Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ТYРКИЯДА 7 КYН

№300 1-7-август, 2008-ж.


Таңкалдык...
1-КҮН. АНТАЛЬЯ, КЕМЕР, ЧАМЮВА МЕНЕН ТААНЫШУУ
22-июндан 23-июнга караган түнү Айгерим экөөбүз чемодандарыбызды сүйрөп алып Бишкектен Алматыны көздөй жөнөп калдык. Алматыда бизди “Тез Тур” компаниясынын гид-узатуучусу тосуп алып, Антальяга ке­түү­чү учакка отургузду. Беш сааттан кийин учактын капитаны “Антальяга кош келиңиздер!” деп кайрылды. Мени Түркиянын босогосу эле таңкалтырды. 1996-жылы курулган жана Европадагы эң ири аэропорттордун тизмесинде 25-орунду ээлеген Анталья эл аралык аэропорту жылына 15 миллион жүргүнчүнү тейлейт экен. Анын аянтына күнүнө 200 учак конуп, 200 учак учуп кетээрине да таңкалбай койбойсуң. Бул аэропорттон да бизди гид тосуп алып, отелге, Чамюва аймагына кетүүчү автобуска отургузду.
Эки сааттык аэропорт-отель жолунда гид меймандарды мүмкүн болушунча зериктирбегенге аракет кылды. Мисалы, ар бири 150 метрлик болгон эки тоннель жөнүндө айтып берген кызыктуу уламыштары эсимде калыптыр. Биринчиси болгон “Кыялдар” тоннелинин тарыхы мындайча экен. Илгери бир бай: “Мени ким таңкалтырса, кызымды берем”,- дептир. Тоонун аркы жагында жашаган бир жигит кызды сүйгөнү үчүн тоону тешип өтүүнү чечкен. Акыры тоннель казып чыгып, кыз экөө бактылуу өмүр сүрүп, бир күндө өлүшкөн экен. Жигит казган тоннель азыр да керемет күчкө ээ тура! Ал аркылуу өтүп баратып көздү жуумп, алакан жайып, анан тоннель бүткүчө дем албай туруп ичинен кыял айтса, сөзсүз түрдө орундалат имиш. Биз да тоннелден өткөнчө жымжырт отуруп, дем албай туруп кыялдарыбыздын орундалышын тиледик.
Ал эми экинчи тоннель “Күнөө­лөр тоннели” деп аталат экен. Уламышта бул тоннелде эки периште жашаары айтылат. Алардын адамдардын күнөөлөрүн өздөрүнө сиңирип алган касиеттери бар экен. Бирок, периштелер ушунчалык жалкоо болгондуктан, тоннелдин ичинде уктай беришет имиш. Күнөөлөрдү өткөрүп берүү үчүн аларды ойготуш керек да! Бул жолу жүргүнчүлөр кыйкырып, буту менен жер тепкилеп, алакан чаап, иши кылып болушунча ызы-чуу жаратканга аракет кылышты. Тоннелден чыкканда гид: “Ай-ий, баарыңар чоң күнөөкөрлөр турбайсыңарбы!”- деп тамашалады.
Ошентип, эки сааттын кантип өткөнүн билбей Чамювага, “Блау Химмел” отелине кирип келдик. Жайгашып алган соң дароо бассейнге бой таштадык. Көнгөн жаным жөн отурбай отелдин короо-жайына көз салып, меймандар менен четинен таанышууга өттүм. Арасында 80 пайызы орустар, калгандары немис, латыш, румын, казактар, түрктөр экенин билдим. Кээси достору, кээси үйбүлөсү менен 7, 10, 15 күнгө эс алууга келишиптир. Көпчүлүгү – “Тез Турдун” кардарлары.
Отелдин ээси мурун аскердик кызматты ээлеген Ирфан Каракаш аттуу адам экен. “Өзүм Германияда турам,- деп сөз козгоду ал,- Бул жакта виллам бар. 2002-жылы бул отелди куруп жатканда тегеректе жалаң апельсин талаалары бар эле. Туризм цитрус мөмөсүнө караганда көбүрөөк пайда алып келээри билингенде бактардын баары кыйылып, 6 жыл ичинде силер көргөндөй мейманканалар жайнады. Ошондо “Антальяда асмандан башкасынын баары өзгөрөт тура” деп ойлоп, отелдин атын “Блау Химмел” – “Көк асман” деп койдум. Кызматкерлеримдин эң аз маянасы – 600 доллар. Жакында силер жакка барып, өлкөңөр менен жакындан таанышайын деген оюм бар”.
Отелден сырткары белгилүү “Vo­dafon” телефон түйүнүн башкарган, бирок, өтө жөнөкөй адам менен таанышканыма кубансам да, кыйын бизнесмен эми Кыргызстанга да көз артып жаткандай туюлуп: “Биз меймандоспуз, бирок, чет элдиктерге жер бербейбиз!”- деп дароо эскертип койдум.

Эстен тандык...
2-КҮН. ХАМАМ – ТҮРК МОНЧОСҮ
Ар бир отелде “Тез Турдун” 3 гиди жүрөт. Аларга бутуңа тикенек кирсе да кайрылсаң, маселени тез арада чечүүгө аракеттенишет. Ошентип, биздин отелдин башкы гиди Олег бир жуманы болушунча көңүлдүү өткөрүү үчүн экскурсиялар жана кызматтар тизмесин сунуштады. Анын ичинен өзүбүзгө жана чөнтөгүбүзгө жаккандарын тандап алдык. Мен дароо эле кечкисин түрк мончосуна барууну чечтим. Себеби, бул кызматтын жөн гана жуунуу эмес, өзүнчө чоң искусство экенин мурун уккан элем.
Мени тейлеген Наталья Германиядан келген орус экенин, бул жакта жолдошу экөө сезон учурунда келип иштээрин маек учурунда билдим. Жуунуп бүткөн соң “рахмат!” деп эшиктен чыгып баратып башымдын тегеренгенин сездим да, “мен азыр кулайм” деп эскертип, эсимди жоготуп коюптурмун. Ойгонсом, Наташанын күйөөсү Виктор бетимди чапкылап “всё нормально?” деп сурап жаткан экен. Дагы эки адам мени тегеренип жүрүшөт. Хакан буттарыма муздак суу төгүп, Юсуф чуркап барып бир стакан суу алып келди. Төртөө тең чочуп алышкан. “Бардыгы жайында” дейин десем, алым жок, ичимден “мейли, страховкам бар да, бир аз эркелейин” деп жөн койдум. Хакан: “Карпуз? Су? Чай?”- деп оозума кашык менен дарбыз берип жатты.
Кардарга бир нерсе болсо, Хакан баш болуп башкалар жумуштан айдалып, же болбосо менин ордумда чатагыраак бирөө болсо, айып төлөп калаар эле. Ошентсе да андай ойлорду айдап, “булар жөн гана мага кам көрүп жатышат” деп ойлогум келди. Эртеси меймандар да, кызматкерлер да “хамамда эсин жоготкон журналист сенсиңби?” деп сурап жатышты...

Конкурста жеңүүчү болдук...
3-КҮН. МИҢ БИР ТҮН
Биринчи экскурсияга Кемер районунун башка аймагы – Белдиби айылына бардык. Белдибиде түрк музыкасы, фольклору, салттары, бийлери менен тааныштыра турган түрк кечеси болду. Туристтер үчүн чыгыш өлкөлөрү бирдей эле дегенсип, кечени “Миң бир түн” дешет экен. Адегенде сахнага актёрлор чыгып, түрктөрдүн үйлөнүү тоюн чагылдырган чакан спектакль коюп беришти. Андан соң түрдүү элдик бийлерин жана кеченин негизги номери болгон эркек жана аялдын чыгыш бийин сунушташты.
Орусча, англисче, немисче сүйлөп, жадакалса кыргызча бир эки сөз билген алпаруучу коноктор арасында чыгыш бийи боюнча конкурс жарыялады. Кыргызстандын атын коргоо үчүн эки орусиялык, эки украиналык кыз менен чогуу сахнага чыктым да, жеңип алдым. Алпаруучу мага: “Кандай, жакшиби?”- деп жылмайып койду. Жеңишин үчүн кооз ваза белек кылышты, ордума келип карасам, анын ичинде түрк шарабы бар экен. Кече сыртта уланып, туристтер оттон секирип, “халай” деп аталган түрк бийин бийлешти.
Түрк кечеси башталаарда залды улуттук кийим кийген адам кыдырып жүргөн. Көрсө, ал эл менен сүрөткө түшкөн атайын фотограф экен. Чакырбаса да барып, сурап-этпей эле сүрөткө тарта берет экен. Бизди да тартып кетти. Анан эң кызыгы, кече бүткөндө эшикке чыксаң, сенин жакшынакай сүрөттөрүң кооз рамкаларда, брелоктордо, сааттарда, жаздыктарда, футболкаларда, тарелканын бетинде дапдаяр болуп туруп калат. Бир жарым сааттын ичинде сүрөттөрдү чыгарып, чаптап чыгышат экен да, “хади, хади! 10 доллар, 20 доллар” деп сатышат экен. “Тобо!” деп элдер алып жатышат. Ар бири жок дегенде бир сүрөт алса эле жалпысынан 1500 миң доллар түшөт экен. Аңгыча фотограф Орхан бей менен уулу Мехмет: “Кыргызстандан келген турбайсыңарбы. Бизде Назгүл Күрүчбекова деген кыз иштейт. Кааласаң, базар күнү биздин үйдө жолугуштурайын, конок болуп кеткиле”,- деди. Алгач “Түркияда иштеген көп сандаган кыргыздын бир өкүлү кызыктуу маалымат берээр” деген ой менен макул болдук. Анан сураштырып отуруп бул жакта уулу экөө гана жашаарын (анын уулу экенин Кудай билет), Назгүл Күрүчбекова такыр эле башка шаарда экенин билип шекший баштадык да, тааныбаган кишинин үйүндө конок болгондон баш тарттык.

Жыргадык...
4-КҮН. ТҮРКИЯДАГЫ ЭҢ ЧОҢ АКВАЛЕНД
Дельфинарийи бар аквалендди бизге “Түркия боюнча эң жакшысы” деп макташты. 20 миң 200 чарчы метр аянтты ээлеген аквалендде ар кимдин табитине жараша 10 түрдүү горка бар экен. Мындан сырткары, акваленддин аймагында жасалма шаркыратмалуу бассейн, кичинекейлер үчүн бассейн, жакузи-бассейн жана эң кызыктуусу, толкундуу бассейн орун алган. Ал деңиз сымал жээктүү жана жарым саат сайын кадимки деңиздегидей толкундап турат экен.
Ал эми дельфин-шоу жүрүшүндө Суэрра жана Алиша аттуу эки дельфин сүрөт тартып (оозуна калемди тиштеп), ал сүрөт аукциондо сатылат экен. Биз барган күнү 10 долларга бааланган сүрөттүн баасы көтөрүлүп отуруп 200 долларга сатылды. Программанын аякташында дельфиндер менен сүрөткө түшүп (30 доллар), алар менен чогуу сүзүүнү каалагандар (90 доллар) кезеккке тизилишти. “Мына, акча тапканды ушулардан үйрөнүш керек” деп ойлодум. Албетте, бул жерде да сурабай эле сүрөтүңдү тартып жаткан фотографтар, операторлор жүрдү. Чыгаарда эле сүрөтүң менен дисктер дапдаяр!

Акча короттук...
5-КҮН. КЕМЕР ШААРЫНЫН БАЗАРЛАРЫ
Жаңы буюм, белек, сувенир алган­ды ким эле жакшы көрбөйт? Муну жакшы билген түрк туугандарыбыз атайын жалданган долмуш (маршрутка) менен Кемердин эң чоң деген соода борборлорун кыдыртышты. Тери, булгаары борборлору, зергер үйлөрү, текстиль... Ар бир дүкөндө сени кучак жайып тосуп алышат, төргө өткөрүшүп, чай куюп берип, анан “түлкү жакалуубу же анаконданын терисиненби, персид паластарыбы же түрк килемиби, бриллианты менен шакекпи же берметиненби?” деп экөөлөп-үчөөлөп тейлейт экен. “Эртең дагы келебиз” деп эле кутулуп жаттык.
Өзүбүздүн отелден алыс эмес жайгашкан базарга дээрлик күн сайын барып атып көзүбүз тойбоду. Эң популярдуу сувенирлер – түрктөрдүн көк түстөгү көз мончогу, жоолуктар, жаздык тыштар, хамам (мончо) үчүн керектелүүчү комплекттер... Гид эскерткендей, түрктөр соодалашканды жакшы көрүшөт экен. Андыктан, “10 доллар” десе, “5 доллар” деп, “тамам, 8 доллар” десе, “тамам, 6 доллар” деп ар бир буюмдун баасын ары чоюп, бери чоюп атып акыры алчубузду алдык. “10дон 6га түшүрдүк” деп биз жыргасак, “3 долларлыкты 6га саттым” деп алар кудуңдаса керек...

Күнгө күйдүк...
6-КҮН. ЖЕРОРТОЛУК ДЕҢИЗИНИН КОЮНУНДА
Кемер районунун борбору болгон Кемер шаарында Жер Ортолук де­ңизинин жээгиндеги эң чоң порттордун бири болгон “Марина” портуна алып барышты. Чоң-кичинесин кошуп болжолдоп эсептесем, 500гө жакын яхта жээкте калкып, өзүнүн кезектеги жүргүнчүлөрүн күтүп турган экен. Биздин топ “Ясемин” деген 120 кишилик яхтага түштү. Бул экскурсиянын да кызыктуу программасы бар экен.
Адегенде “Ясемин” Александр Македонскийдин булуңуна жакын барып токтоду. Бул жерди гид “улуу башчынын резиденциясы” деп тааныштырды. Кызыгы, Жер Ортолук деңиз күн чыгып жана батып жаткан учурда түсүн өзгөртүп, көк-жашылдан агышка айланып турат. Мындайда деңиз горизонтто асман менен куюлушуп, алыстагы кемелер кайып болгонсуп көзгө көрүнбөй калат экен. Учурунда Македонский да деңиздин бул өзгөчөлүгүнөн пайдаланып жортуулга таң эрте же күн батаарда чыкчу тура. Ушундан улам Жер Ортолук деңизи түркчө “Акдеңиз” деп айтылат.
Экинчи аялдама – Клеопатра булуңу. Мында чоң жарды белгилүү бир бурчтан караса, улуу ханышанын жүзү көрүнөт экен. Булуңдун өзгөчөлүгү – мында келип сууга түшкөндөр 7 жашка жашарат имиш.
Дароо жапжаш болуп калган яхтанын экипажы эми үчүнчү аялдама – Бейиш булуңуна келди. Бул жолу да түрктөр мени таңкалтырды. Жөнөкөй эле булуңду “Бейиш булуңу” деп атап, туристтерди кызыктырыш үчүн ал жерди сонун уламыштар менен байланыштырып, жадакалса “бул жакта Адам ата менен Обо эне сууга түшүшчү” деп айтуудан да жазганышпайт экен. Азаматтар, ойдон чыгарса да ошентип атып дүйнөдөгү эң чоң туристтик жайлардын бири болуп, анын аркасынан өлкөсү байып келатпайбы.

Коштоштук...
7-КҮН. ЖАКШЫ КАЛ, АНТАЛЬЯ!
Өзгөчө эс алуубуз аяктаганына мен кубансам (үйдү сагынган үчүн), Айгерим эч кеткиси келбеди. Тез эле тил табышып алган досторубуз менен коштошуп, акыры үйгө кайттык. Кыргызстанга кайтып келатканда “Мейли, Антальянын тоолору бийик, бирок, Алатоодой мөңгүлөрү, таза суусу жок. Мейли, түрк түндөрү шаңдуу өтөт, бирок, жылдыздары биздикиндей жакын эмес. Мейли, алардын эң аз маянасы 600 доллар болсун, Кыргызстандын келечеги али алдыда!” деп ойлодум.


«Супердин» сулуусу Айгерим: «КЕРЕМЕТ ТҮШ КӨРГӨНДӨЙ БОЛДУМ»
– Айгерим, “Кыргызстан Обондорунун” ди-джейлери “сиз Түркияга барбай калдыңыз” деп тамашага салган экен. Кандай абалда калдың эле?
– Эч нерсе сүйлөй албай эле трубканы апама кармата салып, ыйлай баштадым. Апам да: “Силердин минтип кызымдын шагын сындырганга акыңар жок! Анда адилетсиз чечим чыгарып, байгени өзүңөрдүн кызыңарга бергени жатасыңар!”- деп урушуп жатты. Бир топ жини келгенден кийин ди-джей мунун баары тамаша экенин айтса, мен сүйүнгөнүмдөнбү, же таарынып ызаланганымданбы, кайрадан ыйлап кирдим да, эптеп өзүмө келдим.
– Буга чейин үйдөн мынча алыстабасаң керек...
– Ооба, бул – биринчи чоң саяка­тым. Паспортту жаңы алганда “эми бет­тери качан толот?” деп сар­са­наа боло берчү элем. Буюрса, “Супер-Инфо” жана Кылычбек Камчиевич белек кылган жолдомо акжолтой болуп, чет өлкөгө дагы чыгаармын.
– Анталья жактыбы?
– Албетте! “Мен чын эле Антальяга баратамбы?” деп ишенбей, учак Түркияга конгондо гана кыялымдын орундалганына ишендим. Антальяда өткөргөн жети күн азыр мен үчүн керемет түштөй сезилип жатат. “Супер-Инфонун” бул белегин эч унутпайм.


Түркия жөнүндө жалпы маалымат
Борбору – Анкара
Жалпы аянты – 815 чарчы чакырым. Азия, Европа, Африка кон­­тиненттеринин кесилишинде жайгашып, Кара, Эгей жана Жер Ортолук деңиздери менен курчалып турат.
Калкынын саны – 70,5 миллион. 90 пайызы түрктөр, калганы – күрттөр, арабдар, гректер, жөөт­­төр, армяндар.
Мамлекеттик тили – түрк тили, жазууда латын алиппеси колдонулат.
Дини – Ислам
Акча бирдиги – жаңы түрк лирасы жана куруш (тыйын). 1 ЖТЛ – 30 сомго барабар.
Сааты – Бишкек убактысынан 3 саат артта.
Эң көп колдонулган шаар транспорту – долмуш (маршрутка). Туристтер көп учурда такси жалдаса, чамювалыктар жер скутерин көп колдонушат.
Түркия мамлекети быйыл 84 жылдыгын белгилөөдө.
Биз эс алган Чамюва аймагы – Түркия мамлекетинин Анталья облусунун Кемер районунда орун алган чакан аймак. Калкынын саны – 118 миң адам.

Даярдаган Бегайым Мусакеева


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21232;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: