Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ТАСМАЛАРДЫН КӨРКҮН АЧКАН КЫРГЫЗ КАСКАДЁРЛОРУ

№304 29-август - 4-сентябрь


Кыргыз каскадёрлор мектеби
Кыргыз­дын эр жүрөк, шамдагай жигиттери кинодогу опурталдуу көрүнүштөрдү тартуу үчүн актёрдун ордуна ойноо өнөрүн 50-жылдары өздөштүрө башташкан. “Генийдин жаштыгы” аттуу өзбек фильминде 27 метрлик бийик аскадан Сырдарыяга аты менен кошо секирген Үсөн Кудайбергенов каскадёрлор студиясын түзө электе эле жигиттер менен өз алдынча машыгып келген. Анын Сырдарыяга секиргени эң бийик көрсөткүч болуп, учурунда «Гиннес рекорддор китебине» жазылган. Ошол күндөн ушул күнгө чейин андай бийиктикти эч ким багынта элек. Мындай ийгиликтен соң атактуу каскадёр 1987-жылы “Опурталдуу съёмкалар үчүн студия” түзгөн. Ага чейин эле кыргыздын шамдагай жигиттери чет мамлекеттик кинолорго тартылып келишкен. Атүгүл 1980-жылы Голливуд эксперттеринин аныктамасы менен дүйнө жүзүндөгү алдыңкы мыкты каскадёрлордун катарына киришкен. Кыргыз каскадёрлору “Чыңгыз хан”, “Согдиана”, Голливуддун жылдыздары катышкан “Көчмөндөр”, немистер тарткан “Жамийла”, казактардын “Абай жолу”, “Шамал киши”, “Жылуу шамал”, “Байыркы Булгар” жана башка тасмаларында опурталдуу эпизоддорду аткарышкан. Федерациянын учурдагы курамы чет элдик келишимдердин негизинде иштешип келишет. Өкүнүчтүүсү, алар өз мекенинде бааланбай, чет жердик тасмалардын атын чыгарып жүргөндөрүндө.
Мындан эки жума мурун каскадёрлор менен маектешкени барып эр жүрөк жигиттердин машыгуусуна туш болуп калдык. Топтун жигиттери ат үстүндө ар түрдүү трюктарды көргөзүп жатышты. Бул арада биз федерациянын президенти Ракатбек Бердикеев менен маектеш­тик.
– Каскадёр болуу оюмда жок болчу. Жумгалда кол эмгек сабагынан мугалим болуп иштеп жатканымда 1990-жылы айылга каскадёр Эсен Жээренчиев келип калды. Мен анын көзүнчө машинадан секирип койгом. Анда Эсен: “Сен даяр каскадёр турбайсыңбы”,- деп өзүнүн группасына кошулууну сунуштады. Ошондон бери каскадёр болуп калдым. Ал кездеги каскадёрлордун жетекчиси Үсөн байкени 2005-жылы өз үйүндө атып кетишти. Анын ордуна Эсен жетекчилик кылды. Ошол эле жылдын ноябрында Эсен дагы белгисиз адамдар тарабынан атылып кетти. Балдар “жетекчи өзүбүздүн эле арабыздан болууга тийиш” деп мени көргөзүшүп, 2007-жылы федерация түздүк.
– Федерациянын курамында азыр канча адам, канча ат бар?
– Федерациянын негизги курамын отуз адам түзөт. Андан башка жардамчы отуздай жигит, жыйырма чакты аксакалдарыбыз бар. Силер көрүп турган курамдан сырткары дагы сегиз жигит жана бир кызыбыз азыр Астанада “Бир жаңсыл” деген казактын тарыхый киносуна тартылып жатышат. Учурда болсо федерациянын он чакты аты бар.
– Каскадёрлорду кандай жол менен кабыл аласыңар?
– Келгендерге эч качан «кет» деп айтпайбыз. Жаңы келгендер каскадёрлор жасаган трюктарды көргөндө эле калууну же башка кесипти аркалоону чечишет.
– Алдыда кандай план­да­ры­ңыз бар?
– Алдыда каскадёрлор мектебин ачсам, андан сырткары, машыгуучу стадиондуу болсок деп чуркап жүрөм. Бул боюнча президентке кат менен кайрылгам. Ал кол коюп бергени менен мэрия тараптан чечилбей жатат. Мектепти ачып алсак, өзүбүздү-өзүбүз каржылайбыз го деген ойдомун.
– Алган айлыктарыңар жана гонорарыңар тууралуу айтып кетсеңиз...
– Негизи, биздин курам каскадёр катары айлык алышпайт. Кинолорго тартылуу үчүн федерациянын атынан келишимге кол коюлгандан кийин айлык, күнүмдүк акы, анан аткарган трюктарга жараша гонорар төлөнөт. Биз эң чоң гонорарды союз мезгилинде тартылган “Чыңгызхан” фильминде алганбыз. Жумасына ар бирибиз 50000 рубль алган элек. Ал кезде бул чоң акча болчу.
Искендер Айыпов, 30 жашта:
– Мен Үсөн байкенин инилеринен болом. 8-классты аяктагандан кийин байкемдин таасири менен каскадёрлукка берилип кеткем. Кичинекейимден эле атка жакынмын. Жумушумдун опурталдуу экенине карабай жакшы көрөм. Бир жолу жарнамага тартылып жатып ийинимди чыгарып алып, бир жарым ай төшөктө жаткам.
– Кайсы кинолорго тартылгансыз?
– “Мергенчи”, “Темирлан”, “Көчмөндөр”, “Абай жолу” кинолоруна тартылгам. Казакстанда тартылган “Мергенчи” фильминде башкы ролдогу жигиттин ордуна ат менен карышкыр кубалап баратып эки жолу аласалууга туура келген.

Нурлан Какелов, 39 жашта:
– 1991-жылдан бери каскадёрмун. Бул кесиптен канча жаракат албайын, жанымдан артык көрөм. Мисалы, Алматыда тартылган “Корейлер” киносунда катарынан коюлган жети жардыруунун ортосунда калгам. Байкасаңыз керек, ошондон улам бир кулагым чала угуп калган.
– Мындай жаракат алгандан кийин үйбү­лөңүз «бул кесипти ташта» дешти да...
– Албетте. Бирок, ага мен макул эмесмин. Беш жаштагы балам Элдарды дагы келечекте каскадёр кылып чыгарсамбы деп жатам.
– Азыр эле шымыңыздын тизесин күйгүзүп алдыңыз, кийим да түтпөсө керек...
– Муну кечээ эле Рахат байке белек кылган. Эртең кайра жаңысын сатып берет деп ойлоп жатам. Кийим түтпөсү анык. Бирин ат үстүндө өрттөнүп баратып күйгүзүп алсам, экинчисин жерге сүрүлүп жыгылганда айрып алам дегендей...

Максатбек Орозов, 25 жашта:
– Каскадёр болуш үчүн адамда кандай жөндөм болуш керек?
– Биринчиден, каалоо, анан эч нерседен коркпогон эр жүрөктүк керек. Трюк жасап жатканда корксоң же бир нерсеге алагды болсоң, жаракат алып калышың мүмкүн.
– Каскадёрлуктан сырткары эмне менен алектенесиң?
– Атайын чакыруулар болгондо келишимдин негизинде иштейм, андан башка убакытта соода менен алектенем.

Улан Жумакматов, 22 жашта:
– Федерацияга келе электе айылда улак тартчумун. 2006-жылы корейлердин “Төрт падыша жөнүндө уламыш” киносуна массовкага тартылып калгам. Ошондо Каскадёрлор федерациясына жигиттер керек экенин угуп калып келгем.
– Каскадёр болушуңа ата-энең каршы болгон жокпу?
– Каршы болушту. Бирок, мага мындан башка жумуш жакпайт. Эл-жер көрүп, белгилүү актёрлор менен иштешип жатканыма ыраазымын.

Жоомарт Бейшенбиев, 35 жашта:
– 8-классты бүтүп эле каскадёр болгом. Ошондон бери “Султан Бейбарс”, “Кара ханзаада Аджуба”, “ Отраранын өлүмү”, “Токтогул” кинолоруна катышып, актёрлор жасай албаган опурталдуу эпизоддорду ойноп келатам.
– Кайсы кинодо денсоолукка коркунуч келе турган көп эпизодго катыш­тыңыз?
– “Көчмөндөр” фильминдеги кылыч менен чабышып, аттан кулап, опурталдуу эпизоддордун баарын жараткан жалаң биздин балдар болчу. Ошол жерден, чынында, денсоолукка жараат алып калышыбыз мүмкүн эле. Бирок, биздин жигиттер ишин мыкты билишкендиктен, андайга жол беришкен жок.

Даярдагандар Сүйун Кулматова,
Канат Токтомамбетов


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: