Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ОЮНДАН ЭМЕС, ООРУДАН ЧАРЧАГАН БАЛАЛЫК

№474 2-8-декабрь, 2011-жыл


Мындан төрт жыл мурун Ноокат районунда дарыгерлердин шалаакылыгы менен 41 ымыркай ВИЧ инфекциясын жуктуруп алышкан эле. Бул окуя коомчулукту бир дүрбөтүп, элдин дарыгерлерге болгон ишеними басаңдай түшүп, көпчүлүктүн эсинен акырындап унутулуп бараткан.

ВИЧ-СПИД ДЕГЕН ЭМНЕ?

ВИЧ – адамдын иммундук жетишсиздигинин вирусу. Изилдөөлөргө таянсак, илдет Борбордук Африка өлкөлөрүндө пайда болгон. Америкалык изилдөөчү Б.Корбеттин тыянагы боюнча, ВИЧ биринчи жолу 20-кылымдын 30-жылдарында маймылдан адамга кан аркылуу жуккан. Бул вирус адамдын организмине киргенден кийин, акырындык менен иммундук системанын функцияларын өлтүрө баштайт. Бирок вирусту алып жүргөн адам бир топ жыл соо адамдай эле жашай алат. 15 жылга чейин канда сакталышы ыктымал. Кыргызстанда биринчи болуп ВИЧ илдетин жуктурган адам 1996-жылы катталган.

СПИД – адамдын иммундук жетишсиздик синдромунун кабылдап кетиши. Ал ВИЧ инфекциясынын акыркы стадиясы болуп саналат. Бул синдром бактерия эмес, ошондуктан аны бир да антибиотик өлтүрө албайт. Такыр иммунитет жок калгандыктан, СПИД менен ооруган адам бир эле учурда дарттын бир нече түрү менен жабыркап калышы мүмкүн. Ушул күнгө чейин СПИДди айыктыруунун жолу табыла элек.

КҮНӨӨЛҮҮЛӨР ЖАЗА АЛЫШКАН ЭМЕС
Алгач маалымат жыйындарын өткөрүп, митингге чыгарын эскертип келген энелер ноябрь айы ортолоп калган кезде Ош облустук ооруканасынын алдында митинг өткөрүшкөн. Алар «2007-жылы Ноокат ооруканасында жаш ымыркайларга ВИЧ илдетин жуктурган» деп күнөөлөнүп, бирок ушул күнгө чейин жаза албаган дарыгерлердин жоопко тартылышы керектигин талап кылышкан.
Белгилүү болгондой, мындай коркунучтуу дарт Ноокат ооруканасында бир гана жолу колдонулуучу шприцтердин кайра-кайра сайылышы жана айрым санитардык талаптардын туура сакталбаганы аркылуу жуккан. Күнөөлүү деп табылып, 3 дарыгер 4-5 жылга эркинен ажыратылып, ондон ашык дарыгерге «убактылуу өз кесиби боюнча иштей албайт» деген чечим чыккан.Бирок энелер күнөөлүү дарыгерлердин көпчүлүгү өз жазасын албаганын, ал тургай кызматтарынан көтөрүлүп, азыр да иштеп жатканын айтышат.

АЖЫРАШКАН ҮЙ-БҮЛӨЛӨР, ӨЧКӨН ҮМҮТ...
Митингчилердин изи кургабаган Жогорку Кеңештин алдына ноябрдын орто ченинде бала жетелеген 12 аял нааразычылык айтып чыгышкан. “И-и, мунун баласы СПИД турбайбы” деген суук сөз кимге эле жаксын? Кара түстүү кийим кийип, жүздөрүн чүмбөттөп алып турган алар өкмөттөн бекер үй, балдары үчүн алган жөлөк пулду көбөйтүү жана күнөөлүү врачтардын тез арада соттолушун талап кылышты. «Ушул күнгө чейин «дарыгерлердин айынан ВИЧ илдетин жуктуруп алды» деп Саламаттыкты сактоо министрлигинин бир дагы кызматкери же башчысы кечирим сурап койгон жок. «Бетибизди көрсөт­пөйлү» деп чүмбөттөнүп чыгууга мажбурлаган өкмөткө уят!»- дешет ата-энелер.
Атын айткысы келбеген энелердин бирине байланыштык. «Ооруп жатам» деген ал: «Эмнени, баламдын өлүп баратканын айтайынбы?! Же баламдын айынан өзүмдүн өлүп баратканымды айтайынбы?!»- деди.
Бул жалгыз эле маселе эмес. «ВИЧ жуктуруп алган жаш балдарды бала бакча, мектепке берүүнүн өзү чоң азап»,- дешет энелер. Анткени башка балдарга жуктуруп алуу коркунучунан улам аларды кабыл алуудан баш тартып келишет. Анын үстүнө ВИЧ илдетине чалдыккан балдардын айынан үй-бүлөлөр урап, тууган-туушкандардын арасында түшүн­бөстүктөр көбөйгөнү маалым. Энелердин дагы биринин айтымында, учурда 18 үй-бүлө ажырашууда. «Ар бир эле адамда «балам чоңойгондо колунан чай ичем» деген үмүт болот. Бирок биз андай үмүт жок жашап жатабыз»,- дешет.

САНДАР ДАГЫ ЭЛЕ ӨСҮҮДӨ
Баарынан да адамзаты үчүн эң оор болгон бул илдетти жуктуруп алган балдардын саны дагы эле уланып жаткандыгы өкүнүчтүү. Саламаттыкты сактоо министрлигинин маалыматы боюнча, 2011-жылдын 1-ноябрына карата Кыргызстанда ВИЧ инфекциясы менен катталган 3 миң 789 адам болсо, алардын 283ү балдар. Алардын ичинен 183 балага аты жаман бул илдет ооруканадан жуктурулган.
Ошентип, өмүр сакчыларынын кетирген катачылыгынан жана шалаакылыгынан улам минтип кымындай балдардын жашоосу арманга айланды. Ээн-эркин ойной албай, өйдө-төмөн сөздөр алардын үй-бүлөлөрүнө да өз таасирин тийгизүүдө. Ал эми Республикалык СПИД борборунун директору Жылдыз Курманалиеванын айтымында, Кыргызстанда ВИЧ инфекциясы менен каттоодон өткөн 361 кош бойлуу аял бар.

ДЕПУТАТТАР ЖООП УЗАТТЫ
«Өз талаптарыбыз аткарылмайынча кетпейбиз» деген энелерди 17-ноябрь күнү Жогорку Кеңештин төрагасы Ахматбек Келдибеков кабыл алып, арыз-муңдарын уккан. Көп өтпөй атайын жыйында талкуулаган депутаттар өткөн аптанын аягында ВИЧ жуктуруп алган балдарга жардам көрсөтүү боюнча токтом кабыл алышты. Ал токтомдо 3 миң сомдук жөлөк пулду 10 миң сомго көтөрүү, турак жайга муктаж үй-бүлөлөргө батир бөлүп берүү, Башкы прокуратурага 2007-жылы ВИЧ инфекция окуясы боюнча козголгон кылмыш иштерин кайра карап чыгуу тапшырмасы берилди. Балдардын энелерине компенсация төлөп берүү сунушу да айтылды.
Ошентип, дагы бир токтом кабыл алынды дейли. Эртеби, кечпи, бул токтом ишке ашса, энелердин тилеги болгон үй, жөлөк пул сыяктуу маселеси да чечилер. Бирок канында айыккыс дарттын вирусу айланган балдардын көрөр күнү табышмак бойдон калып жатат.

ДАРЫГЕРЛЕР ДА МИТИНГГЕ ЧЫГЫШТЫ
Даттануубу же актануубу, айтор, 29-ноябрь күнү Оштун дарыгерлери жабыла митингге чыгышты. Алар ВИЧ маселеси боюнча өткөн Жогорку Кеңештин отурумуна нааразычылык билдирип, «врачтарга карата айтылып жаткан далилсиз сындар токтотулсун, ВИЧ жуктурууга дарыгерлер күнөөлүү же күнөөсүз экенин эл аралык эксперттер иликтесин жана мындай илдеттин алдын алуу боюнча көп тармактуу аракеттер жүргүзүлсүн» деген талаптарды коюп, «аткарылбаса мөөнөтсүз иш таштоого барабыз» дешүүдө.


«Супердин» сурак бурчу

ЭГЕРДЕ ВРАЧТАР БАЛАҢЫЗГА ШАЛААКЫЛЫК
МЕНЕН ВИЧ-СПИД ИЛДЕТИН ЖУКТУРУП КОЙСО,
КАНДАЙ ЧАРА КОЛДОНМОКСУЗ?

Кыдырма Сүйрүев,
жумушчу:
– Кудай сактасын. Эгер андай болгон болсо, күнөөлүү врачты Саламаттыкты сактоо министрлигине жетелеп келмекмин. Өзүнүн шалаакылыгы менен бойтойгон баланы майып кылса, кайсы ата-эне карап турсун?! Андай дарыгерди өмүр бою абакка кесиш керек.

Гүлай Омуркулова,
массаж адиси:
– Сотко кайрылуудан башка чара деле колдонмок эмесмин. Дарыгердин жасаган ишин териштирип, күнөөлүү болуп чыкса, анда түрмөдө отуруп жаза тартмак. Ошондуктан соттун акыйкат чечим чыгарышын талап кылмакмын.

Мурат Алмазбеков,
аскер кызматкери:
– Мен ошол замат күнөөлүү адамдарга жолугуп, бетме-бет сүйлөшөт болчумун. Ал деле адам да. Окуя кандайча болгонун өз оозунан уккандан кийин гана чара көрүүнүн жолдорун ойлонот элем. Бирок сөзсүз жазаланат болчу.

Жылдыз Качкынбекова,
үй кожойкеси:
– Андай кырдаалда ата-энелердин колунан эч нерсе келбейт деп ойлойм. Арыз жазып, анын жоопко тартылышын каалаган күндө деле алар акча же тааныш аркылуу ишти жаптырып коёт. Мен деле Кудайга койдум деп кала бермекмин да.

Шайлоо Жуматаев,
пенсионер:
– Эгер чын эле шалаакылык менен жуктуруп койгон болсо, дарыгердин сот аркылуу жаза алышын талап кылмакмын. Бирок азыр аларга да кыйын. Эми гана көңүл бурулуп, айлыктары көтөрүлүп жатат. Аларга шарт түзүп берсе, мындай нерселер өзүнөн-өзү жок болмок.

Гүлнура Жаркынбаева,
тарбиячы:
– Дарыгерди дароо дипломунан жана ишинен ажыратууну талап кылмакмын жана сотко берет элем. Колу менен кылганын моюну менен тартышы керек. Каныңдан жаралган балаңа тең келер нерсе барбы өзү?! Кудай сактасын андайдан.

Тимур Алыбаев,
студент:
– Мыйзамдагы жазаларды колдонмокмун. Дарыгерлердин ишине байланыштуу мыйзамдар менен сотко кайрылат болчумун. Сот гана алардын ишинин жыйынтыгына жараша өз «энчисин» бермек.

Автандил Добулбеков
koom@super.kg


Оюндан эмес, оорудан чарчаган балдар

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(5)
Super TV
02.12.2011. 12:43 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
15
Катталган:
17-08-2011
Соӊку аракети:
11-02-2016 02:19
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
0
врачтаи эч качан куноолорун мойунга албайт
Super TV
02.12.2011. 19:48 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
63
Катталган:
15-10-2011
Соӊку аракети:
12-03-2012 14:47
Жынысы:
Белгисиз
0
шалаакы врачтардын иши, алигиче сот иши бутпой жатса демек врачтар куноолорун мойнуна албай жатканы да, как мне жалка этих малышей, кайтаар дуйно дейт, ошол врачтардын да башына тушсун ушул тагдыр, ошондо гана билишет
Super TV
11.12.2011. 12:51 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
0
Катталган:
26-08-2011
Соӊку аракети:
26-04-2013 19:23
Жынысы:
Белгисиз
0
Кыргыздар, эмне ишинен тажап, же жалкоолук иштетпей врачтар ушу ымыркайлардын тошуно (спид)деген наамды бастырып дагын деле иштеп жатканы адамдын канын кайнатып, жиберет!!! Ара жолдо ким айыпту билбейсин. Кыргыздар кайда кетип жатышат озу??!! Врачтар иштеп, жатат десек революциядагы миндеген адамдардын, бели бекем жигиттердин омуруно ким жооп берет??!! Миндеген ымыркайлар, жаш жесир калган кыздар санап чыкса аягы жок!! Ошо оюнду баштаган адамдар олтурушат арыктай албай........
20.12.2011. 15:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
105
Катталган:
22-01-2011
Соӊку аракети:
11-04-2018 12:49
Жынысы:
Белгисиз
0
оооо кудай ай не деген заман? ымыркайларга аябай боорум ооруп кетти
30.01.2012. 15:11 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
46
Катталган:
25-07-2011
Соӊку аракети:
08-07-2013 21:44
Жынысы:
Белгисиз
0
"кыз боозуп энесин коркутат" деген соз бар го. Кылаарын кылып коюп эми эл аралык эксперттер териштирсин дегени эмнеси, врачтардын! Корот элем ошол врачтардын балдары ооруса!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: