Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ОМУРТКАЛАРДЫН ЖЫЛЫП КЕТИШИ ЖЕ СПОНДИЛОЛИСТЕЗ

№487 2-март - 8-март, 2012-ж.


Омурткалар биз жумуш кылсак да, бассак да, турсак да каалагандай кыймылды камсыздап берет. А эгер ошол омурткалар ордунан жылып кетсе эмне болот? Аны ордуна келтирүүгө болобу? Бул тууралуу Бишкектеги ортопедия жана травматология илим-изилдөө борборунун башкы врачынын орун басары, ортопед-вертобролог Жаныш Сулайманов баяндайт.

Омурткалардын жылышы медицинада спондилолистез (грекче “spondulos” – “омуртка”, “olisthesis” – “жылып кетүү”) деп аталат.

ООРУНУН 5 ТҮРҮ БАР
Тубаса жылып кетүү (спондилолиз). Бул түрү тукум куушу мүмкүн. 5 жашка чейинки бардык балдардын омурткаларынын арткы бөлүгү кемирчек болот. 5 жаштан кийин катып, сөөккө айланат. Кээ бир балдарда кандайдыр бир себептердин негизинде бел омурткалардын эң төмөнкү бөлүгүндөгү кемирчектер сөөккө айланбай, кемирчек бойдон калып калат. Бул спондилолиз деп аталат. Мындай балдардын омурткалары тубаса алсыз болот. Андыктан жылып кетүү коркунучу буларда жогору. Алар оор жүк көтөрбөй, оор атлетика менен алектенбей, омурткаларын абайлашы зарыл. Алар өмүр бою ич жана бел булчуңдарын чыңап жүрүүлөрү керек. Чың булчуңдар омурткаларды кармап, аны жылып кетүүдөн же мертинүүдөн сактайт.
Дегенеративдик спондилолистез. Бул кесипке жараша болот. Кээ бирөөлөр дайыма оор жумушта чыңалып иштешет. Омурткага күч келгенде алардын ортосундагы кемирчек жешилип, омурткаларды кармай албай калат. Көбүнчө бул 50 жаштан кийинкилерде учурайт.
Жаракаттан кийинки жылышуу. Жыгылуу, кулоо, мушташуу, автокырсыкка кабылуу жана башкалардан кийин омуртканын жылып кетиши.
Спецификалык (өзгөчө) спондилолистез. Бул көбүнчө кургак учук менен онкологиялык оорулардан кийин кезигет.
Идиопатикалык жылышып кетүү. Бул түрүнүн келип чыгышы илимге белгисиз.

ОМУРТКАЛАР 4 БАГЫТТА ЖЫЛАТ
Алдыны көздөй жылуу – антелистез
Артты көздөй жылуу – ретролистез
Капталынан жылуу – латеролистез
Тепкич сымал жылуу – тепкичтей жылуу
Анан да псевдолистез (псевдо – жалган) деген түрү бар.
Жалган жылышууну чыныгы жылышуудан кантип ажыратууга болот? Моюн омурткасынын 3-4 миллиметрге чейинки жылышуусу псевдолистез деп, андан ашса чыныгы жылышуу деп аталат.
Бел омурткасынын 2 миллиметрге чейинки жылышы псевдолистез, андан ашса чыныгы жылышуу болот.

ОМУРТКАНЫН ЖЫЛГАНЫНЫН БЕЛГИЛЕРИ
Белгилери бир топ жана остеохондроз оорусунун белгилерине окшошуп кетет. Мисалы, омуртка уютуп оорутат. Ооруганы басылбайт. Адам бир орунда көпкө тура жана отура албай ойдолойт. Көп басканда жана оор көтөргөндө оору күчөйт. Бара-бара оорунун залалы бут менен жамбашка тийип, алар да ооруй баштайт.

ДИАГНОЗ КОЮУДА РЕНТГЕН КОЛДОНУЛАТ
1. Оорулуунун өзүнөн сурап тактоо. Качан, эмне болуп ооруп калганы, кантип ооруй тургандыгы суралып, такталат.
2. Рентгендик изилдөө. а) Обзордук рентгенография (омуртканы түз жана капталынан тартуу).
б) Функционалдык рентгенография. Мында омуртканын канчалык жылышып кеткенин толук изилдөө үчүн омурткага күч келтирип тартылат. Башкача айтканда, омуртканы түз абалда, омуртканы максималдуу чалкалатып, омуртканы максималдуу эңкейтип тартат. Ушунда гана омуртканын жылышы канчанчы даражада экендиги такталат.

ООРУЛУУЛАРДЫН 99 ПАЙЫЗЫНА ОПЕРАЦИЯ ЖАСАЛАТ
Омуртканын жылышы 5 даражага бөлүнөт.
1-даражада консервативдүү (дары-дармек менен) дарылоого болот.
2-даражада дарылоо жардам бербейт, операция жасалат. Операция 100 пайыз айыгууга кепилдик берет.
3-даражада операция жасалат. Операция 80 пайыз гана айыгууга кепилдик берет.
4-даражада операциядан кийин айыгууга 20-30 пайыз гана кепилдик болот.
5-даражада операция да жардам бербейт. Омуртканын жылып кетишинде ооруган адамдардын 99 пайызына операция жасоо керек болот.

Азыркы операциялардан адам бат калыбына келет
90-жылдарга чейин СССР кезинде адамдын курсагынын алдын ачып, анан омуртканын кемирчегин тазалап, ошол жерге адамдын өзүнүн жамбашынан алынган сөөк коюлуп, кадалчу. Мындай болгондо операциядан кийинки калыбына келүү мөөнөтү узакка созулар эле. Адам 6-8 айга чейин отурбай, режимди сактап, эмгекке жарамдуулугу 1-1,5 жылда барып калыбына келе турган.
90-жылдан кийин заманбап ыкмалар колдонула баштады. Жамбаштан алынуучу сөөктүн ордуна башка конструкциялар колдонулууда. Учурда операциядан 2-3 күндөн кийин отура берсе болот. Айдоочулар 1 айда машина айдоого жарап калат.

ООРУ ӨНҮКПӨШҮ ҮЧҮН...
Омуртканын жылышы 1-даражада болсо, анда оорусу кийинки даражага өсүп кетпешинин алдын алуу кажет. Буга төмөнкүлөр керек.
Дарылык көнүгүүлөр. Ичтин жана белдин булчуңдарын чыңоо үчүн көнүгүүлөрдү жасап жүрүү зарыл. Ортопедге кайрылса (ошондой эле нейрохирург, травматолог), омуртканын кайсы бөлүгүндөгү омуртка жылышып кетишине карап атайын көнүгүүлөрдү айтып, көрсөтүп берет.
Массаж, мануалдык терапия (сөөктөрдү чоюу), сууда сүзүү, физиодарылоо жана башка аракеттер жасалат.

ОМУРТКАЛАР ЖЫЛСА, БАШКА ОРГАНДАРДА ДА ООРУЛАР ЖАРАЛАТ
Омуртканын ичинде жүлүн жайгашкан. Жүлүндөн нервдер омуртканын каналдары аркылуу сыртка чыгып, өзүнө тийиштүү органдарды башкарып, иштетет. Демек, омуртка жылганда андан чыккан нервдер кысылып калат да, ал нервдер башкарган органда да оору жаралат. Омурткалар жылганда аларды бириктирип турган тарамыш, кан тамырлар да чоюлуп, тартылып, ооруну күчөтөт.
Моюн омурткадан чыккан нервдер кол, көз, тиш, мурун, ооз, калкан сымал безди иштетип, баш мээнин кан айлануусун көзөмөлдөйт. Мисалы, моюн омуртка жылса, анда кол алгач муздап, чымырап, уюп ооруп, бара-бара жакшы көтөрүлбөй, жакшы иштебей калат. Баш мээнин кан менен жабдылуусу азайып, баш ооруйт. Ошондой эле моюн, желке да ооруйт.
Көкүрөк-бел омурткадан чыккан нервдер борбордук нерв жана гормоналдык системди иштетет. Ошондой эле жүрөк, өпкө, боор, бөйрөктүн, ашказан-ичегинин иштөөсүнө катыштыгы бар. Андыктан омурткалардын бир же бир нечеси жылса, анда аталган системдер менен органдарда да оору жаралат.
Бел-чычаң омурткалардан чыккан нервдер буттарды иштетип, кичи жамбаштагы органдардын (жыныстык органдар, табарсык, аппендикс) кан айлануусун көзөмөлдөйт. Андыктан бул омурткалардын бири же бир нечеси жылса, анда омурткадан тышкары бут алгач уюп, чымырап ооруп, бара-бара жакшы иштебей калат. Адам бат-бат заара ушатып, улам дааратканага чуркайт. Эркектердин бел күчү начарлайт жана башка.
Андыктан омуртканы жакшылап күтүп, аяр мамиле жасоо зарыл. Ошенткенде гана омурткалар жакшы кызмат кылып берет.

Канымжан Усупбекова
densooluk@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  4 
Комментарийлер(6)
10.03.2012. 11:36 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
18
Катталган:
11-08-2011
Соӊку аракети:
29-12-2014 19:19
Жынысы:
Белгисиз
0
Аябай керектуу маалыматтар берилиптир.Менин да колум уюп ооруй берет.Соссуз дарыгерге кайрылам.
10.03.2012. 18:49 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
95
Катталган:
26-09-2011
Соӊку аракети:
22-10-2013 20:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Нягань
0
чынында аябай керектуу экен.Мен азыр муну окуп ушул оору мн ооруп жатканымды билдим.Менин бир жерде коп отура албайм,уктасам 100 жолу тоголонуп тан аттырам.операция жасаса канча ккундон кийин Тренировкага кайрадан барса болот?.(мен Трикинг мн тренировка кылам)
10.03.2012. 21:40 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
95
Катталган:
26-09-2011
Соӊку аракети:
22-10-2013 20:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Нягань
0
СУПЕР инфо айткылачы мени кызыктырган суроолордун жообун кимден алсам болот?
15.03.2012. 16:43 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
07-10-2011
Соӊку аракети:
13-08-2015 19:04
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош шаары
0
Эгер омуртка сынып кетсе, 4 даражага жетсе омур бою майып болуп калуусу да мумкун экен.
22.10.2012. 10:56 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
14-12-2011
Соӊку аракети:
04-03-2013 21:00
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Дениздин ары жагында
0
Супердин супер макалалары!
03.08.2014. 21:03 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
30-07-2014
Соӊку аракети:
21-01-2015 22:16
Жынысы:
Белгисиз
0
Менин бир желкем кичиреек булда омурткадан болобу? турник тартынып кыйшайып калган жерди тегиздесе болобуу?? суроомо жооп берип койгулачы алдын ала рахмат!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: