Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

МЕН ТЯНЬ-ШАНЬ

№319 12 - 18-декабрь, 2008-ж.


Режиссёру – Ирина Поплавская
Сценарийин жазган – Чыўгыз Айтматов
Операторлор – Кыдыржан Кыдыралиев, Валерий Шувалов
Ролдордо: Ильяс – Дүйшөн Байдөбөтов, Асел – Динара Чочунбаева, Кадича – Назира Мамбетова, Бектемир – Сүймөнкул Чокморов
Кыскача Мазмуну
Жетим балдар үйүндө чоўойгон Ильяс аскерден келген соў азыркы Балыкчы шаарындагы (мурунку Рыбачье) автобазага айдоочу болуп кирет. Бир жолу айылдын четинен Ильястын машинасы бузулуп калат. Ошондо Асел аттуу жаш кыз менен таанышат. Буга чейин Ильяс автобазадагы диспетчер Кадича менен жакшы мамиледе жүргөн. Аселге жолукканы ага анча маани бербей, ой-кыялынын баары жаўы таанышкан кызга бурулат. Бирок, Аселди ата-энеси башкага кудалап койгон. Өз бактысы үчүн күрөшкөн кыз ата-энесинин каарынан коркпой, "кийин мени ата-энем түшүнүп, кечиришсе болду" деп Ильясты ээрчип кете берет.
Ошол учурда Токтогул ГЭСин куруу иштери күч алат. Ал жакка айдоочулар Төө-Ашуу аркылуу контейнер алып барышат. Жаштыктын илебинде күчү ашып-ташып турган Ильяс автобазанын уруксаты жок болсо да, диспетчер Кадичадан жолдомо алып, Төө-Ашууга машинасына прицеп чиркеп контейнер алып чыгат. Ильястын прицеби тоголонуп, ойлогон ою ишке ашпай калат. Ошондон тарта ал кесиптештеринин арасында өзүн жаман сезип, арак ичип, Кадичанын азгырыгына кирет. Үйүнө да көп барбай, барса да Аселге колу тийчү болот. Ал убакта баласы Самат да там-туў басып, тили чыгып калган. Ильясты көрө албагандар анын Кадича менен болгон мамилесин Аселге жеткирүүгө үлгүрүшөт. Ошондон улам жылуу очок бузулуп, Асел баласы Саматты алып үйдөн кетип калат. Жолдон өзүнөн бир топ жаш улуу Бектемирге жолугуп, аны менен бир үйдө туруп калат. Кийин Ильяс бир кездеги кызыл жоолук жалжалын көрөт. Анда баары кеч болуп калган.
Кино кантип тартылган?
Фильмди тартуучулар кыргыз элинин дүйнөгө болгон көз карашын, рухий күчүн, мүнөздөрүн ачып берүүнү негизги максат кылышкан. «Мосфильм» тарткан бул фильмдин алгачкы съёмкалары 1971-жылы октябрда башталат. Тасманын негизги бөлүгү Балыкчы шаарында, Төө-Ашуу, Долон ашууларында, үйдүн ичиндеги окуялар Москвадагы павильондо тартылган. Бир жыл ичинде тартылып бүткөн тасманын бет ачары 1972-жылдын октябрь айында борбордогу «Россия» кинотеатрында болгон. Баса, "Кызыл жоолук жалжалым" повестинин негизинде "Ашуу" фильми да тартылган. Бирок, ал "Мен Тянь-Шандын" ийгилигин кайталай алган эмес.
Асел – Динара Чочунбаева:
– Ал кезде болгону, 13 жашта элем. Көчөдөн эле кино тартуучу топ "чоў кыз, киного тартылгыў келеби?" деп издеп жүрүшүптүр. Мындай сунуш мага да айтылды. Фотопробадан өтүп кеткенден кийин үйгө келип таежелериме айтсам, алар "сен кантип өтмөк элеў" деп шылдыўдашты. Ал гана эмес, жакында эле бир курсташыма жолуксам, "тасмада сен жаўы эле айылдан келген жапжаш кызсыў" деп жатпайбы. Унчукпай ичимден күлүп калдым. Чынында, мен айылдан келбей эле шаарда төрөлүп-өскөн кызмын да. Бирок, чачым узун, өўүм капкара, сөөгүм ичке, эркекке окшоп баскан кыз элем. Киного тартылгысы келген 3000 кыздын сүрөттөрүнүн ичинен оператор Кыдыржан Кыдыралиев мени тандаган экен. Кинопробага катышканы барсам, оператор Кыдыржан байке "мобу сүрөттөгү сенсиўби?" деп тааныбайт десеў. Алардын тааныбай жатканына караганда сүрөткө сулуу болуп түшөт окшойм. Мен баарынан Саматка энелик мээрим менен мамиле кыла албай кыйналгам. Өспүрүм кызда кайдагы энелик мээрим?! Операторлор "баланы жетелеп баратканда артыўды карап койсоў боло" деп урушушар эле. Көрсө, баланы өзүмдүн арышым менен сүй­рөп жөнөчү экенмин. Ошондон улам бир жумага Балыкчыдагы балдар бакчасына жиберишти.
Кино чыккандан кийин көчөдөн көргөндөр "Асел эже" дей беришчү. Чынында, менин Аселдикине окшобогон көз карашым бар эле да. Асел балалуу, токтолуп калган келин болсо, мен өспүрүм кыз дегендей. Бирок, 25ке чыгып балалуу болгондон кийин Аселдин образын толу к кабыл алдым.
Мындан 3-4 жыл мурун жол кырсыгына туш болгом. Ошондо мени көргөнү бир автобус киши келишиптир. Дарбаза тыкылдаганынан балам чыкса, "Асел жол кырсыгына туш болду деп уктук. Ушул жерде жашайбы?" дешиптир. Кишини көп жактырбаган балам: "Ал тигил жакта жашайт",- деп такыр башка жакка кетирип жибериптир.
Асел бул турмушта...
Динара Чочунбаева Көркөм сүрөт окуу жайын бүткөндөн кийин Москвадагы полиграфиялык институтту аяктаган. "Кыргызстан" басмаканасында эки жыл иштеген соў 1986-жылы "Балдарга эстетикалык тарбия берүү борборун" ачып, ал жерде 16 жыл директор болуп эмгектенген. Учурда уз-чеберлердин башын кошуп, көргөзмө уюштуруу менен алек. Эки уул, бир кыздын энеси. Азырынча небере жытын жыттай элек.
Ильяс – Дүйшөн Байдөбөтов:
– 1971-жылы Луначарский атындагы театралдык институтт 4-курсунда окуп жаткам. Кулактандыруу боюнча барып киного тартылууга мүмкүнчүлүк алдым. Өткөнүмдү студенттердин баары бир сомдон чогултуп картошка, бир бөтөлкө вино алып майладык. Аўгыча каникул келип, Кыргызстанга кетип калдым. Суусамырда байкемдикинде жүрсөм, зоотехник мени киного чакырган телеграмма алып келип берди. Кинодогу ролум менен өзүм айкалышып эле калдым. Мен да ошол кезде Ильястай өткүр, курч, өжөр элем. Жаш курактарыбыз да бирдей. Көрсө, мен ошондо өзүмдү ойноптурмун.
Ал эми киного келсек, машинам артка кетип, прицебим кулап кеткенде ызама чыдабай ыйлагам. Машинама асылып жатып алаканымды үшүккө алдырткам. Бир ай дегенде сыйрылып араў айыккан. Ашуудагы окуяларды тартарда биз менен дайыма бир МАИ кызматкери, анан дарыгер жүрчү.
Жашоодогу Ильяс...
Дүйшөн Байдөбөтов Москвадагы театралдык институтту бүткөндөн кийин 17 жыл Ош кыргыз драма театрында иштеген. 1989-жылы Жаштар театрында, 1991-жылдан ушул күнгө чейин Кыргыз драма театрында эмгектенип келе жатат. Эки уул, бир кыздын, беш неберенин атасы. КРнын Эл артисти.
Кадича – Назира Мамбетова:
– Кинопробага мен, Таттыбүбү Турсунбаева, Наталья Аринбасарова үчөөбүз өттүк. Мени тартылат деген чечим кабыл алынганда эле оператор Кыдыржан Кыдыралиев каршы чыгып, "биринчи кадрларыў жакшы чыкса тартам, болбосо Таттыбүбү ойнойт" деди. Бактыга жараша, биринчи кадрларымды көрүшүп баары макташты.
Кадичаны ойногондон кийин көр­гөндөрдүн баары мени бузуку катары кабыл алышты. Бир жолу тамагым ооруп ооруканага барсам, мээрман айым мени дарылаганы келип, "азыр" деп коюп кетип калды. 3-4 саат өткөндөн кийин башка кыз келип дарылады. Бир жумадан кийин мени кечке күттүргөн мээрман айым "эже, сиздин Кадича экениўизди көрүп дарылагым келген эмес. Байкасам, жакшы эле эже экенсиз" деп жатпайбы. Дагы бир жолу Ошто тааныш кыздын үйүнө барып калдым. Тигил кыз "апа, бул Кадичанын ролун аткарган эже" десе, "ий, өлү­гүў­дү көрөйүн, бул бузукуну эмне үйгө алып келесиў?!" деп жатпайбы. Ушуну менен эле басылып калбай, күўкүлдөп мени тилдей бергенинен: "Кыздар, мен автобуста отуруп тура­йынчы",- деп кетип калгам.
Кадича чыныгы турмушта...
Назира Мамбетова Ош кыргыз драма театрында 22 жыл иштеп, бир канча роль жараткан. 1994-жылдан бүгүнкү күнгө чейин Бакен Кыдыкеева атындагы жаштар театрында эмгектенип келет. Бир кыз, бир уулдун, төрт неберенин энеси. КРнын Эл артисти.
Сиз билбеген жана көрбөгөн фактылар
Кичинекей Саматтын ролун үч башка курактагы ар башка балдар ойногон. Жаўы төрөлгөнүн оператор Кыдыржан Кыдыралиевдин баласы ойносо, чоўоюп калгандарын корей улутундагы эки оператордун эки баласы ойногон.
Дубляжда Аселдин үнүн Динара Чочунбаева өзү жана Наталья Бондарчук окушкан.
Асел – Динара Чочунбаева жараткан жападан жалгыз роль.
Асел менен Ильяс азыр тойдон көп жолугушат. Жолукканда Ильяс дайыма Аселди бийге чакырат.
Саматтын чуркап жүргөндөгүсүн ойногон Вова Ким азыр үйбүлөсү менен Ташкентте жашайт.
Дүйшөн Байдөбөтовго машина айдаганды кино тартуу учурунда Михаил аттуу Эл аралык класстагы спорт чебери үйрөткөн.
Декорация боюнча директор Макаровдун колунда дайыма портфель боло турган. Качан болбосун ичинде 3-4 бөтөлкө арак, бир колбаса бар эле. Кино тартуучу топтун үшүп кеткенин көрөр замат "келгиле, балдар, үшүп кеттиўер. Суукта бул күч берет" деп калчу.
Төө-Ашуудагы окуяны тартуу учурунда Москвадан келгендердин баары мурундарын үшүккө алдырышкан.

Даярдаган Сүйүн Кулматова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  -1 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 1 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 1) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: