Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ДООРОНБЕК САДЫРБАЕВДИ ТАМАГЫНА УУ КОШУП ӨЛТҮРҮШКӨНБҮ?

№318 5- 11-декабрь, 2008-ж.


Көзү өтсө да, эмгеги элдин эсинде

1939-жылы туулуп, арабыздан 2008-жылы кеткен Садырбаевдын изденген иштермандыгынын негизинде алган наамдары, сыйлыктары:

  • Үчүнчү даражадагы Манас ордени;
  • Кыргыз маданиятына эмгек сиңирген ишмер;
  • Кыргыз ССРинин Эл артисти.

Кайтып келгис балалык

Белгилүү режиссёрдун балалыгын биртууган эжеси Садырбаева Рысбү апа төмөндөгүчө эскерет:
– Дооронбек беш кыздан кийин төрөлгөн жалгыз эркек. Ал төрөлгөндө биздин үй-бүлө гана эмес, бүтүндөй айыл сүйүнгөн. Эркек балалуу болгонуна жетине албаган атам тогуз күн бешик той берген. Биз беш кыз тең Дооронду жер бастырбай, көтөрүп чоңойттук. Тили бир жашка жетип-жетпей чыккан. Доорон биринчи класска кирип калгандан тарта экөөбүз ээрчишип айылдын дүкөнүнө барар элек. Дүкөнчү анын калпагына толтура момпосуй салып берчү. Ал момпосуйдан үйгө бирөө да жетчү эмес. Кичине бала көрсө, “ме, момпосуй же” деп уучтап берер эле. Балдардын мушташып жаткандарын көрсө, дароо жеңилип калгандарга болушчу. Биздин балалык тартыш заманга туш келбедиби. Апам байкуш күнүгө нан жабат. Апам биягынан нан бышырса, Доорон тиягынан ысык буусу чыгып бүтө эле нандарды үйүндө наны жок ачка жүргөн балдарга ташычу. Атам кийин башкарма болуп калды. Ошондо атам менен чогуу иштегендер үйгө көп келе башташты. Алардын сөзүн угуп, таасирленсин деген ойдо атам Дооронду дайыма өзү менен чогуу алып жүрчү. Башка балдардай сөз талашып же дасторконго улунуп-жулунчу эмес. Чоң адамдардын сөздөрүнө маани берип жаткан өңдүү кунт коюп тыңшап отурганы азыр да көз алдымда. Ал эми мектептен болсо 1-класстан 10-классты бүткүчө жакшы окуду.
Апам өтө эстүү жан эле. “Эркек балдардан Дооронбегим жалгыз болуп калды” деп өзү атама экинчи аял алып берген. Ал эки кыз, бир уул төрөдү. Көп өтпөй Доорон 13кө чыкканда атам 45 жашында ичегисинен рак болуп каза болду. “Атамдын оорусун тапчу доктур болом” деп 10-классты аяктагандан кийин Доке мединститутка тапшырды. Ал кезде борбордо тааныштарыбыз да, Доорондун тамак-ашын, баскан-турганын камсыз кыла тургандай бизде чама-чаркыбыз жок болчу. Атам каза болгондон кийин үйдөгү болгон мал-мүлктүн жарымын кичи аялы бөлдүрүп алып төркүнүнө кетип калган. Колунда жогураак болуп калган апам Докеге жол кире берип эле борборго кетирип жиберген. Студенттик турмушун мага караганда келиним Сонунбү жакшы билет, өзү айтып берсин. Кызым, кебимдин аягында бир нерсени айта кетейин. Айтпай кетсем иним мени кечирбес. Докем өз ажалынан өлгөн жок! Аны көрө албагандар тамагына уу кошуп өлтүрүштү. Ушул нерсеге ичим күйүп, жан айламды таба албай келем.

«Докени институттун сулуу кыздарынын баары сүйчү»
Солуктап ыйлаган Рысбү эжени сооротуп, маек нугун Дооронбек аганын жубайы Сонунбүбү эже менен баарлашууга бурдум.
– Сонунбү эже, айтсаңыз, чын эле Дооронбек агай душмандарынын көрө албастыгынан каза болдубу?
– Дооронбек дайыма Жогорку Ке­ңештин жанындагы боз үйдөн тамактанып, үйгө кымыз алып келчү. Ошол боз үйгө кирип 5-6 адам менен лагман жептир. “Үч кашык ичкенде эле эмнегедир жүрөгүмө чаппай калды” деп эскерет Докем ошол күндү. Боз үйдөн чыкканда көңүлү айланып, Жогорку Кеңешке кирип суу ичип, кусуптур. Мен болсо биртууган жездем өлүп, ошол жакка кеткем. Жездемди акыркы сапарга узаткандан кийин үйгө келсем Дооронбек жуурканга оронуп отуруптур. Дароо ооруканага алып бардым. Ал жерден кан кусуп жиберди. Ашказаны төрт жеринен эзилип кетиптир. Ооруканада бир ай дарылангандан кийин кадимкидей жыйырма жылга карып чыкты. Дарыгерлер “бул рак болуш керек” деп баарын текшеришти. Бактыга жараша андай болгон жок. Ушундай ден соолугу чың, спорт менен машыккан адам аз убакыттын ичинде таяк менен басып калды. Мен өзүм медицина илимдеринин кандидатымын. Дооронбектин улам бир жери ооруй бергенинен улам анын ууланганын билдим. 2-3 ай сайын асма укол алып жатты. Капыстан эле кулагы укпай калды. Атайын аппарат алып кулагына такты. Кулагы өз калыбына келген соң мурдуна сасык жыт келе баштаганын айтып калды. Мен үйдүн баарына, жуурканга, өзүмө да атыр себем. Ага да болбогонунан терезени ачам. Ошентсе да, мага жыттанбаган сасык жыт Докеме келе берди. Көрсө ал жыт Доорондун ичинен келип жатыптыр. Ал басылгандан кийин эки көзү тең көрбөй калды. Анан эки көздүн тең чечекейин 500 доллардан борбордогу ооруканалардын биринен алмаштырдык. Операциянын жакшы жыйынтыгы менен Доорон китепти да көз айнексиз окуп калды. Бул нерсенин баары анын ууланганынан кабар берип турганын баарыбыз билдик. Бирок, дарыгерлер билип турса да, анын китепчесине “ууланган” деп жазышкан жок. Ошол лагман жегенден сегиз ай өткөндөн кийин эле каза болуп калбадыбы. Доорондун каза болгон күнүн, 27-майды эстесем жүрөгүм сайгылашып кетет. Тамак ичкенден кийин эле “кемпир, мен өлгөнү калдым окшойт” деп 2 литрче кан кусуп жиберди. Аны көрүп, коркконуман дирилдеп ыйлап калдым. Тез эле өңү көпкөк болуп кетти. Көрсө ичинен кан кетип жаткан экен. Балам Зарылбекти чакыртып, машинасы менен ооруканага алып жөнөдүк. Жолдон: “Байбиче, 42 жыл бирге жашадык. Бөлөк аял менен жүрүп, ичиңди күйгүзгөн жокмун. Болгону, бай кыла албадым. Сен мага ыраазысыңбы?”- деди. “Капкайдагыны айтпачы” десем, болбой жатып “ыраазымын” деп айттырып алды. Баласына “эч кимге карызым жок” деп табыштады. Дарыгерлер кан керек дегенинен балам ал жерден кан тапшыруучулардын тизмесин алып, түнү менен кан ташыды. Ошентсе да, мен аны өтүп кетет деп түк ойлогон жокмун. Эртеси операция кылганга даярдык көрө баштаганда кайраным кете берди. (Эже сөзүн токтотуп бир топко чейин ыйлап отурду).
– Сабыр кылыңыз, эже! Адам деген бир келип кайра кетчү жан экенбиз. Келиңиз, артка кылчайып, жакшы күндөрдү, жаштык кезди эскерели. Байке менен кандайча таанышып калдыңыз эле?
– Дооронбек мединституттун 3-курсунда, мен 1-курста окуп жүргөндө таанышканбыз. Мединститутта таланттуулардын ийрими бар болчу. Жазылганыбыз менен ийримдегилер бир айча жетекчиси жок жүрүп калдык. Бир күнү ал ийримден чыгам деп айтканы барсам тармал чач, кең далылуу, сулуу жигит турат. Ал мага: “Сиз эмне кылганды билесиз?”,- деди. Мен болсом: “Эч нерсеге шыгым деле жок. Элге кошулуп кирип-чыккан жерлерине эле жарайм го”,- дедим. “Кана, текст окуп көрсөңүз”,- деп сахнага чыгарганда какап-чакап бир нерсе окуп бердим. Окуп жатып көзүмдүн кыйыгынан карасам, ал мени мыйыгынан күлүп карап туруптур. Мен окуп бүткөндөн кийин “чын эле кирип-чыкканга эле жарайт экенсиз” деп койду. Ошентип, экөөбүз ынак болуп кеттик. Дооронду институттагы кыздардын баары сүйчүбүз. Доке мени менен сүйлөшө баштаганда бир полковниктин кызынын катуу ичи күйдү го, чиркин. Көрө албаган кыздар “ал сени таштап кетет” деп айтышып, мени ызалантууга далай ирет аракет жасашкан. “Таштаса таштасын, бир күн жашасам да макулмун” деп койгон соң гана кыздар мага асылбай калышты. Ошентип, 1961-жылы үйлөндүк. Үйдөгү жетишпегендиктин айынан Доорон 3-курстан окуусун таштады. “Атаңдын алдында мен сени окутам деп убада бергем, сен окушуң керек” деп өзү күнүмдүк кара жумуштарда иштеп жүрдү. Кийин Ленинграддагы режиссёрлук институтту бүтүрүп келип, Кыргыз телевидениесинде режиссёр болуп иштеп калды. 1973-жылы Алымкан аттуу кыздуу болдук. Кызым 13 жашында өпкөсү ооруп каза болду. Андан кийин 1978-жылы Зарылбек деген уулдуу болдук. Зарылбектин азыр бир кыз, эки уулу бар. Доорондун мүнөзүнө токтолсом, ал мени урмак түгүл, эч качан катуу айткан эмес. Аябай жини келсе “дура” деп койчу. Бир жолу неберем Шербай тентек кылганда чаап жиберсем, чоң атасы көрүп калды. Ошондо: “Кыргыздар ушубуз да, алыбыз жеткени жетпегенге кол көтөрөбүз. Эгер Шербай 18де болсо ура алат белең?!”- деп капа болду. Чоң атасы өлгөндөн кийин дагы бир жолу айтканымды укпай койгондуктан, Шербайды чаап алдым. Ошондо “атам сага эмне деди эле, урба дебеди беле?” ыйлап жиберсе, ого бетер муун-жүнүм бошоп эки күн ыйладым. Эмнеси болсо да Дооронбектей кыргыздын патриот уулдары сейрек төрөлсө керек.
– Доорон байке арабызда жок болсо да, анын артында сиздей жубайы, неберелери калды. Элдин эсинде калаарлык бир топ иштери калды. Сабыр кылыңыз, эже! Чын дилден маек куруп бергениңизге рахмат.
– Ак сүйлөп, чындыкты бетке айткандарды буттан алган адамдар жок болсо гана кыргыздар алга жылат деп ойлойм. Менин ойлогонум, арабызда арам ойлуу адамдар жок болсо экен. Докеңдей кыргыз деп күйгөн адамдар көп болсо экен. Силерге да рахмат. Ишиңерге ийгилик, бар болгула.

Маектешкен Сүйүн Кулматова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: