Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Эгемберди Эрматов, Жогорку Кеңештин депутаты: “ЭҢ КЕДЕЙ ДЕПУТАТ МЕНМИН”

№484 10-февраль - 16-февраль, 2012-ж.


Парламентте башынан калпагы түшпөгөн жалгыз депутат бар. Жулкунуп микрофон же трибуна талашпайт, интригалардан алыс, кыскасы, бир караган адамга өз дүйнөсүндө жүргөндөй сезилет. Ал – белгилүү акын Эгемберди Эрматов. Биздин бейне-төрүбүз ошол адам менен толукталды.

Эрматов Эгемберди Эрматович

Туулган жылы – 1951-жыл, 10-июль
Туулган жери – Кадамжай району, Пум айылы
Билими – Москвадагы адабият институту
Адабияттагы псевдоними – Жетимиш Алиев
Ырдалып жүргөн ырлары – “Гүлдөй жан”, “Дасторкон”, “Биздин жолдор эки айрылыш”, ”Махабат жөнүндө баллада” жана башка
Үй-бүлөлүү, 3 уул, 1 кыз жана 8 небереси бар
ЖКда КСДП фракциясынан депутат

– Эгемберди ага, сизди эл депутат катары жакында тааный баштаса, акын катары көптөн бери билет. Ыр жазып баштаганыңызга канча жыл болду?
– Ата-энеден эрте ажыраткан катаал тагдыр, бала кездеги жалгыздык мени акын катары тарбиялады го деп ойлоп калам. Мектеп алыс болчу, көп жол басар элем. Ортодо эл жашабаган ээн талаа. Мектептен үйгө же үйдөн мектепке жеткенче ошол ээн сайды жаңырта ырдап кете берчү экенмин. Эпостон үзүндүбү, ырдын кайырмасыбы, иши кылып өзүм деле жакшы билбейм. “Оюңа эмне келсе, ырдай берчүсүң” деп айтышат көргөн кишилер. Алгачкы ырым 6-класста окуп жүргөндө райондук гезитке чыккан. Кийин республикалык гезиттерге чыга баштады. Ошондон тарта ырга астейдил киришкем. Айтор, поэзия ааламына мектептеги кезден эле аралаштым.

– “Акындар ыр менен убара болуп жүрө берип, тиричиликти унутуп салышат. Үй-бүлө,
бала-чакага кам көрө алышпайт” деген түшүнүк бар. Бул жагы сизде кандай?
– Ооба, руханий байлыктын артынан түшүп, турмушта көп нерсеге жетпей калган акын-жазуучуларыбыз бар. Ыр – руханий байлык. Ыр менен эле жашай берсең, анда материалдык байлыктан, жашоо-турмуштан артта каласың. Колдон келсе, экөөнү бирдей алып жүрүш керек. Чынында, мен деле экөөнү бирдей алып кете албадым. Дүнүйө топтоого жулунбадым. Айылда жүргөндө “турмуш-тиричилигимди оңдоп алайын, эл ушинтип эле байып жатпайбы” деп гектарлап жер алып, дыйканчылык кылып көрдүм, бирок колдон келбеди. Дыйкан боло албасыма көзүм жетти. Анан “өзүмдүн колумдан келген ишти кылайын” дедим да, чыгармачылыкка биротоло киришип кеттим. Ачыгын айтканда, парламентте руханий дүйнөсү эң бай, материалдык байлыгы жагынан эң кедей депутат менмин.

– Азыр деле ыр жазасызбы? Мыкты-мыкты саптардын жаралышына депутаттык мандат тоскоол болуп жаткан жокпу?
– Депутаттык кызматтын жүгү оор экен. Убакыт жетишпейт. Көптөгөн мыйзамдар кабыл алынат. Аны жакшылап окуп, анализдеп карап чыкпай туруп добуш берүү туура эмес. Добуш берерде жан дүйнөң менен кеңешип иш кылышың керек болот. Сенин добушуң элдин эртеңки тагдыры да. Ошондуктан акыркы күндөрү ыр жазбай калдым. Бирок ичте бышып жаткан ойлор бар, бир күнү сыртка чыгат. Жакында эле буга чейинки кылган эмгектеримди чогултуп, 60 жылдык мааракемде 7 томдук чыгармалар жыйнагымды чыгардым. Ошол томдуктар менен адабияттагы 40 жылдык эмгегимди элге “отчёт” катары тартууладым.

– Маараке демекчи, “Кыргыз Эл акыны” наамын алышыңыз менен кечиксек да куттуктайбыз. “Наамды депутаттыктын жардамы менен эле алды” дегендер да чыкты. Бул боюнча кандай ойдосуз?
– Биринчиден, куттуктаганыңарга рахмат. Эми ким эмне деп айтса, өз эрки. Менин чыгармачылыгым менен жакындан тааныш, ырларымды, драма, поэмаларымды окуган, билген адамдар башкача пикирде деп ойлойм. Кыргыз Эл акыны Сооронбай Жусуев “Эгембердиге “Эл акыны” наамын бериш керек” деп мындан 20 жыл мурун айткан. Ошондо эле Рыспай Абдыкадыров “Эрматов – махабат ырларынын академиги” деген “наам” ыйгарып кеткен.
Наамды ошол маалда эле берсе болмок, бирок мен КСДПнын мүчөсү катары оппозицияда жүргөндүктөн, андай наам, сыйлыкка жакындатышчу эмес. Ошого карабай “Маданиятка эмгек сиңирген ишмер” наамын 2002-жылы Акаевдин тушунда алгам. 10 жылдан соң Роза Отунбаева “Эл акыны” наамын берди. Мунун саясатка байланышы жок. Ким жанагыдай сын айткан болсо, жаңы чыккан 7 томдук менен шашпай таанышып чыксын.

– 120 депутаттын арасында жалгыз гана сиз баш кийимчен отурасыз. Мунун себеби эмнеде?
– Баш кийим – адамдын куту. Аны кайсы жерде болбосун, баштан түшүрбөш керек. Экинчиден, кыргыздардын улуттук баш кийими дүйнө элдеринин баш кийиминин ичинен эң кооз жана кереметтүүсү. Үчүнчүдөн, мен Меккеге зыяратка барып келгем, мусулманчылыктын эрежелерин карманган адаммын. Атам да баш кийимин эч качан башынан түшүргөн эмес. Мени да ошого үйрөткөн. Ошол үчүн Жогорку Кеңеште деле баштан түшүрбөй кийип жүрөм. Депутаттардын ичинде ар кандай сөздөрдү айткандар болду, “баш кийимиңизди алып эле койсоңуз, бул жер жогорку даражадагы жай” деп. Чечпейм дедим. Биз баш кийимди баркташыбыз керек.

– Депутаттардын кызматтык унаасын жоюу демилгесин колдогон тараптасызбы же каршысызбы? Менчик машинаңыз барбы?
– Депутаттарга унаа бөлүнгөндө биздин фракцияга эки депутатка бирден унаа тийген. Төрөбай Зулпукаров экөөбүзгө бир унаа берилген. Анын машинасы бар болгондуктан, кызматтык унааны мага берген, азыр ошондо жүрөм. Азыркы күндө машина мактана турган нерсе болбой калган. Жөн гана жолду кыскартуучу нерсе. Депутаттар өз ишин ылдам, так аткарыш үчүн аларга өкмөттөн кызматтык машина берилсе эч нерсе деле болбойт. Эгер депутаттардын баары баш тартабыз дешсе, анда мен бүгүн эле тапшырып берүүгө даярмын. Жаңыдан депутат болуп келип, унаа бөлүнө электе бир жарым ай жумушка жөө же маршрутка менен эле келип-кетип жүрдүм. Андыктан кызматтык унааны алып койсо деле, калтырып койсо деле мага айырмасы жок.

– Жеке бизнесиңиз барбы?
– Жеке бизнес түзө албадым. Айылда жашап жүргөнүбүздө бир ай эч кимден карыз албай жашасак, аялым экөөбүз сүйүнчүбүз. “Кудайга шүгүр, бул айдан карызы жок чыктык” деп. Кийин балдар чоңоюп, эл катары Орусияга барып иштеп, акча салып турушту. Азыр балдарым бир бизнес баштайлы деп аракет кылып жүрүшөт. Бир-эки жолу “депутат болдуңуз, кызматка орношууга жардам бериңиз” дешти эле, “мен ЖКда турган убакта силерге орун жок. Колуңардан келсе, бизнесиңерди аркалай бергиле” дедим.

– Өзүңүзгө жакпаган мүнөзүңүз кайсы? – Өтө ишенчээкмин. Бардык адамдарды өзүмдөй көрүп, көп эле алданып
калам. Мурда бул мүнөзүмдүн запкысын тарткан деле эмесмин, саясатка аралашкандан кийин залалын көрө баштадым.

"Акындын жары болуш оор. Менин азабыма, оң-сол басып кеткениме чыдап келген жубайыма ыраазымын".
"Небере жыттап, эркелетүү – чоң аталык бакыт".
"Кесиптештер менен кээде ушинтип отуруп чер жазышабыз".

ӨТКӨНДҮ ЭСТЕП...

Мектепке жаңы барган жылы атам,
ал эми 9-класста окуп жатканда
апам ааламдан өттү. Ошондон тарта
мага жетим деген ат жабышты да
калды. Теңтуш балдар тамаша-чынга
салып “жетим” дешсе, чычалап
урушуп кетчүмүн.

Атамдын биринчи аялы каза болуп
калган. Мен 70 жашында экинчи
аялынан көргөн баласымын.
Таякелерим көзү өткөнчө мени
Жетимиш деп атап жүрүштү. Кийин
бул атты адабиятта псевдоним кылып
алдым.

Байкемдин “окуба” деп тыюу
салганына карабастан, 11 жашымда
Мигель Сервантестин “Дон Кихотун”
окуп бүткөм. Көрсө, ал китепти
студенттер 5-курста окушчу экен.
Көркөм адабият, китеп дегенде
ичкен ашым жерде калчу.

Менде сезим эрте ойгонуптур,
балалык сүйүүгө эрте кабылгам.
5-класста менден бир жаш кичүү
кызды жактырып, уйкум бөлүнгөн. Ал
агайымдын кызы болгондуктан, “агай
урушат” деп коркуп жүрүп баягы
кызга сөз айта албай, сезимдер ичте калган.

Автандил Добулбеков
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(5)
13.02.2012. 14:25 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
50
Катталган:
24-12-2011
Соӊку аракети:
08-02-2016 13:39
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ош
+1
Дегендер дей берет Ак калпакты башыныздан албаганыныз, мага жагат рахмат сизге.
13.02.2012. 20:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
163
Катталган:
18-11-2011
Соӊку аракети:
22-12-2016 12:35
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ростов-на-дону
0
Депутат болбой эле биротоло чыгармачылыктын артынан тушсонуз Кыргыздын алдынкы акындарынын ордун толуктамак экенсиз...Коп да эмес,аз да эмес чыгармачылыкка кошкон салымдарыныз бар экен.Балким мындан ары да кыргыз адабиятын толукткганга жардамыныз тиет деп ишенем.Анткени чыныгы акындарыбыз аз.АА депутаттан коп ким бар?
15.02.2012. 16:18 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
13-11-2011
Соӊку аракети:
12-10-2012 23:23
Жынысы:
Белгисиз
0
iygilik kaalaim Alla yraazy bolsun sizdei jakwy adamdarga aman bolunuz
19.02.2012. 03:19 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
100
Катталган:
13-11-2009
Соӊку аракети:
21-07-2018 23:14
Жынысы:
Белгисиз
+1
Уй булоонуздун бактысына аман болунуз!!!
19.02.2012. 19:01 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
204
Катталган:
21-12-2011
Соӊку аракети:
10-02-2014 16:30
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
KG
+1
Золотой кишилер ушундай бир–эки созунон эле билинет
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: