Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЖЫПАР ЖЫТТУУ ЛАВР

№485 17-февраль - 23-февраль, 2012-ж.


Лавр жалбырагы кожойкелер жана ашпозчулар арасында абдан популярдуу. Анын жыты жана керемет даамы бизге бала чактан тааныш. Келгиле анда, ушул жагымдуу жалбырактын миң түрлүү сырларын чогуу ачалы.

КЫЗЫКТУУ

  • “Лауреат” (“laureatus”) – латын сөзү, бизче “лавр менен сыйланган” дегенди билдирет. “Бакалавр”(“baccalaureus”) да латын сөзү, бизче “лаврдын мөмөлөрү” дегенди түшүндүрөт. Жогорку билим берүү базасында 4 жылдык окууну бүтүргөндөргө берилчү алгачкы илимий даража. Бул лавр 4 жылда гана мөмө берерине салыштырмалуу айтылып калган.
  • Канар аралдарында лавр токойлору бар.

КУДАЙДЫН СҮЙГӨН КЫЗЫ ДАРАККА АЙЛАНЫП КАЛГАН
Лавр– байыркы гректердин “дафне” – “лавр” деген сөзүнөн келип чыккан. Аталган элдин уламышында искусствонун, поэзиянын, Күндүн Кудайы болгон Аполлон дарыя Кудайы Пенеянын кызы Дафнаны сүйүп калат. Дафна Аполлонго кез келгенде андан коркуп кетип качып жөнөйт. Аполлон аны кубалап баратканда Дафна атасынан “итиркейимди келтирүүчү сүйүүдөн мени куткарып кал” деп суранат. Ошол замат кыз даракка айланып калат. Ошондон кийин лавр Аполлондун символуна айланат. Ал өзүнүн урматына өткөрүлгөн оюндардын жеңүүчүлөрүнүн башына лавр бутакчаларынан жасалган гүлчамбарды кийгизип баштайт. Ошондон бери лавр гүлчамбары даңктын, жеңиштин символу катары каралып келет.

ТҮБӨЛҮК ЖАШЫЛ ӨСҮМДҮК
Лавр – түбөлүк жашыл өсүмдүк. 100 жылга дейре жашайт. Дарак (бийиктиги 10-18 метр) жана бадал түрүндө өсө турган түрлөрү бар. Мекени Жер Ортолук деңизинин жээктери. Учурда Түркия, Греция, Италия, Франция, Испания (Канар аралдарында да), Албания, Крым, Кавказ, Гватемалада (Борбордук Америка) өстүрүлөт.
Лавр 3кө бөлүнөт: Азор лавры, асыл лавр, коричник (Суматра лавры деп да аталат) лавры.
Лаврдын үйдө өстүрүлүүчү түрү да кездешет.
Тамыры, уругу, кесилген калемчеси аркылуу көбөйөт.

ЖЫЙНОО МЕЗГИЛИ
Жалбырактары ноябрдан февралга чейин жыйналат. Эфир майын алуу үчүн жаңы үзүлгөн жалбырактары колдонулат. Татымал үчүн лаврдын бутактары жалбырактары менен кесилип алынып, көлөкөдө 7-10 күн кургатылат. Анан жалбырактары үзүлүп, сорттолот.


КОСМЕТИКАДА

  • Безеткиден арылтуучу лосьон. 200 грамм аракка майдаланып, талкаланган 3 аш кашык лавр жалбырагы салынып, 5-6 күн караңгы жерге коюлат. Муну аптасына 2-3 ирет бетке сүртүү керек. Безетки менен кошо беттеги тактар да кетет.
  • Какачтан арылтуучу бальзам. 50 грамм майдаланган лавр жалбырагынын үстүнө 300 грамм өсүмдүк майы (мүмкүн болсо зайтун майы) куюлат. 6-7 күн күн тийген жерге коюп, анан муздаткычта сактоо кажет. Аптасына 1 ирет чачтын түбүнө сүйкөлөт. Какачтар кетип, чачтын абалы жакшырат.

АШКАНАДА
Лавр жалбырагын суюк тамактарга тамак даяр болгонго 5-7 мүнөт калганда гана салынат. Болбосо ачуусу чыгып кетет.
Коюу тамактарга мындан эртерээк салса болот. Кулинарияда лавр жалбырагынын упасы да колдонулат. Лавр антисептикалык
(микробду өлтүрүүчү) касиетке ээ болгондуктан, жашылча-жемишти маринаддоодо, туздоодо колдонулат. Эт азыктарын жана балыкты ыштоодо, консервалоодо пайдаланылат.

ДАРЫЛЫК КАСИЕТИ
Ашканада жана медицинада асыл лаврдын гана жыттуу жалбырактары, мөмөсү жана мөмөсүнөн алынган эфир майы колдонулат. Мөмөсүнүн курамында крахмал, кант да кездешет. Жалбырагында фитонцид (өсүмдүк антибиотиги), уксус кислотасы, чайыр жана азыраак эфир майы бар. Эфир майы – вируска, бактерияга, сезгенүүгө каршы мыкты каражат.

Медицинада колдонулушу

  • Майдаланган мөмөсү жана майы кызыл жүгүрүк, невралгия, котур ооруларында колдонулуучу дары майдын курамына кошулат.
  • Тынчтандыруучу каражат катары. Жалбырагынын жыпар жыты нерв системин тынчтандырып, депрессиядан, уйкусуздуктан арылууга жардам берип, адамдын иш жөндөмдүүлүгүн арттырат. Бул үчүн, болгону, жалбырагын бөлмөгө коюп коюу же уйкусуздукта жаздыктын алдына 5-6 жалбырагын (жаш балдар үчүн 2-3өө) таштап коюу керек. Ошондой эле эфир майынын 3-4 тамчысын бөлмөгө чачып койсо, бөлмөнүн абасын тазалап, сергитет, адамдын нервин тынчтандырат.
  • Заара кубалоочу жана жогорку кан басымды (гипертонияда) түшүрүүчү каражат катары атайын дары чөп топтомунун курамына кошулат.

Элдик медицинада

  • Гайморитте. 30 грамм лавр жалбырагы майдаланып, үстүнө 200 грамм өсүмдүк майы куюлат. 5 сутка тыныктырылган соң сүзүлүп
    алынат. Анан мурун таноолоруна 1-2 тамчыдан куюлат. Ушул эле майды жөтөлдө да колдонсо болот. Ал үчүн ысык сууга ушул
    майдан 1-2 тамчы куюп, буусу менен дем алуу кажет.
  • Буттун терчилдигинде. Дагарага жылуу суу куюп, ага 20-40 грамм лавр жалбырагын ташт ап, бутту салып отуруу кажет.
  • Куяң, артрит, артроздо. 6 аш кашык жалбырак упасына 1 аш кашык кызыл карагайдын упасы (кургатылып, талкаланган ийнеси), 12 аш кашык каймак майы кошулат. Дары май ооруган жерлерге сыйпалат.
  • Остеохондроздо. 200 грамм зайтун (оливка) майына 1 аш кашык лавр упасы (майдаланып, талкаланган) кошулуп, 15 күн жылуу жерге сакталат. Анан ооруган жерге сыйпай берсе болот.
  • Невроздо, табарсык жана жатын сезгенгенде колдонулуучу жыттуу ванна. 20 грамм жалбыракты 3 литр сууга салып, 10 мүнөт кайнатуу кажет. Анан 20 мүнөт тыныктырып, ваннадагы сууга кошо берсе болот.

Эскертүү! Өнөкөт ич катуу менен жабыркагандарга лавр менен дарыланууга болбойт.
Ооруну күчөтүп жиберет! Ошондой эле бала эмизген энелерге, кош бойлууларга,
жаш балдарга колдонууга болбойт!

Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: