реклама
Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЗЕРГЕРЧИЛИК

№454 15-21-июль, 2011-жыл


Зергерчилик өнөр бизге мурунтан эле калган. Учурда бул өнөрдүн өркүндөп жаткан кези. Көз жоосун алган буюмдар кандай жасалат, кандай процесстен өтөт, канча убакыт талап кылынарын ар бирибиз эле билбесек керек. Бүгүн зергерчилик тууралуу кеп кылмакчыбыз.

КЫЗЫКТУУ ФАКТЫЛАР

  • Дүйнөдөгү эң белгилүү зергер болуп франциялык Луи Картье эсептелинет. Мунун колунан чыккан зер буюмдардын баасы 1 миллиондон 1 миллиард долларга чейин жетет.
  • Белгилүү зер марка деп америкалык Чарльз Льюистин “Tiffany&Co” компаниясы эсептелинет. Бул маркада чыккан зер буюмдар дүйнөнүн бардык бурчуна тараган.
  • Дүйнөгө таанылган бренддер: “Tiffany’s”, “Cartier”, “Bulgari”, “Van Cleef & Arpels”…
  • Зер буюмдун шопоголиги деп ырчы Риананы атаса болот. Каражатынын баарын зер буюмга жумшай берип, көчөдө да калып кала жаздаганын интервьюларында айтып келет.

ТАРЫХТАН
Тарыхка үңүлсөк, алтын, күмүш сыяктуу баалуу металлдар эзелтеден эле колдонулуп келет. Байыркы доордо адамдар жалтырак жана кооз таштарга туш болушуп, андан көрктүү нерсени жасоону ойлонушкан. Асыл таштарга ар түрдүү форма берип, андан зер буюмдарды жасай башташкан. Ушинтип зергерчилик пайда болгон.
Кыргыз эли да бул нерседен куру калган эмес. Баалуу металлдан ар түрдүү чөйчөк, зер буюмдар жасалып, аталган өнөр өркүндөй баштаган. Зергерчиликтин башаты Азия өлкөлөрүндө башталып, кийин Европага тарап, өзгөчө стилдер пайда болгон. Бул мода Греция, Мексика, Перу өлкөлөрүн каптаган.

ЗЕРГЕРЧИЛИКТИН ТЕРС ТААСИРИ ДА БАР
Бүгүнкү күндө актуалдуу кесиптердин бири болгон зергерчилик тууралуу «Кыял» элдик көркөм өнөр жай бирикмесиндеги цехте бир нече жылдан бери эмгектенген Нурдин Касиев маек куруп берди.
– Нурдин байке, деги эле зергерчилик адистигин кайдан алса болот? Атайын окуу жайы барбы?
– Бул адистикке Бишкектеги Сүймөнкул Чокморов атындагы №92-кол өнөрчүлүк лицейинде окутат. Зергердин окуусу бизде 1 эле жыл, ал эми мындан аркысы адамдын фантазиясына жана аракетине жараша. 1 жыл ичинде алтын, күмүш жөнүндө бардыгын билип чыкканга болот.
– Учурда бул кирешелүү эле кесип болсо керек...
– Эми ар кандай. Мисалы, 1 грамм күмүштүн баасы – 40 сом, ал эми алтындын 1 граммы 1200 сомду түзөт. Бир күндө орто эсеп менен 2-3 комплект жасалат. Бирок көбүнчө адамдын маанайына да байланыштуу болуп калат. Ар бир комплекттен зергерге 250-300 сом акча калат.
– Зергерлер да ич ара бөлүнүшөт экен го, ушул жөнүндө кеп кылсаңыз.
– Ооба, зергерлер ич ара бир нече топко бөлүнүшөт. Кээ бири эксклюзивдүү өздүк эскиздер менен акча таап, продукцияны чыгарат. Ошондой эле алтынды эриткени башка, андан ылайыктап куйма куюп, форма берген мастер өзүнчө. Ага оймо-чийме, кымбат баалуу таштарды бекиткени да өзүнчө. Бир асыл буюмдун түйшүгүн 3-4 адам тартат.
– Зер буюмдар кандай жол менен жасалат?
– Эң биринчи эле буюмдун эскизи тартылат. Андан кийин алтын же күмүш тигелге (чоподон жасалган кичинекей идиш) салынып, электрондук тапанча менен эритилет. Кээ бири күкүрт же туз кислоталарына да эритишет. Бул процесс аффинаж деп аталат. Күкүрт кислотасынын
1 литри – 300 сом, ал эми туз кислотасынын 1 литри – 200 сом. Алтын эритилген соң атайын идишине (изложница) куюлат. Андан кийин ал вальцага салынат (тешикчелери бар форма берген станок). Ал жактан чоюлуп, тартылып, өз формасын алып чыгат.
Бор машинадан тазаланып, тешикчелер басылат. Ашыкча быдырлардан арылтуу процесси да мына ушул машинанын функциясында. Ошондой эле газ тапанчасы да колдонулат. Ал бириктирип, чаптай турган бөлүкчөлөрдү чаптайт. Анан гана жарашыктуу чиймелер, кооз таштар жайгаштырылып, азем буюм жасалат. Мындан кийинки процесс – жылмакайлоо (полировка). Эң акырында жасалган зер буюм атайын идишчедеги ультраүнгө (ультразвук) салынган соң даяр болуп чыгат. Бул ыкма даяр болгон зер буюмдун кемчиликтеринин бар же жок экенин аныктайт.
– Алтын менен күмүш буюмдарын жасоодо ден соолукка зыяны тийиши мүмкүнбү?
– Мындай кымбат баалуу металлдарды эриткенде көбүнчө азот колдонулат. Күкүрт кислотасы ашказанга өтө зыян. Бул суюктуктарды дайыма колдонуу импотенцияга да алып келиши мүмкүн. Ошондуктан зыяндын алдын алуу үчүн зергерлер сүт жана аз өлчөмдө спирт ичимдигин ичип турушат. Күмүш колуңа же бутуңа кирип кетсе, ал жер эч качан ириңдеп, жара болбойт. Денеге кирип кетсе деле жүрө берет.
Ар бир эле кесиптин кыйынчылыгы бар эмеспи. Биздин кесипте, мисалы, билерик жасадык дейли, баарын бүтүп, отко кактап жатканда ал куйкаланып калса, жараксыз болуп калат. Мына ушундай учурларда, албетте, эмгегиң акталбай калат. Кайрадан жасоого туура келет.
– Зергерлердин байып кеткен учурлары болгонбу?
– Зергерчилик менен алектенип бутуна тургандар көп эле кездешет. Анткени алтын өзү байлык чакырат. Мени менен бир тайпада окуган балдардын баары эле учурда калаадагы белгилүү зергерлер. Нургазы деген зергер бар, ал зергерчиликти Москвадан окуп келген. Мунун таланты да, шыгы да өтө күчтүү, бирок азырынча аты чыга элек. “Келдикени” да ушул жигит баштаган.

Мальвина Уметбекова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(4)
19.07.2011. 04:17 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
117
Катталган:
06-06-2011
Соӊку аракети:
14-02-2017 21:29
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
БИШКЕК
0
Мен алтынга оло кызыгам, бирок куйоом урушуп тактырбайт, башынды кошуп жулуп кетет деп, только бирге жургондо эле, а мындай кумуш тагам. Анан баары айтышатко, алтын улуу корсотуп коет деп, мен ойлойм наоборот женственной и назик корсотот деп.
20.07.2011. 16:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
105
Катталган:
19-06-2011
Соӊку аракети:
11-04-2018 10:54
Жынысы:
Белгисиз
0
РИАНА алдаба
20.07.2011. 18:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
110
Катталган:
04-02-2011
Соӊку аракети:
13-01-2018 00:18
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ростов-на-Дону
0
Алтын эркектерге зыян деп уккам.Эркекке кумуш пайдалуу экен.
05.08.2011. 21:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
110
Катталган:
15-03-2011
Соӊку аракети:
03-01-2018 04:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Okean jeegi
0
menin altyn,kumushton bashkaga allergiyam(mounum,kulagym kyzaryp,tytyna bashtaym,temiri bar remen' da problema)bar.birok kiyimime jarasha tash,shuru j.b.kyzygyp ala berem.kim bilet,ne kylsam allergiyam jogolot?
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: