Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЭНЕРГЕТИКАЛЫК СУУСУНДУКТАР ӨМҮРДҮ КЫСКАРТАТ

№470 4-10-ноябрь, 2011-жыл


Учурда энергетикалык суусундуктар жаштар арасында өзгөчө популярдуулукка ээ. Көчөдөн колдоруна бирден “Ягуар” кармап бараткан окуучуларды да көрүү жаңылык болбой калды. Бирок алар мындай суусундуктардын зыянын билеби? Кеп ушул тууралуу болмокчу.

КАЙДАН КЕЛГЕН?
Энергетикалык суусундуктардын алкоголсуз жана алкоголь аз кошулган түрлөрү бар.
Дитрих Матешиц аттуу жеке ишкер 1982-жылы Азия өлкөлөрүн кыдырып чыгып, кофе, матеин (ачкалык сезимден арылтат), гуарана (көбүнчө дары-дармекке колдонулат) сыяктуу энергетикалык өсүмдүктөрдүн көп экенин көрүп, байкаштырып кетет.
Австрияга кайткан соң Таиланддан эң белгилүү “Кызыл бука” (“Krating Daeng”) ичимдигинин рецебин жана укуктук лицензиясын сатып алат.
1984-жылы Матешиц мекениндеги Фушль-ам-Зее шаарында “Red Bull GmbH” аттуу компания ачкан. Рецеби үч ирет иштелип чыгып, кошумча кофеин жана таурин заттары кошулган. Ошентип, энергетикалык суусундук 20-кылымдын акыркы чейрегинде пайда болот. 1987-жылы «Red Bull» ичимдиги сатыкка чыккан. Кийинчерээк «Burn» жана Орусияда «Adrenaline Rush» аттуу энергетикалык суусундуктар да пайда болгон. Ал эми бүгүнкү күндө мындай суусундуктардын 50дөн ашуун түрлөрү бар.

МЫЙЗАМДЫ ЧЫГАРДЫК, А БИРОК...
Учурда Жогорку Кеңештин чечими менен энергетикалык суусундуктарды алып кирүүгө лицензия берүүнү убактылуу токтотту. Бул мектеп жашындагы өспүрүмдөрдүн арасында алкоголизм күчөп бара жаткандыгына кабатырланган ата-энелердин арыз-даттанууларынан улам келип чыкты десек болот.
"Калаабызга энергетикалык суусундуктар буга чейин кайдан келген, баасы канча?" деген сыяктуу суроолорго жооп алуу үчүн "Ош базарынын" тегерегинде жайгашкан дүңүнөн соода кылуучу дүкөндөргө сапар алдым. Беш-алтоосуна баш багып, энергетикалык ичимдиктер кыйла азайып, кээ биринде такыр эле жок калганын байкадым. Сатуучулардын бирин кепке тарттым.

Каныбек, сатуучу:
– Бул ичимдиктер сатыкта канчадан бери “жашап” келет?
– Бизге сатыкка акыркы үч жылдан бери тынбай келип жаткан. Тыюу салынгандан бери келбей калды.
– Кайсы жактан келет?
– Орусиядан келет. Вагон-вагон болуп жүктөлүп келип, анан шаар ичиндеги базар жана дүкөндөргө таратылат. Аны кыргызстандык бир фирма колго алып, шаар боюнча таратат. Сатуучулар ал фирманы “Ягуар” деп атап коёбуз.
– Жалпысынан сиздерде канча түрү бар эле?
– Ондон ашык түрү бар. “Чёрный русский”, “Манчестер”, “Казанова”, “Ред Булл”, “Троффи” жана башкалар.
– Баасы кандай, үстүнө канча сом кошосуздар?
– “Ягуарлар” 56 сомдон келет, ал эми “Ред Булл” кымбатыраак, 78 сомдон. Дүкөндөрдө баалары 65 сомдон, “Ред Булл” 80-85 сомго чейин. Негизинен, бизге ушул ичимдиктерди алып кирүүгө тыюу салса жакшы болмок. Анткени азыркы жаштар бул ичимдикти кадимки суусундук катары эле алчу болушкан.
– Көптөн бери иштейт экенсиз, көп кызыктарды көрсөңүз керек?
– Ооба, ар кандай кызыктарга күбө болом. Кээде карап туруп жүрөгүм түшүп кетет. Бир жолу бир бала келип бир "Ягуар" алды. Дүкөнүбүздүн эле маңдайындагы бактын жанына отуруп алып иче баштады. Көп өтпөй дагы келип, дагы бир "Ягуар" алды, анан дагы келди. Бир маалда өзү менен өзү сүйлөшө баштады. Тажап кетти окшойт, бир маалда бакты карап алып аны менен да сүйлөшө баштады. Ошондо жакамды кармап тобо дегем.

“КУРАМЫНДА ВИТАМИН БАР ЭКЕНДИГИ ДАЛИЛДЕНЕ ЭЛЕК”
Арадан эки жума өткөн соң ири соода түйүндөрүндө “Бёрн”, “Раш” жана башка аталыштардагы энергетикалык ичимдиктер пайда боло баштады. “Тыюу салынганы кайсы, булар кайдан алынып келинип жатат?” деген суроо пайда болду. Кээ бир маалыматтар боюнча, булар мурунку алынып келинген суусундуктардын калдыктары экен.
Энергетикалык суусундуктар чындыгында зыянбы? Болсо, канча даражада организмди жабыркатат? Бул тууралуу өспүрүмдөр боюнча врач-психолог, нарколог Варвара Батурина бизге маек куруп берди:
– Азыркы учурда жаштар арасында энергетикалык суусундуктар лимонад катары кабыл алынып калган. Өспүрүмдөрдүн ата-энелери өздөрү акча берип көндүрүп жатышат. Өспүрүм суусунун кандырам деп ойлойт. Анткени сыртында бир канча витаминдин түрү бар деп жазылууда. А бирок алардын курамында витамин бар экенин бир да медик далилдеп чыга элек.
– Алардын терс таасири жөнүндө кеп кылсак...
– Энергетикалык суусундуктар организмге киргенде баш кеңгирей түшөт. Жүрөк мүнөтүнө норма боюнча 60-63 ирет соксо, энергетикалык суусундук ичкен соң 100гө чейин жетет, кандын басымы көтөрүлөт. Беттеги кан тамырлар кеңейгенинен бет да кызара баштайт. Каректер коюулана түшөт. Ичкен адамдын психикасында өзгөрүү болуп, адам активдүү боло баштайт, айткан сөзгө маани бербей калат. Мындай абалда өспүрүм эч нерсени түшүнбөйт, ишине, аракеттерине жооп бербей калат. Экинчи фазада суусундуктун таасири менен алсызданып, кийин кабыл алуусу төмөндөйт. Уйкусурап, депрессияга учурайт.
– Бул суусундук кайдан келген? Сиздер көзөмөлдөйсүздөрбү?
– Кээ бир маалыматтар боюнча, энергетикалык суусундуктар Вьетнамдагы согушта америкалык аскерлердин коркунуч сезимин жоготуу үчүн колдонулчу экен. Кийинчерээк ал согушка катышкан аскерлердин көпчүлүгү мээнин шишиги, боордун циррозу менен жабыркашкан. Бул оорулар дароо эле пайда болгон эмес, 4 жылда барып өөрчүгөн.
Орусиядагы Медициналык академиянын профессору В.Анищенко энергетикалык суусундук аракечтикке жолдомо экендигин аныктап чыккан. Ал эми Кыргызстанга келген суусундуктардын курамын эч ким көзөмөлдөбөйт. Баары алгач жөнөкөй нерседен башталат. Мисалы, 10 жаштагы бала дүкөндөн бир жолу энергетик алды дейли. Ал акырындан күнүмдүк адатка айланат. 14 жашында андан да күчтүүрөөк суусундуктарга азгырыла баштайт. 16 жашында сыра, кийин ага да канааттанбай, арак иче баштайт. Ошентип, өспүрүм аракечке айланат. Кофеин менен глюкозанын айкалышы баланын организми үчүн уу.

Көчөдөгү аракечтерди көрүп иренжийбиз, а бирок өз балдарыбыз ошол жолду жолдоп баратканы эч кимди кабатыр кылбагандай. Энергетикалык суусундуктун бир банкасында 50 грамм арак бар, демек, жаш муун да аракечтик менен алектенүүдө. Учурда энергетикалык суусундуктарды алып кирүүгө лицензия берүү убактылуу токтоп турат, бирок акыры кандай чечилери белгисиз.

Мальвина Уметбекова
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(2)
07.11.2011. 15:00 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
376
Катталган:
25-05-2011
Соӊку аракети:
21-01-2018 20:21
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
0
жакшы эмес экен
08.11.2011. 13:32 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
70
Катталган:
30-12-2007
Соӊку аракети:
15-08-2014 11:44
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
..:Жалган дүйнө:..
0
Ушул макаланы эң туура жазыпсыздар! Эл шоу дүйнөдөн башка кызыктуу жана өздөрүнүн ден соолугунун душмандары жөнүндө маалымат алып турса да пайдалуу го..
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: