Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«АЯЛДАРДЫН ООРУСУ ИЧКЕ ЖАНА ТАМАНГА СУУК ӨТҮҮДӨН БАШТАЛАТ»

№465 30-сентябрь - 6-октябрь, 2011-жыл


Аялзатына байланышкан оору түрлөрү көп. Алардын кээ бир түрлөрү боюнча Кыргыз Мамлекеттик Медициналык академиясынын Акушердик жана гинекология кафедрасынын башчысы, медицина илимдеринин доктору, профессор Макен Мусуралиев менен маек курдук.

“КРИМИНАЛДЫК АБОРТТУН АЙЫНАН ИЧИ ИРИҢДЕП КЕТКЕН”
– Сөздү учурдагы маселелерден баштасак. Айтсаңыз, жаш кыздар арасында кандай гинекологиялык оорулар көп кездешүүдө?
– Ысык-суукта иштеп, жыныстык органдарын сезгенүүгө кабылтып, оорусун күчөтүп алгандар көп. Жарандык никеде жашап, анан боюнан алдырам деп да ооруга чалдыккандар бар. Жыныстык жактан жугуучу гонококк, хламидия, гонорея, уреаплазмоз сыяктуу ооруларга жолуккандардын саны эсепсиз. Буга көбүнчө ички жана сырткы миграция, анан кыздардын өзүнүн сабатсыздыгы күнөөлүү. Мисалы, кээ бирлерди барган жеринде каттоосу жок болсо, үй-бүлөлүк дарыгерлер көрбөйт. Жеке дарыгерлерге көрүнөйүн десе, кымбат. Анан акчасын аяп ооруган боюнча жүрө беришет. Же өз алдынча туура эмес дарыланып, айыкпайт. Эркектер менен мамиле түзөт да, бойго бүтүрбөө жана ооруну жуктурбоо жолдорун билишпейт. Булардын натыйжасы тукумсуздукка, боюнда болуп калса аборт жасатууга же баланы ара төрөөгө, ал тургай оорусу күчөп, кыздын көз жумушуна да алып келүүдө.
– Мисал келтирсеңиз...
– Бизге жашы 30га чыга элек бир айым келди. Орусияда иштеп жүрүп боюнда болуп калса, криминалдык аборт (медициналык мекемелерден тышкары жерде мыйзамсыз түрдө жүргүзүлгөн аборт) жасаткан экен. Абортто инфекция кирип кеткендиктен ичи шишип, ириңдеп, жатыны чирий баштаптыр. Бул аборт жасаткандан бери 70 күн ооруса да чыдап жүрө бергендин кесепети. Анализ тапшыртып, толук текшерүүдөн өткөрүп жатабыз. Кандай дарылоо ыкмасын колдонобуз, анан чечебиз.
– Баланын ичтен өлүп калуусуна эмнелер түрткү болот?
– Себептери көп. Мисалы, инфекциялык оорулар (сасык тумоо, пневмония, пиелонефрит), жүрөк жана кан басым оорусу, жыныстык органдардагы сезгенүү, ичимдикке ууланып калуу жана башкалар.
Өлгөн түйүлдүк кан аралаш чыйканга же эт чалыш чыйканга айланат. Кээ бирде катып жана кургап, мумия сыяктуу (“кагаз бала”) болуп калат. Өлгөн түйүлдүк жасалма жол менен (атайын шайман, же дары-дармектердин жардамы, же операциялык жол менен) алынып салынат. Бизде бир окуя болгон. Жаш келиндин баласы ичинен өлүп калыптыр. Ага өмүрү коркунучта экенин айтып, дароо хирургиялык жол аркылуу алып салыш керек экенин айтсак, макул болгон. Анан заматта качып кетип жатпайбы. Качан кыйналып, абалы оорлошуп калганда келди эле, бардык аракетти жасап, зорго аман алып калдык. Бирок жатынын алып салууга туура келди. Ошентип, эми өзүнүн күнөөсүнүн айынан балалуу боло албай калды.

“ЖАТЫНСЫЗ АЯЛ ООРУКЧАН БОЛУП КАЛЫШЫ МҮМКҮН”
– Жатын демекчи, төрөт учурунда аялдардын ушул башкы органы айрылып кетет дешет. Бул эмнеликтен?
– Толгоо кармаганда өзүн жоготуп, өтө катуу чиренсе, жатын айрылып кетет. Кээде чат көтөн чучукка дейре айрылат. Аягы пластикалык операцияга жеткирет. Андыктан төрөт үйүндө, врачтын көзөмөлүндө, анын кеңеши менен төрөө кажет.
– “Жатыны түшүп калыптыр” дегенди угабыз. Бул эмнеден келип чыгат жана кандай залалдарды алып келет?
– Жатындын түшүшү көп төрөттөн, баланы чоң салмакта төрөөдөн, оор нерселерди көп көтөрүүдөн же жаракатка кезигүүдөн улам келип чыгат. Жатын жана ага жакын жайгашкан булчуңдар (анын ичинде көтөн чучуктун) бошоп, жатын ылдый түшүп кетет. Кээде жатын жыныс кынынан сыртка чыгып, салаңдап көрүнүп калат. Мындай болгондо адам заарасын, ичтеги желди кармай албай калат. Заң да куюлма болуп калышы мүмкүн. Аял көпчүлүк эмес, балдарынын жанына да отура албай кыйналат.
Кээ бир аялдар доктурга келгенден же үйүндөгүлөргө “врачка көрсөткүлө” деп айтуудан тартынып жүрө берип, азап чегишет. Айласыз чоңдордун памперсин кийип жүрүп калгандары да кездешет. Ушинтип жүрө бербей, жатыны салаңдап ооруганы же түшкөнү билинер замат врачка кайрылса, пластикалык операция жасап ордуна келтирип коёбуз. Болгону, эртерээк келишсе жакшы. Анткени булчуңдар өз функциясын көп жогото элек кезде операция сапаттуу болуп, булчуңдар да кайра өз ордуна келет. Бизге ушундай бир аял келген. Ал той-ашка баруу дегенди мындай кой, балдарына да аралашпай, бир бөлмөгө жашынып жашоо кечирип калган экен. Операция жасатып, жакшы болуп кетти.
– Кандай учурларда жатын алынып салынат? Жатынсыз жашоонун зыяны барбы?
– Жатынды алып салууга себептер көп. Мисалы, боюна бүтө электен мурда эле жыныстык органдары сезгенип, дарыланбай жүрө берип өнөкөткө айлантып жибергендер толтура. Анан каттоого убагында турбай, текшерилбей жүрө беришет да, төрөөгө келгенде баягы ооруларынын баары козголот. Анан төрөт кыйындап, кан да көп кете баштайт. Канды токтотууга мүмкүн болбой калганда жатын алынат.
Мындан тышкары жатындагы шишик (жатын миомасы, аденомиоз), төрөт кезинде жатындын айрылып кетиши, баланын тонунун жатынга жабышып өсүп калуусу да жатынды алып салууга жеткирет. Мен ушул жаатта илимий китеп жазып, жатынды сактап калуу идеясын көтөрүп чыккам. Азыр бизде жана өнүккөн көп өлкөлөрдө ошол менин ыкмам менен жатынды мүмкүн болушунча сактап калуу операциялары жүргүзүлүүдө.
Эмне үчүн жатынды бүтүн же эч болбосо жарымын сактап калуу керек? Биринчиден, аял дагы балалуу болууга мүмкүнчүлүк алат. Экинчиден, аялдарда картаюу убагы (климакс) жеңил өтүп, аял кыйналбайт. Жатынсыз аял оорукчан болуп калышы мүмкүн.

“ЭТЕК КИРДИН КЕЛҮҮСҮ БУЗУЛСА, БОЙДОН ТҮШҮҮ КҮТҮЛӨТ”
– Кандай учурларда кесар кесүүсү колдонулат жана бул ыкма эмнеге ушундайча аталат?
– “Кесар” сөзү Байыркы римдиктердин “цезарь” (император титулу) деген сөзүнөн келип чыккан. Латынча “Lex Caesarea” деп айтылганы үчүн медицинага “кесар кесүүсү” деп кирип калган. Байыркы Римде падышанын мыйзамы боюнча каза болгон кош бойлуу аялды көмөр алдында курсагын жарып, баласын алып чыгышчу. Медицинада да ич керегеси (курсак) кесилип, бала алынат.
Кесар кесүүсү аялдын жамбаш чарасы кууш (узкий таз) болгондо, жатындын жарылып кетүүсү же өнөкөт оору курчуп, бала менен эненин өмүрүнө коркунуч жаралганда жана башка учурларда жасалат.
– Эрте жана кеч бойдон түшүү кандайча болот?
– Эрте бойдон түшүү бул – бойго бүткөндөн 16 аптага чейин. Кеч бойдон түшүү кош бойлуулуктун 16-аптасынан 22-жумага чейин. Себептери бир топ. Мисалы, жыныстык органдардын сезгенүүсү (инфекциядан), бойго бүтө элек кезге чейин эле этек кирдин келүү ыргагынын бузулушу, жатын моюнчасынын кемтиги, жакшы тамактанбоо, ооруп калуу, оор көтөрүү, стресс жана башка.
Ушул жерден айтып кетчү нерсе, кош бойлуу аял улам эле сасык тумоолой берсе, анда жатындагы суу азайып же көбөйүп кетет. Бала аң-сезими начар, же жүрөк оорулуу же дагы бир кемчиликтери менен төрөлүп калышы мүмкүн. Андыктан бойго бүтүрүүдөн мурда аял ден соолугун чыңдап, доктурга бир сыйра текшерилип, анан бала көтөрүшү кажет.

“МОДА КЫЗ-КЕЛИНДЕРГЕ ООРУ АЛЫП КЕЛҮҮДӨ”
– Энелик бездин барсылдагы (киста яичника) эмнеден келип чыгат?
– Барсылдак энелик бездин (жумуртканын) сезгенүүсү (бул киндигин ачып жүрүүдөн да чыгат) менен этек кирдин келүү ыргагынын бузулушунан, бөйрөктүн сезгенишинен пайда болот. Ал өсүп отуруп, 2 сантиметрге чейин жетиши мүмкүн. Кээде врачтар мындай болгондо операция жасап, барсылдакты алып салыш керек дешет. Бул туура эмес. Дарылоо менен сезгенүүнү жоюп, этек кирдин ыргагын калыпка келтирип койсо эле барсылдак сорулуп кетет. Андыктан ушундай ооруга чалдыккандарды операция жасатууга эмес, дарыланып айыгууга чакырат элем.
– Окурман аялзатына кайрылууңуз...
– Ар бир аялзатынын ден соолугу өз колунда. Андыктан өзүнө өзү кам көрүп, сактануу жолдорун билип, өзүнөн акча аябай убагында дарыгерге кайрылып туруулары кажет. Мода кубалайм, сулуу көрүнөм деген кыздар болочок эне экенин унутуп коюшууда. Көпчүлүгү ичтерин ачып, күз-кыш дебей жука кийинип, капрон колготкичен жүрүшөт. Ичи менен тамандарынан сыз, суук өтүп, гинекологиялык гана эмес,башка ооруларга да кабылышат. Мунун айынан кээлери тукумсуздукка, кээлери улам боюнан түшүү сыяктуу оор жагдайларга туш болушат. Андыктан кыздар болочок эне катары өздөрүн сактап, карап жүрүшсө дейм.

Канымжан Усупбекова
densooluk@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  7 
Комментарийлер(22)
03.10.2011. 10:06 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
51
Катталган:
07-09-2010
Соӊку аракети:
13-11-2018 15:32
Жынысы:
Белгисиз
0
мммддааа ото коркунучтуу тема...
03.10.2011. 14:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
204
Катталган:
27-03-2011
Соӊку аракети:
14-11-2018 01:01
Жынысы:
Белгисиз
0
ALLAH ozu saktasyn
Saktyka korduk jok degendei..........
03.10.2011. 15:25 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
15-07-2011
Соӊку аракети:
09-12-2014 23:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
0
Жакшы тема болуптур билбегендеримди билип алдым, рахмат
03.10.2011. 18:12 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
26-09-2011
Соӊку аракети:
01-11-2011 16:05
Жынысы:
Белгисиз
0
рахмат
сизге
03.10.2011. 21:17 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
52
Катталган:
20-09-2011
Соӊку аракети:
13-11-2018 13:15
Жынысы:
Белгисиз
0
Кыздардын кулагына кумуш сырга!!!
04.10.2011. 05:42 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
91
Катталган:
12-07-2011
Соӊку аракети:
01-03-2016 23:25
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
0
ai aiabai jakshi bilip aldim rahmat silerge superchiler!
04.10.2011. 07:15 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
100
Катталган:
12-10-2010
Соӊку аракети:
08-10-2014 15:52
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Alania
0
Men okubadym,uiat bolot dep.:):):)
04.10.2011. 08:16 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
18-04-2011
Соӊку аракети:
28-06-2018 07:36
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
0
даа девушки берегите себя
04.10.2011. 19:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
289
Катталган:
30-05-2011
Соӊку аракети:
13-11-2018 21:00
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
germahiya
0
kysdar keede kyzykpyz da ushugon jokmun dep kyshynda dele jalgyz shymdyn osun el kiyip alyp juro berebiz baary oshondon bashtalat!aa korko bashtadyym kuioogo tiygenden
04.10.2011. 21:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
289
Катталган:
20-03-2011
Соӊку аракети:
13-11-2018 11:18
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыялдарда жашайт...
0
кочодо же маршруткада кетип атып,ичи,киндиги ачык кыздарды корсом ,оло жиним келет,алар келечектеги энелер да,анан дагы мындай жургон биздин менталитетке туура келбейт!!!
06.10.2011. 06:34 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
41
Катталган:
07-09-2011
Соӊку аракети:
13-09-2012 18:19
Жынысы:
Белгисиз
0
Эмнеге киндиктерин корсотуп журушот десен?кээ биринин киндигин корсон кашкулактын эле ийини.Ужассс...
07.10.2011. 14:41 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
54
Катталган:
05-10-2011
Соӊку аракети:
26-04-2013 23:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ош
0
ушундай кенештерден коп-коп жазып турса ото жакшы болт
07.10.2011. 14:48 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
86
Катталган:
28-06-2011
Соӊку аракети:
30-12-2014 10:59
Жынысы:
Белгисиз
0
Ушундай ден соолука пайдалуу кенештерди жазган сон, ал дарыгерлердин байланыш телефондорун калтырсаныздар жакшы болот эле.Сиздерден сураныч
09.10.2011. 04:35 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
08-10-2011
Соӊку аракети:
12-11-2011 05:38
Жынысы:
Белгисиз
0
Аны да тушунгондор озун карайт, тушунбосо уабгы келгенде окунуп калбагыла да кыздар
20.01.2012. 21:11 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
30-10-2011
Соӊку аракети:
10-11-2012 13:33
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
даа... жакшы кенештерди айтып кетиптир!
30.01.2012. 22:36 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
26-12-2011
Соӊку аракети:
28-02-2018 09:57
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Bishkek
0
jaktı
17.03.2012. 16:20 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
15-03-2012
Соӊку аракети:
28-05-2012 14:33
Жынысы:
Белгисиз
0
Эмне себептен жатындан сырткары бойгоо бутуулор келип чыгат болду экен?
31.03.2012. 23:19 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
21-01-2012
Соӊку аракети:
13-11-2018 09:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
аял затына аябай пайдалуу тема экен мега жакты эн сонун
04.05.2012. 22:00 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
20-07-2011
Соӊку аракети:
22-05-2017 23:53
Жынысы:
Белгисиз
0
Рахмат сиздерге.коп нерсени билип алдым.бирок жаман коркуп калдым...эрге тийгенден кийин тез тез текшерилип турбасам.
06.05.2012. 13:55 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
20-10-2012 16:45
Жынысы:
Белгисиз
0
Ар бир кыз,келин болочок эне болоорун ойлосо дейм,азыр баары мооданы кубалап жыланачтанып журушпойбу.9 ай кторуп ара торосо жэ майып торосо анда эмне кылат.Жылуусунан сулуусу
05.06.2012. 22:51 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
31-05-2012
Соӊку аракети:
07-09-2018 15:49
Жынысы:
Белгисиз
0
ушундай темаларды кобурок жазсанар жакшы болот эле
17.10.2014. 14:58 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
11-10-2014
Соӊку аракети:
18-03-2015 10:46
Жынысы:
Белгисиз
0
ушул телефонун берип койсонор сураныч
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: