалашып коюшкан. Ал эми эпосто Манас менен Оогандын ханы Акун бел куда болушкан. Сагымбай Орозбаковдун варианты боюнча, Акун хан колго түшүп, Манас менен достошуп калган.

Кийинки суроо


Аталарынын бел куда болуусу
Айчүрөк Семетейдин кушун уурдап кеткени
Айчүрөккө сөйкө салып койгону
Аян

Ал айтылган соң аны аткаруу, айткан кишинин бала-бакырасынын, тууган-туушкандарынын милдети...

Керээзди өлүм алдында жаткан адам айтат. Тагыраак айтканда, анын акыркы сөзү. Аны ар бир адам айтканга акылуу. Керээзди аткаруу анын артында калган балдарынын, туугандарынын милдети. Айтылган керээз оор жоготууга учурап, мүңкүрөп отурган адамдардын жашоосуна кандайдыр бир үмүтүн жандырат.

Кийинки суроо


Насаат
Аян
Керээз
Буйрук

Кыт кыюу ырымы кайсы учурда колдонулат?

Коргошунду эритип, анан адамдын төбөсүнө муздак суу куюлган чыныны кармап, эритилген коргошунду куят. Эмненин элеси пайда болсо, ошондон жүрөгү түшүптүр дешет. Ошол кытты тумардай кылып баланын моюнуна тагат же бешигине илип коёт. Муну баланын энеси же бүбү-бакшы жасайт. Кээ бир жерлерде бул ырым сук кирүү, көз тийүүдө да колдонулат.

Кийинки суроо


Ордо оюнуна даярдык көрүлө баштаганда
Атанын баласына берчү мурасы даяр болгондо
Бала катуу коркуп, жүрөк ордунан козголгондо
Жаш жубайлардын мамилеси солгундай түшкөндө

Там салууда адамдардын биргелешип, бир асыл буюмду жана үйдү бүтүрүү салты бул ...

Ал мүмкүнчүлүгүнө карата бардык убакта чакырылат да, бул биргелешип узануунун, жардам берүүнүн сонун үлгүлөрүнөн болот. Ашар иштин арымын аябай тездеткен.

Кийинки суроо


Баш таңмай
Чечкор
Шерине
Ашар

Ысык-Көлдө бул салтты келиндер өмүр бою аткарышса, башка аймактарда көп болсо 3 жолу аткарышат...

Жүгүнүү - эки колун бооруна алып, башын ийе эңкейип, таазим этүү салты. Келин кайната, кайненесине, кайнага, жеңелерине, кайнеже, жезделерине, күйөөсүнүн улуу туугандарына учурашуу иретинде күнүгө бир жолу жүгүнүүгө милдеттүү болгон. Учурда бул салт Ысык-Көлдө гана колдонулат. Ал эми башка аймактарда келин биринчи ирет жолуккандарга гана жүгүнөт. Жүгүнткөн улуу кишилер ага бата беришкен.

Кийинки суроо


Колго суу куюу
Жүгүнүү
Отко кирүү
Тасмал акы берүү

Бул салтты өз кызыкчылыгына гана колдонгондор соттолуп, эркинен ажыратылышы мүмкүн...

Ала качуу салтын кыз менен жигиттин баш кошушуна каршы жагдайлар чыкканда же жигиттин кызды колдон алып кетүүгө кудурети жетпесе, кыздын макулдугу менен колдонушкан. Ал эми бүгүнкү күндө айрым кыздар салтка жамынгандардын курмандыгы болушууда.

Кийинки суроо


Отко киргизүү
Ала качуу
Төркүлөтүү
Куда түшүү

Келиндер эмне үчүн кайындарынын ысымдарын тергейт?

Келиндер кайындарынын атын атабай, кыйыр түрдө тергеп, сый көрсөткөн.

Кийинки суроо


Сыйлап
Ысымын унутуп
Ысымын билбей
Ысымынан адашпоо үчүн

Мусулманчылыкка каршы болгон салт жана ырым....

Мусулманчылыкта төлгө тарттыруу эң чоң күнөө деп эсептелет. Мындан сырткары өкүрүп ыйлоого, кошок айтууга тыюу салынган.

Кийинки суроо


Сөөктү жерге берүү, жар көрүү
Көрүндүк, сөйкө салуу
Төлгө тарттыруу, кошок айтуу
Тушоо кесүү, сөйкө салуу

"Гүлсарат", "Ак кеме"... Айтматовдун чыгармаларын унута элексизби?

Сиздин упайыңыз

70
Туура жооп: 9
Ката жооп: 5
Жалпы: 14 суроо
 
 Рубрикадагы соңку кабарлар 

Урматтуу колдонуучу! Эгер сизде коомчулуктун көңүлүн буруп, талкууну талап кылган жаңылыгыӊыз болсо биз менен бөлүшүӊүз.
Рейтинг: Рейтинг 3 
Комментарийлер(66)
10.08.2017. 16:05 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
253
Катталган:
19-12-2011
Соӊку аракети:
18-09-2018 21:52
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
-1
100
10.08.2017. 16:17 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
51
Катталган:
31-07-2017
Соӊку аракети:
21-09-2018 22:57
Жынысы:
Белгисиз
0
87 балл
10.08.2017. 16:40 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
201
Катталган:
28-09-2011
Соӊку аракети:
16-08-2017 19:15
Жынысы:
Белгисиз
0
87балл. Болду эки катта
10.08.2017. 16:49 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
141
Катталган:
29-06-2016
Соӊку аракети:
22-09-2018 18:04
Жынысы:
Белгисиз
0
94 бал жакшы
10.08.2017. 17:21 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
128
Катталган:
28-01-2015
Соӊку аракети:
21-09-2018 03:24
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Супер инфо
0
60бал алдым
10.08.2017. 17:37 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
5911
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
22-09-2018 23:48
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Супер-Инфо
0
jasgul, жалаң баш тамга менен жазууга тыюу салынган.
10.08.2017. 17:41 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
24-12-2016
Соӊку аракети:
08-08-2018 18:59
Жынысы:
Белгисиз
0
94
10.08.2017. 17:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
24-12-2016
Соӊку аракети:
08-08-2018 18:59
Жынысы:
Белгисиз
0
Жыйтык чыккандан кийин уялып комментарилерди карадым аз алып калсам керек деп көрүп сүйүүнүп кеттим жакшы билет экенмин деп.
10.08.2017. 17:45 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
5911
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
22-09-2018 23:48
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Супер-Инфо
0
chika010596, саламатсызбы! Башка браузер менен кирип көрүңүз.
Модератор admin_superstan түзөттү 2017-08-15 17:03:10
10.08.2017. 18:49 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
67
Катталган:
27-06-2017
Соӊку аракети:
30-11-2017 14:30
Жынысы:
Белгисиз
0
Аа 67
10.08.2017. 18:57 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
19-03-2015
Соӊку аракети:
22-09-2018 08:36
Жынысы:
Белгисиз
-1
107
10.08.2017. 19:22 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
12-08-2016
Соӊку аракети:
22-09-2018 23:53
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Аксы,Ак-Суу,Төө-Басты(Барселона) Камп Ноу)
0
80
10.08.2017. 19:32 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
310
Катталган:
17-02-2017
Соӊку аракети:
18-07-2018 09:22
Жынысы:
Белгисиз
0
98
10.08.2017. 19:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
17
Катталган:
30-03-2012
Соӊку аракети:
07-12-2017 19:28
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Osh
0
94 бал
10.08.2017. 19:45 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
16-07-2017
Соӊку аракети:
02-01-2018 11:34
Жынысы:
Белгисиз
0
87 балл
10.08.2017. 20:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
09-04-2014
Соӊку аракети:
22-09-2018 23:50
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жолдошумдун айылы.
0
100 балл
10.08.2017. 20:39 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
18-05-2016
Соӊку аракети:
10-09-2018 04:12
Жынысы:
Белгисиз
0
74
10.08.2017. 23:15 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
09-07-2017
Соӊку аракети:
23-08-2017 01:01
Жынысы:
Белгисиз
0
80%
11.08.2017. 00:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
10-03-2017
Соӊку аракети:
14-11-2017 20:52
Жынысы:
Белгисиз
0
67
11.08.2017. 01:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
19-10-2016
Соӊку аракети:
22-09-2018 21:56
Жынысы:
Белгисиз
0
100
11.08.2017. 14:53 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
103
Катталган:
12-03-2016
Соӊку аракети:
22-06-2018 15:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Санкт-Петербург
0
74
12.08.2017. 22:15 
Тайпасы:
Конок
Комментарийлердин саны:
37
Катталган:
01-08-2017
Соӊку аракети:
11-09-2017 11:48
Жынысы:
Белгисиз
0
100 апамын жардамы менен
20.08.2017. 19:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
28-04-2017
Соӊку аракети:
22-09-2018 23:42
Жынысы:
Белгисиз
0
60
01.09.2017. 09:59 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
5911
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
22-09-2018 23:48
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Супер-Инфо
0
privet, порталдын ЖАЛПЫ ИШМЕРДҮҮЛҮГҮНӨ байланыштуу сын-пикирлер portal@super.kg электрондук дарегине жазылып жөнөтүлүшү керек.
06.09.2017. 20:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
67
Катталган:
27-06-2017
Соӊку аракети:
30-11-2017 14:30
Жынысы:
Белгисиз
0
87 балл 2 ката
16.09.2017. 23:35 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
22
Катталган:
21-01-2017
Соӊку аракети:
22-09-2018 00:54
Жынысы:
Белгисиз
0
57балл
23.10.2017. 13:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
08-04-2017
Соӊку аракети:
22-09-2018 17:40
Жынысы:
Белгисиз
0
74
24.11.2017. 18:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
324
Катталган:
21-07-2014
Соӊку аракети:
20-09-2018 09:49
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Деңиз жээгинде.
0
Сиздин упайыңыз 87 ТУУРА ЖООП: 13 КАТА ЖООП: 2 ЖАЛПЫ: 15 СУРОО Азаматсыз! Сиз кыргыз элинин каада-салттарын, ырым-жырымдарын чоң ата менен чоң ападай билет экенсиз.
01.04.2018. 14:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
05-12-2016
Соӊку аракети:
21-05-2018 01:12
Жынысы:
Белгисиз
0
67
12.04.2018. 21:39 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
06-05-2008
Соӊку аракети:
21-09-2018 21:51
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Izmir шаары
0
87 Азаматсыз! Сиз кыргыз элинин каада-салттарын, ырым-жырымдарын чоң ата менен чоң ападай билет экенсиз.
1
2
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул кабарды окуду:

Кабарлардын саны:
114548;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
SUPER.KG порталына жайгаштырылган материалдар жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу SUPER.KG порталынын редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: