Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ООРУ АЛЫП КЕЛҮҮ ҮЧҮН ЖАРАТЫЛГАН АЗЫКТАР

№482 27-январь - 2-февраль, 2012-жыл


“Кытайлар дагы кандай жасалма азыкты ойлоп таап, элди эмне менен уулантат болду экен?” Мындай сөздү кытай тамак-аштарын пайдаланып жаткан кыргыздар гана эмес, дүйнөнүн бир канча элдери айтышат. Бирок жасалма өндүрүү жаатында кытайларга атаандаша албаса да, бул жаатта мыкты аракеттенген өлкөлөр бар.

ЖАСАЛМА ТООК
Учурда Кытайда тоок, ал тургай каз, өрдөктү жасалма чыгарып сатып, пайда табуу өнүгүүдө. Өзгөчө ресторан, кафе дегендер мындай жасалмалардан укмуш акча таап жатышат. Анткени кадимки тоокту сатып алганга караганда соя эти көп эле арзан.
Бүтүн тоокту же тооктун сөөгү көп бөлүгүн, мисалы, канаттарын же төшүн жасоого караганда сан эттерин жасоо оңой. Анткени анда эки гана сөөк болот жана формасын келтирүү жеңил. Ушул себептүү учурда сан этти эң көп жасашат.
Бул үчүн соя эти, анан бамбуктун жаш бутакчалары колдонулат.
Алгач соя этине тооктун этиндей өң, даам, жыт берүүчү кошулмаларды, боёкторду кошушат. Кезек бамбуктун жаш бутакчаларын тооктун сан (каздын, өрдөктүн) сөөгүнө окшоштуруп кыркып даярдоого келет. Анан даяр болгон соя массасын сан эттин формасына келтирип, бамбуктан жасалган “сөөктөрдү” сөөк ордуна салат. Сырты жылтырап бышышы үчүн атайын химиялык суюктукту шыбап, анан бышырышат. Бүтүн тоокту деле ушундай ыкмада жасашат.
Мындай этти жеген кээ бир адамдар «эмне болгон эт?» деп баары бир шектенет. Мисалы, сөөгү бычак менен кессең кесилет. Жеп көрсөң жумшак. Эти өсүмдүктүн буласын элестетет.
Изилдөөчүлөр “мындай соя тоогун 1 айда 1-2 жолу гана жегенге болот. Анда да соядан алынган азыктар кошулбаган тамак-ашты жебеген учурда. Болбосо соядагы флавоноид заты оору жаратат” дешет.
Маалыматка таянсак, ар өлкөлөрдөгү кытай кафе, ресторандарында да жасалма тоок даярдала баштаган. Мындай ыкманы өздөштүргөн кээ бир өлкөлөрдүн жергиликтүү кафелери да «соя тоокту» жасашат.

СОЯНЫ КӨП КОЛДОНУУНУН ЗЫЯНЫ ЭМНЕДЕ?
Соя – буурчактар түркүмүндөгү өсүмдүк. Андан соя уну, соя майы, соя сүтү, соя соусу, соя белогу, тофу-сырга окшош азык, соя күнжарасы (малга тоют) жана башкалар алынат.
Соя Азияда, Түштүк Европада, Америкада жана башка жерлерде илгертеден өстүрүлөт. Мисалы, Кытайда азыркы убакта 1 жылда 11,5-12,5 миллион тонна соя өндүрүлөт.
Соя малдын этинин ордун алмаштыргандыктан, вегетариандарга (эт жебестерге) абдан жакшы. Бирок эске алчу нерсе, курамында флавоноид бар. Бул аялдардын жыныстык эстоген гормонунун аналогу (кызматы окшош). Башка өсүмдүктөргө караганда флавоноид сояда 1000 эсе көп. Андыктан сояны жана андан алынган азыктарды көп колдонгон адамды жыйынтыгы терс таасир берүүчү гормоналдык терапиядан өтүп жатат десек болот. Демек, эркектерге караганда болочок энелерге сояны көп колдонуу зыян. Ошондой эле түйүлдүккө жана организми өсүп, ички бездер системи калыптанып жаткан 15-16 жашка чейинки өспүрүмдөргө да зыян (гормоналдык абалдын өзгөрүшүнөн улам оорулар келип чыгат).

ЭТИ ЖОК «ДОКТОРДУК КОЛБАСА»
Илгери союз кезинде бул колбасанын курамына мамлекеттик стандарт боюнча (ГОСТ) төмөнкүлөр кошулчу:

Мурун
Тамак-аш тартыш болуп, карточка менен сатылып калган кезде «доктордук колбасанын» курамы өзгөрө баштаган. Мындай түрү техникалык шарт (ТУ) менен жасалган деп аталчу.
Курамы:

  • Соя (же клетчатка+крахмал) – 45
  • Эт (уй же чочко эти. Кээде канча бир пайыз мал каны) – 40
  • Кошулмалар – 5 ж.б.

Азыркы кезде
Жасалма “Доктор колбасасы”
Көбүнүн курамы ушундай же ушуга жакын:

  • Азыраак сөөк уну. Кээде жегенде тишиңизге катуу, майда бүдүрчө урунабы? Ал ошол сөөк уну. Малдын шыйрак, башын гана эмес, омуртка, туягын да майдалап, унга айлантып жиберишет.
  • Эттеги тарамыш, бездер, малдын кулагы, шыйрак териси, чочконун териси, мал союлганда тосулуп алынган кан, жыныстык органдар
  • Соя эти
  • Өң, даам, жыт берүүчү кошулмалар ж.б.

Сапатсыз “Доктор колбасасы”
Көбүнүн курамы ушундай же ушуга жакын:
30 – тоок эти (сапаты төмөн)
25 – эмульсия
25 – соя белогу
10 – жөн гана эт (булчуң эт, тарамыш, без болушу мүмкүн)
8 – ун, крахмал, сөөк уну
2 – өң, даам, жыт берүүчү кошулмалар ж.б.

Сөөк унунун зыяны эмнеде?
Малдын сөөгүндө чогулуп калган зыяндуу металлдар жана радионуклиддер (стронций, плутоний) унга айланган сөөк упасы менен организмге кирет. Бул ички органдарды оңой менен айыкпай турган ооруларга апкелет. Чачтын түшүшү, аллергиянын жаралышы сыяктуу.

Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  3 
Комментарийлер(21)
30.01.2012. 09:53 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
71
Катталган:
07-12-2011
Соӊку аракети:
13-12-2012 15:50
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад
0
чек арадагыларга ыйман берсин бул кытайларда ыймандын озун чок турбайбы ууланткысы келсе оздорун олтуро бербейби
30.01.2012. 15:35 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
583
Катталган:
16-05-2011
Соӊку аракети:
06-09-2016 10:59
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
соя дегенди ушудай конул калган жебегиле
30.01.2012. 18:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
134
Катталган:
27-03-2011
Соӊку аракети:
14-11-2018 01:01
Жынысы:
Белгисиз
0
shailoogo chein toshun kakkylagan azyrky biiliktegiler ne kylyp atat osholordu teksherbei?
31.01.2012. 02:01 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
07-01-2012
Соӊку аракети:
24-05-2012 16:09
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
moskov
0
э биздин оз кол менен жасаган чучука жетпет тугандар ошол учун оз кол менен жасап жей бергиле, себеби озунор билесинер не кошконунарды.
31.01.2012. 21:05 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
47
Катталган:
03-11-2011
Соӊку аракети:
12-03-2014 17:05
Жынысы:
Белгисиз
0
айла жок жейберебиз да.
01.02.2012. 14:42 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
12-04-2010
Соӊку аракети:
09-04-2018 18:51
Жынысы:
Белгисиз
0
мусульманский колбаса жеш керек. Себеби таза азыктардан жасалат, халал эт. Же ойдодо айткандай
01.02.2012. 15:29 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
31
Катталган:
25-01-2012
Соӊку аракети:
14-08-2018 16:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
колбаса жегичен картошка же арзан жана пайдалуу.
01.02.2012. 15:43 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
19-01-2012
Соӊку аракети:
05-03-2012 13:55
Жынысы:
Белгисиз
0
Супер инфо мурун тууралу да жазгылачы ! мурун эмнеден канайт жана эмне кылсам болот ? мен чет олкодо болгондуктан врачка кайрыла албай жатам , сиздерден сураныч жооп алып бериниздерчи !
01.02.2012. 16:35 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
29
Катталган:
26-01-2012
Соӊку аракети:
13-11-2018 23:56
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
0
а эмне учун мамлеккет сапатын текшербейт?Саттырбай койсо болбойбу?
01.02.2012. 21:52 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
08-06-2011
Соӊку аракети:
23-09-2012 02:03
Жынысы:
Белгисиз
0
Китайлар милляртго оздоруну озу олтуро берсин ешектида жешет алар жерде емне кыймылдаган балсо жей беретекен тообокылдым.
02.02.2012. 16:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
14
Катталган:
30-07-2011
Соӊку аракети:
28-12-2016 10:11
Жынысы:
Белгисиз
0
вообще колбаса, гриль дегендерди жебей эле коюш керек! окуп алып конулум айныды! фууууу! дагы __Жыныстык органдар__ деген жерин окуп алып крышам кете жаздады... жакшы дагы жарым жылдан бери жебей келе жатам
04.02.2012. 02:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
163
Катталган:
18-11-2011
Соӊку аракети:
22-12-2016 12:35
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ростов-на-дону
0
Алишер мусульманский колбаса деп...мындай колбасага дале эмне кошулганын ким билет...Мечиттен сатып келесин.Жеп атсан килейген эле темирлер чыгат.Айрыкча жаш балдарга ото коркунучтуу...кимдин кайсы жерде кантип жасаганын ким билет.
04.02.2012. 21:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
03-03-2009
Соӊку аракети:
30-10-2018 17:28
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан
0
о кокуй мунун жегенче тишимдин кирин соргонум артык го дейм...
05.02.2012. 02:06 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
343
Катталган:
16-10-2011
Соӊку аракети:
08-11-2018 18:02
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
Кыргызстандан чыккан колбасаларга арам олгон малдарын кошот,,.Малын арам олсо колбасный цехге кайрыл.''
05.02.2012. 12:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
37
Катталган:
16-11-2011
Соӊку аракети:
18-06-2017 22:25
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
Анда санда жеп койчу элем эми уаще жевейм ай((
05.02.2012. 12:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
37
Катталган:
16-11-2011
Соӊку аракети:
18-06-2017 22:25
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
Анда санда жеп койчу элем эми уаще жевейм ай((
26.02.2012. 05:04 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
12-04-2010
Соӊку аракети:
09-04-2018 18:51
Жынысы:
Белгисиз
0
АLВIKА , бая куну Россиядан (новости) корсоткон что в Татарстане производит 100% халал колбасу. Они эспортируют в Саудовскую Аравию.
Араптар келесоо эмес болушу керек,харам олгон малдын уйпаланган туягын,бездерин,анан еще жыныс органдарын жегидей. Мен мисалы мал мууздаганды билем,бездерин алып салам,аны жебейт . Озум намаз окуйм,кудайга шугур.
26.02.2012. 05:05 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
12-04-2010
Соӊку аракети:
09-04-2018 18:51
Жынысы:
Белгисиз
0
АLВIKА , бая куну Россиядан (новости) корсоткон что в Татарстане производит 100% халал колбасу. Они эспортируют в Саудовскую Аравию.
Араптар келесоо эмес болушу керек,харам олгон малдын уйпаланган туягын,бездерин,анан еще жыныс органдарын жегидей. Мен мисалы мал мууздаганды билем,бездерин алып салам,аны жебейт . Озум намаз окуйм,кудайга шугур.
18.03.2012. 20:35 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
11
Катталган:
11-03-2012
Соӊку аракети:
23-04-2012 18:56
Жынысы:
Белгисиз
0
кытайдын кылбаганы эми таштан бир азык заты ойлоп тапса кантебиз.жытты даамду,сырты жалтырак болсо.
23.07.2012. 21:39 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
07-10-2011
Соӊку аракети:
27-09-2013 14:09
Жынысы:
Белгисиз
0
Колбасаны жеген эмесмин да, жегим да келбейт. Ырас кылыптырмын
18.02.2014. 15:28 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
17-02-2014
Соӊку аракети:
23-02-2014 12:42
Жынысы:
Белгисиз
0
Москва 2017 кинону когсонор.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: