Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БАЛА КАЙСЫ МААЛДА БОЙГО БҮТСӨ, ОШОЛ МААЛДА ТӨРӨЛӨТ

№320 19 - 25-декабрь, 2008-ж.


Иш пациенттерди текшерүүдөн башталат

Эшиктен баш бакканыбызда эле төрөт үйүнүн кабылдамасында кезек күтүп турган бир топ кош бойлуу айымдарга туш болдук. Аларды айланчыктай тууган-туушкандары, күйөөлөрү жүрүшөт. Алгач кош бойлуу айымдардын ал-акыбалын сурап, баарлаша кеттик. Көбү толгоосу башталгандыктан келгенин айтышса, бир тобу бойдон түшүп калуу коркунучу, анемия жана башка оорулардын айынан дарыланганы келишиптир. Бирок, баарынын эле максаты бир – аман эсен көз жарып алуу. Биз да ал тилектерге кошулуу менен жолубузду уладык. Алдын-ала жетекчилик менен сүйлөшүп койгондуктан, түз эле Тимур агайдын кабинетине кирдик. Көп өтпөй жогорку категориялуу акушер-гинеколог, медицина илимдеринин кандидаты Абушахманов Тимур агай өзүнүн опурталдуу жумушунун бир күнүнө бизге жол баштады.
“Чү” дегенде эле ишти кош бойлуулар жаткан палаталарды кыдыруудан баштадык. Тимур агай ар биринин акыбалын сурап, текшерип, ара-чолодо биздин суроолорго да жооп берип жатты.

– Агай, эмне себептен бул кесипти тандап калдыңыз?
– Ар бир кесип өзүнө дилгир адистерди талап кылат эмеспи. Мен бала чагымдан эле доктур болууга кызыкчумун. Мектепти бүткөн соң чын эле медицина институтуна тапшырып, өтүп кеттим. Медицина илими менен таанышып жүрүп, наристелердин жарык дүйнөгө келиши өзүнчө эле укмуш керемет экенин туюп, кызыга баштадым. Кыскасын айтканда, эркектерге көп коошпогон бул кесипти тандап алганыма дайыма өзгөчө нерселерге кызыгуум түрткү берди болуш керек.
– Канча жылдан бери бул жерде эмгектенип келе жатасыз?
– 1993-жылдан баштап. Жалпысынан 15 жыл болду. Башында ушул эле жерде “Кош бойлууларга кеңеш берүү” бөлүмүндө иштечүмүн.
– Сөзүңүзгө аралжы, кош бойлуу кезде аялзаты көбүнчө эмнелерге көңүл буруусу зарыл?
– Кош бойлуулардын биринчи оорусу эле анемия (кандын азайып кетиши). Мындай маселеге чалдыкпас үчүн тамактанууга жакшы көңүл буруу керек. Көңүл буруу керек десе эле жалаң эт, май эмес, тескерисинче, жаңы бышкан жашылча-жемиштерди, курамында темир, кальций, белогу бар азыктарды тамак рационуна кошуу керек. Кош бойлуу аялдар колдон келишинче тамак-аштын түрлөрүнөн өздөрүн чектебеши керек. Бизге кош бойлуу кезинде катталбай, базарларда иштеп жүрүшүп, толгоосу башталганда гана келгендер аз эмес. Андай учурда урушканда эмне пайда? Тезинен тиешелүү чара көрүп, энени аман-эсен төрөтүп, эне-баланы сактап калуу керек болуп калат. Бирок, өз баласынын, өзү­нүн ден соолугуна, өмүрүнө кайдыгер мамиле жасаган мындай энелерге, алардын күйөөлөрүнө таң калбай коё албайсың.
Бул кептин аягына чыккыча палаталарды да кыдырып бүттүк. Биз менен сүйлөшүү менен катар кош бойлууларга көңүл бөлгөн Тимур агай көпчүлүгүн: “Керебетте тоголонуп жата бербей ары-бери баскыла!”- деп ордунан тургузуп, бастырып жатты.

“Кыздуу болдук!”

Аңгыча болбой жаш келиндин толгоосу башталып калды. Мындай кабарды угар замат биздин «жол баштоочубуз» ал келин жаткан төрөт бөлмөсүнө жөнөдү. Бөлмө бир топ кенен келип, бардык шарттары бар экен. Азыр кош бойлуу кааласа креслодо же керебетинде, болбосо, тикесинен тик туруп төрөгөнгө да уруксат бар тура! Мурдагы союз учурундагыдай беш-алты айымды бир төрөт бөлмөгө киргизип койгон учур азыр жок. Албетте, ошонусуна жараша акысы төлөнсө... Муну “эркин төрөт ыкмасы” деп коюшат экен. Кош бойлуунун каалоосу боюнча жолдошу же жакын адамы төрөт учурунда катышууга мүмкүнчүлүгү бар. Мындай ыкма бизде колдонула баштаганына көп деле убакыт болбосо да, жубайларынын толгоосун кошо тартышкан эр жигиттер аз эмес. Тимур агай улам саатын карап коюп турду. Бир маалда келиндин кан басымын текшерди. “Аялзатынын бир өлүмү төрөттөн” деп бекер айтылбаса керек. Жаны ооруй кыйналып жаткан келинге кеп-кеңешин берип, биздин каарман дале камаарабай турат. “Бир жардам бербейби? Ушинтип тура береби?”- деп тынчыбыз кете баштады. Көрсө, келиндин толгоосу бышып жете элек экен. Бир кезде акушер өз алдынча кобурап: “Буюрса, бала оңунан түшүп келе жатат”,- деп калды. Мен чыдабай кетип суроо берип кирдим.

– Оңунан түшүп келе жатат дей­сизби?
– Кээде бала буту менен түшүп же моюнуна киндиги оролуп калышы мүмкүн. Бул учурда эне да, бала да кыйналып калат. Бирок, кандай болгон учурда да операция жасаганга шашылбоо керек. Таптакыр эле эне кыйналып баштаганда аргасыздан кесарево сечение жасалат.
– Мындай операциянын зыяндарын көп эле угуп калабыз...
– Азыр медицина бир топ өнүккөн. Операция керек болсо тигилген жиптин изи калбагандай кылып жасалат.
Менин суроолорума эми эле бе­рилүү менен жооп берип жаткан акушер толготуп жаткан келинге бу­рулуп, биздин бар экенибизди да унутуп салгандай болду. Эң эле жоопкерчиликтүү көз ирмемдер алдыда турганын туюп, мындан ары тоскоол болбош үчүн жыла басып төрөт бөлмөсүнөн чыгып кеттик. Биз чыгарыбыз менен кулагыбызга наристенин ыңаалаган үнү жаңыра түштү. Кудум биздин жакын адамыбыз төрөгөн сымал жеңилдене дем алып, көздөргө кадимкидей жаш айланып, шалдырай отуруп калдык.
Аңгыча “кыздуу болдук!” деп жылмайган Тимур агай сүйүн­чү айтып, бөлмөдөн чыгып келди. Билинбегени менен, келиндин төрөтү бир саатка созулуптур. Эми калганы дарыгер айымдын колуна өткөзүлүп берилди.

“Миң беш жүзүнчү кызым төрөлдү”

Бети-колун жууп, төрөт бөл­мө­сү­нөн чыккан соң биздин каарман бая­тан бери коридордо күтүп турган келиндин апасы менен жолдошуна “кыздуу болдуңар!” деп сүйүнчүлөдү. Жетине албаган келиндин апасы беш жүз сомдук кагазды “рахмат, тим эле коюңуз” деген­ге болбой акушердин чөнтөгүнө салып койду. “Сүйүнчү алуу – корруп­ция эмес” деп тамашалаган Тимур агай менен бир чыныдан кофе ичүү­гө бастык.

– “Төрөт учурунда врачтар кыйкырып урушат” деген кептерди укчу элек. Сиз болсо эркелетип, жылуу-жумшак сөздөрдү айтат экенсиз. Бул сиздин ык­маңызбы?
– Бул ыкманын деле минустары бар. Мисалы, эркелетип койсоң таптакыр эле обу жоктонуп кеткен айымдар деле кездешет. Же “күйөөм кирсин” деп суранып туруп алышат. Анысы кирер замат өзүн таштап жиберишет. Төрөт учурунда шалдырап, өзүн бош коё берүү коркунучтуу. Андайда биз айымдын каалоосуна карабай, жолдошун чыгарып салууга мажбур болобуз.
– “Күйөөсү төрөт учуруна катышса, аялынан иренжип калат” деп да айтып калышат го...
– Болушу мүмкүн. Көрдүңүздөр го, төрөт маалында аялзатынын кебетеси өзгөрүп, катуу кыйналат. Атүгүл заң чыгып кетиши мүмкүн. Мурда сөзсүз түрдө клизма жасачубуз. Азыр башта айткандай, ”эркин төрөт” болгондуктан, алдын-ала тазаланууларга да катуу карабайбыз. Баары кош бойлуунун каалоосу менен. Мына ушундай көрүнүштөр эркектин психикасына терс таасирин тийгизиши мүмкүн. Айрымдар аялынын кыйналганын көрүп, коркуп да калышат. Албетте, дагы бирөөлөр эне болуунун кыйынчылыгын көрүп энесин, аялын абдан сыйлап да калышат.
– Бир күндө эң көп бала төрөт­көн күнү­ңүздү эстеп көр­сөңүз...
– Бир жолу 8 баланын төрөлүшүнө катышкам. Ии, баса, мына азыр туура миң беш жүзүнчү кызым төрөлдү. Мен төрөткөн балдардын баарын “уулум, кызым” деп атоону адат кылып алгам. Анткени, ушунча баланын киндик атасымын да.
– Ай-ий, жаңылбай санап да жүрө­сүзбү? Жубайыңыздын тө­рөтүнө да катыш­тыңыз беле?
– Сөзсүз да. Мына 8-ноябрда эле балалуу болдум.
– Бешик бооңуз бек болсун!

Денени кыскан кийимдердин зыяны төрөттө билинет

Аркы-беркилерди сүйлөшүп, жа­ңы эле түшкү тамактанууга камданып жатканда кайрадан чакыруу келип, эми каарманыбыз эгиздерди төрөтүүгө камданып калды.
Бул айымдын төрөтү да кыйын болду окшойт. Бир топко чейин ыңаалаган баланын үнүн качан угабыз деп кулагыбызды түрүп отуруп чарчадык. Бир маалда тердегенинен халаты денесине чапташып Тимур агай чыга келди. “Жамбашы кууш экен. Бүгүн эмнегедир жалаң эле “первородкалар” туш болуп жатышат”,- деп чарчаганын билгизбемиш болуп жылмайып койду. “Негизи, бою узун, жамбашы жазы аялзаты көп кыйналбай төрөйт. Анын үстүнө, азыр мода деп эле өспүрүмдөр денесин кыскан кийимдерди кийип жатышпайбы. Ошондон да мүчө жакшы өнүкпөй калат. Мына ошонун кесепети кыз балдар үчүн төрөттө билинет”,- деп кейип да алды.
Акушерлердин арасында “бала качан бойго бүтсө, ошол маалда төрө­лөт” деген тамаша кеп бар экен. “Бул кептин чындыгы жок эмес. Чынында эле балдар күндүзгүгө караганда түнкүсүн, таңга маал көп төрөлүшөт”,- деп жылмаят биздин каарман. Биз кыдырып көргөн бул төрөт үйүндөгү ар бир төрөт бөлмөдө бирден акушер, дарыгер айым күзөткө турушуп, түнү бою ушул жакшы жаңырыктардын күбөсү болуп, уйку көрүшпөйт экен. «Түн уйкудан калсак да биз бактылуубуз. Анткени, бул дүйнөдө баланын төрөлүшүнөн өткөн жагымдуу кабар жок»,- дейт Тимур агай.

Даярдаган Бахияна Сатылганова



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: