Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АРМЕНИЯ. Пир тутканы – Арарат, атагын ашырганы – коньяк

№477 23-29-декабрь, 2011-жыл


Арменияны кулагыбыз чалып калганда дароо эле Кавказ тоосундагы өлкөлөрдүн бири, Карабахтын айынан кыйылган өмүрлөр, таштан курулган имараттар, эстеликтер кинокадр болуп тартыла баштайт. Бирок Москва-Ереван аба каттамына түшкөндө биринчи иретте кара, коюу каштуу, бакыраң көздүү, анан, албетте, коңкойгон чоң мурундуулардын өлкөсүнө баратканымды сездим.

БИР УЛУТТУУ АРМЕНИЯ
Армения – Кавказдын түштүк бөлүгүн ээлеген мамлекет.
Азербайжан, Иран, Түркия, Грузия менен чектешет.
1988-жылы армян-азербайжан конфликти башталып, кийин ал Карабах согушуна айланган.
Валютасы – драм. 1 сом 8 драмдын тегерегиндеги акчага барабар.
Калкы – 3 миллионго чукул. Анын 98 пайызын армяндар түзөт.
Дини – христиан.
Маданий эстеликтерге бай болгону үчүн Арменияны “ачык асман алдындагы музей” деп коюшат. Баш-аягы 4 миң уникалдуу эстеликтери бар.

ШАШМА ЖАНА КЫЗУУ КАНДУУ АРМЯНДАР
Бишкек шаарынан Армениянын борбору – Ереванга түз аба каттамы жок болгондуктан, Москва аркылуу учууга туура келди. Москва-Ереван аба каттамынан элдин алды болуп орун алдым. Бакылдап сүйлөгөн армяндарды карап турсам, менин жаныма армян киши келип отуруп калды. Андан канча саат учарыбызды сурап кайрылдым.
– Бул орусиялыктардын аба компаниясы эмеспи. Эгерде өзүбүздүкү болгондо эки жарым саатта жеткирип коймок. Орустар ишине кылдат, жок дегенде үч саат учабыз.
– Армяндар шашма болот турбайбы анда?
– Кызуу кандуу десе жарашат. Бирок кавказ элинин ичинен армяндар кайда барбасын, дайыма кечигип жүрүшөт,- деп бири-бирине дал келбеген жооп узатты.
Сапардын узактыгы билинбесин деп, ат жалында кеп улай, ал мага Ереванды дүйнөдөгү эң кооз шаар деп мактады. Иллюминатордон Арменияга жакындаган сайын Кавказдын кырка тоолору биринин артынан бири ээрчиген кербенге окшошуп көрүнүп жатты.

ДАЛАЙЫН ҮЙСҮЗ КАЛТЫРГАН ПРОСПЕКТ
Ереванга да жетип келдик. Аба ырайы Бишкектен жылуу да, суук да эмес. Жердин кара бети чала көрүнгөн кар жатат. Кийин билдим, Ереванда кыйратып деле кар жаабайт экенин. Суук да катуу болбойт дешти. Алар “карды силер кошо ала келдиңер окшойт” деп тамашалашты.
Мейманканага жайгашпай эле күүгүм киргенине карабастан, Ереван шаарын кыдырууга ашыктык. Биз орун алган мейманкана “Марриотт Армения” деп аталып, ал борбор шаардын эң эле сыймыктанган аянтында жайгашыптыр. Республика аянты 1924-1958-жылдар аралыгында атактуу архитектор Александр Таманян тарабынан иштелип чыккан долбоор менен курулган. Аянттын так борборунда легендарлуу “ырдаган” фонтан орун алып, атырылган суу түркүн түскө чөмүлөт.
Түндүк тарабында акыркы он жылдын ичинде тургузулган Түндүк проспекти орун алат. Эки тарабында заманбап көп кабаттуу имараттар тизилип, ортоңку бөлүгүн жөө жүрүүчү жол ээлеген. Бүгүн бул имараттар укмуштуудай кооз көрүнгөнү менен, артында көпчүлүктүн ыйы-кайгысы, чатырсыз калгандардын тагдыры жатат. Түндүк проспектти куруу үчүн мындагы эски үйлөрдү бузушуп, анын кожоюндарын үйүн арзан саттырууга мажбурлашкан дешет. Кийин алардын көпчүлүгү үйсүз калышкан. Күүгүм кирип калгандыктан, Түндүк проспектинин караңгы үйлөрү кунарсыз көрүнүп жатты. Анткени 3 бөлмөлүү үй
1 миллион долларды чапчып, бул баа ар бир эле армяндын чөнтөгүнө чак келбейт.

АРАРАТТЫН АРМАНЫ
Ош Сулайман тоону кандай ыйык көрсө, Ереван Араратты ошондой эле пир тутат. Библия китебинде жазылган уламыш боюнча, Ной пайгамбар топон суу каптаардын алдында үй-бүлөсү менен кеме курат. Кийин кеме дал ушул Арарат тоосуна келип токтоп, кемедегилер жерге түшүшөт. Ыйык деп эсептелген тоону көрүү үчүн сапарыбыздын кийинки күнү Армениянын байыркы борбору – Арташат шаарында тургузулган Хор Вирап (армян тилинен “терең зындан” деп которулат) монастырына жөнөдүк.
Арменияга келген ар бир турист сөзсүз Араратты көрүп кетиши керек. Анткени бул тоо, азыркылардын тили менен айтканда, Армениянын “фишкасы” жана “бренди”. Бирок каалообуз канчалык күчтүү болбосун, Араратты коюу туман бекитип, бир саамга болсо да көрсөтүүгө жол бербеди.
Биздин замандын I кылымынын тегерегинде курулган монастырь жердин астындагы түрмөнүн үстүндө жайгашкан. Монастырга кирип, тепкич менен 6 метрдик тереңдиктеги бир кезде Ыйык Григорий 13 жыл камалган зынданга түштүк. Туш тарабы караңгы, абанын жетишсиздиги өкүм сүргөн зындан элестеткенимден чоңураак болуп чыкты. Кенен-кесири он бештей адам батчудай.

АРЕНИГЕ КЕЛБЕПСИЗ, ШАРАП ТҮРҮН ИЧПЕПСИЗ
Монастырдан чыгып, армяндардын көкүрөк кага сыймыктанган шарап жасалуучу айылына сапар алдык. Арени айылы кадимки кыргыз кыштактарынан жүзүм эгилген короолору менен айырмаланат. Жолду катар желим бөтөлкөлөргө куюлган шарапты, сары-кызыл алма салынган жашиктерди көрдүк. Бизди шарап жасалган жайга алып келишип, ал жерде атагы алыска кеткен армян шарабынын даамын татуу башталды. Башка жерде кандай экенин билбейм, бирок армяндар лавашка оролгон сырды астейдил тиштеп, артынан шарапты ичишет экен. Шараптын түрүнө көз жүгүртүп, алча жана шабдалыдан жасалганын 2 миң драмдан (350 сомго чукул) сатып алдым.
Баса, Армения бир гана шарап менен эмес, коньягы менен да таанымал. Ал “арбун” деп аталып, СССРдин кезинде эле армян коньягынын атагы дүйнөгө тараган.
Жер кезүүнүн соңку чекити Нораванк (армян тилинен “Жаңы монастырь” деп которулат) менен токтоду. Ал XIII кылымда армян князы Орбеляндын ак сарайы да болуп турган. Кызыл топурактуу тоонун боорунда орун алгандыгы Нораванктын ансыз да керемет кооздугуна көрк кошот. Монастырдык комплексте Армениянын ошол кездеги белгилүү диний кызматкерлеринин жана княздарынын сөөктөрү көмүлгөн.
Армениядагы курулган ар бир чиркөө, имарат же катардагы үйбү, кызгылтым чоң кыштан жасалганы даана байкалат. Ал армянча “туф” деп аталып, эң кеңири таралган курулуш материал экен.

ЧӨП-ЧАР, КУРГАТЫЛГАН ЖЕМИШТИН МЕКЕНИ
Армян ашканасы чөп-чар, жашылча, сүт азыктары жана этке басым жасагандыгы менен айырмаланат. Бизде конок келерде үстөлгө салат койсок, алардын үстөлүнө бир табак чөп-чар, экинчи табакка туздалган помидор, бадыраң, болгар калемпири, дагы бир табакка сыр коюлат. Армяндарды туурап лавашка чөп-чар, сырды ороп, армянча шаурма жасап жедик.
Айрыкча, ашкабактын ичинде жасалган палоо, кюфта (аябай жанчылып, кийин атайын ыкма менен сууда бышырылган эт), бастурма (ышталган эт), долма (жүзүм жалбырагына оролгон фарш), армян кебабы жакты.
Еревандын дүкөндөрүндөгү түрдүү кургатылган жемиштердин текчелери баш айлантат. Карасаң, ал жемиштердин баары бизде бар. Анан “неге минтип кургатпайбыз?” деген суроо да туулду. Жаңгактын түрү, кургатылган чөп-чар, алма, алмурут, шабдалы, коон, дарбыз, өрүктүн кактары... Таттуусу да, ачуусу да бар. Куржунду шарап, таттуу жана сувенирге толтуруп алып, “кайдасың, кең Ала-Тоо?” деп үйдү көздөй жөнөдүк.

BEELINE 7 ӨЛКӨНҮ БИРИКТИРДИ
Жогоруда айтылган кептин, саякаттын баарына “Sky Mobile” компаниясы (Beeline) бир жагынан бизге шылтоо болсо, экинчи жагынан көмөк берди. Аталган компания Ереван шаарында жалпыга маалымдоо каражаттары үчүн семинар өткөрдү. Кыргызстан, Казакстан, Өзбекстан, Тажикстан, Орусия, Армения жана Грузиянын журналисттери бат эле бири-бирибиз менен тил табышып, мекенибиздин актуалдуу маселелери тууралуу сүйлөштүк.
Семинарда аналитик Марина Коробкова КМШнын мамлекеттеринде уюлдук байланыш жөнүндө сандарга токтолсо, “Nomobile.ru” долбоорунун жетекчиси Николай Турубар гаджет-журналистиканын сырлары менен бөлүштү. Орусиянын “Ведомости” гезитинин кабарчысы Ксения Болецкая экономикалык журналистиканын күңгөй-тескейине токтолсо, мага өзгөчө таасир калтырган жазуучу-фантаст, сценарист жана блоггер Леонид Каганов интернет дүйнөсүн өзүнүн чыгармалары менен кантип багындырганын айтып берди.
“Sky Mobile” компаниясынын коомчулук менен байланыш боюнча кызматынын башчысы Татьяна Шахин: “Социалдык багытка умтулган оператор катары биз өлкөдөгү журналистиканын өнүгүшүнө көңүл буруп келебиз. Бир канча жылдан бери кесипкөйлүгүн арттыруу, башка мамлекеттердин журналисттери менен тажрыйба алмашуу максатында кабарчылар үчүн чет жерде семинар өткөрөбүз”,- деп семинар тууралуу токтолуп өттү.

Эльвира Караева
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(4)
26.12.2011. 11:20 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
140
Катталган:
16-05-2011
Соӊку аракети:
06-09-2016 10:59
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
абдан жакшы болгон экен да аз да болсо Армения жонундо билип калдык
27.12.2011. 02:53 
Тайпасы:
Түйүлдүк
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
01-06-2011
Соӊку аракети:
08-12-2014 11:52
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Boston, Massachusetts State, USA
0
emnege alar musulman emes?
28.12.2011. 00:08 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
57
Катталган:
10-06-2011
Соӊку аракети:
23-09-2018 20:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
0
Себеби мен билишимче,христиан динин биринчи кабыл алган Армения...
29.12.2011. 16:57 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
21-07-2011
Соӊку аракети:
02-03-2018 12:30
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Планета Земля
0
Эх,мен да баргым келип кетти.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: