Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ӨТҮКЧҮНҮН ИШИ ДА,ТАПКАНЫ ДА АДАЛ

№330 27-февраль - 5-март, 2009-ж.


«Күнүбүз кур болбойт»

Өтүкчүлөрдүн чордонуна айлан­ган “Ош” базары... Кырка тизилген өтүкчүлөр ар бир өткөн адамды “өтү­гүңдү заводской кылып оңдойбуз”, “бир түгө­йүн акчага, бир түгөйүн бекер”, “бекер кетпей өтүгүңдү оңдото кет” деп чакырып турушса, анча-мынча шустрыйлары колдон тарта эле жетелеп жөнөшөт.

Атайын ала барган такасы жешилген өтүктү оңдотуунун ортосунда алгачкы каарманыбызды кепке тарттык.

Өзүн Кубан деп тааныштырган жигиттин бул кесипти аркалап келе жатканына 8 жылдын жүзү болуптур.

– Кепти “мындай кесипти эмне себептен тандап калдыңыз?” деген суроодон баштасак...

– Айылдан шаарга жумуш издеп келип калдым. Күндө улам бир жакка урунуп-беринип жүрүп, бутумдагы жалгыз батинкем да айрылды. Анан азыркы иштеп жаткан жериме кайрылып, чаптатып алайын дегем. Чөнтөктө болгону 50 сомум бар болчу. Өтүкчүгө “арзандат” деп суранып жатып, экөөбүз аркы-беркини сүй­лөшө кеттик. Мен “иш издеп жүрүп таманым тешилди” дегениме боору ачыдыбы, айтор, 30 сомго жасап берип, “өтүк майлап иш­тебейсиңби” деп сунуш киргизди. Ошентип, өтүк майлап иштеп калдым. Алгач курсагымды тойгузганга ыраазы болуп, төрт жыл бут кийим майладым. Бирок айылдагы үйбүлөнү бул жол менен бага албасыма көзүм жеткен соң баягы батинкемди жаматкан өтүкчүгө келип “жардамчы болоюн, өтүк жамоону үйрөтүңүз” десем макул болду. Абдан аракет кылдым окшойт, бат эле үй­рөнүп, анан устатыма жардамчы болуп иштеп калдым. Алгач бир күндө бир-эки эле жуп бут кийим оңдогонго жетишчүмүн. Өтүкчү болуп иштегендердин көбү эле айылдан жумуш издеп келгендер. Анан бизде мектеп окуучулары да иштешет.

– Азыр күнүнө канча жуп бут кийим оңдойсуз?

– Эгер свет өчпөсө, жакшы иштегенимде 40 жуп бут кийимди деле оңдоп коём. Эки окуучу шакиртим бар. Бош убактымда аларга билгенимди үйрөтөм.

– Канча пайда табасыз?

– Жакшы болгондо чыгымдарды чыгарып салсам, таза пайда 500 сомдун тегерегин түзөт.

– Ишти биринчи эмнеден баштайсыз?

– Контейнерде иштегендер биринчи эле иштеген жерин ысырыктоодон башташат. Бир чети ырым болсо, экинчиден, жагымсыз жытты кетирүү максатында. Ии, дагы бир ырымыбыз бар, биринчи жагымдуу татынакай кыздын бут киймин оңдосок, кирешелүү күн болот. Ал эми кызуу, ичип алган адамдыкын алып калбоого аракет кылабыз. Анткени «тапканыбыз бекер ысырап болуп калат» деген ишенимди кармайбыз.

– Сиздерге кандай кардарлар көп кайрылышат?

– Көбүнчө аялзаты жана студент кыздар. Азыр мода деп эле бир укмуш бут кийимдер чыгып жатпайбы. Бир жолу өтүктүн таманын тигип жатсам, улам эле жырылат. Сөгүп көрсөм, кадимки эле катуу картондон жасалыптыр. Суу өткөндөн уламбы, картон да эзилип кетиптир. Анан толугу менен таманын алмаштырдым. Жасаган материалы эле 300 сомду чапчыды. Анан баягы кыз: “Мен муну 500 сомго алсам, сиз 350 сомго оңдогонуңуз кандай?”- деп чыр чыгарса болобу. Күн сайын мындай чыр чыгарган кардарлар кездешет. Кээде кардарларыбызга башка бирөөнүн бут кийимин жаңылып берип алсак унчукпай көтөрүп кеткен күндөрү да болот. Жыйынтыгында алар менен милицияга чейин барууга туура келет. Ошентсе да күнүбүз кур болбойт, жакшы эле табабыз.

– Оңдоого керектүү материалдарды кайдан аласыңар?

– Атайын алып келип берчү кишибиз бар. Же базардан эле алабыз.

Ушинтип сүйлөшүп болгуча өтүгү­бүздүн такасын кагып бүтүп калды. Биз эми катарга тизилген контейнерлердин башкасына да башбагып көрүүнү чечтик.

“Үйгө да, машинага да жеттим”

Кийинки Нурлан аттуу каарманыбыздын эң эле ыкчам иштегени көзгө урунду. Таманы тегерете ачылып калган өтүктүн бир жубун 10 мүнөткө жетпей тигип чыкты. Нурлан байке бут кийимди оңдоо тууралуу кененирээк айтып берди.

– Бул кесип унутулуп калбай турган нерсе. Мен мурда көчөгө эле стол коюп, балка, майда мык, желим менен иштечүмүн. Кө­чөдө отургандын пайдасынан зыяны көп экен. Ысык-суукта отурганың аз келгенсип, көрүнгөнү келип кубалайт. Анан “отурган жериңе төлө” дегендеричи, тапканыңдан ашыгыраак акчаны сурап. Ушундан улам акчамды топтоп чарык, электр плитасын, чайыр, мык, балка сатып алдым. Булар өтүкчүлөргө керектүү негизги нерселер. Анан контейнерди ижарага алып иштете баштадым. Учурда бир контейнерди ижарага алуу 6 миң сом турат. Биздин жумушта эң башкысы кардарларың ыраазы болсо, кийин сени издеп өзүлөрү эле келишет. Ошондой кардарлары көп өтүкчүлөрдүн арасында менчилеп үй, машина алганга жетишип калгандары бар. Бизде эң кымбат оңдоо иши ичке такалардын супинаторун оңдоодо (100-200 сомго чейин) болот. Ал эм така кагуу 50 сомдон жогору. Эң арзан оңдоо эле өтүктүн сыдырмасын салуу (20 сомдун тегерегинде) болот.

Бул кесиптин зыяны да бар

Акыркы учурда борбор калаабызда бут кийим оңдоочулардын да саны бир топ өстү. Мунун негизги себеби калкыбыздын жакыр жашап жатканы деле эмес, болгону, кытай бут кийимдери базарларыбыздын негизги бөлүгүн ээлеп жатканында. “Медалдын эки жагы бар” дегендей, бул кесипти аркалагандар да зыян тартпай коюшпайт экен. Биринчи эле эң жөнөкөй кокустуктан баштасак. Көбүнчө бычак менен санын, колун сайып алган учурлар көп кездешет. Көпчүлүк өтүкчүлөр үчүн колун шибеге менен сайып алуу колуна тикенек киргендей эле экен. Өтүкчүлөр үчүн бирден-бир зыян нерсе бул – клейдин жыты. Айрыкча күчтүү клейлерди ысытканда бөлүнүп чыккан жыт өпкөгө зыяндуу. Мисал үчүн баңги заттарын колдонгон адамдар кээде айласы кеткенде клей жыттай турганын эске сала кетсек деле болот. Өтүкчүлөр көбүнчө тери ооруларына көп чалдыгышат. Бул оорулар бут кийимге кошо жабышып келген кирлерден (микробдордон) улам козголот. Өтүкчүлөрдүн айтуусуна караганда, кээ бир кардарлардын алып келген бут кийиминин киринен да, шыбоо жыттанганынан айла жок бет кап тагынып иштөөгө туура келет экен. Бизди ошондой эле бир күндө колдорун жууганга эле бир даана самын жумшагандары таң калтырбай койгон жок. Бирок бардык өтүкчүлөрдө эле улам колдорун жууп турганга шарттары жок. Мисалы, көчөгө стол коюп иштегендерде.

Бул да бут кийим тууралуу...

Дайыма бир өлчөмгө тар бут кийим алып, буту дайыма жооруп жүргөн адамдан: “Ой, эмне себептен мынча өзүңдү кыйнайсың?”- деп сурап калса: “Мен бул жашоомдо үйгө барып бутумду чечип жатканда гана ырахат алам”,- деген экен.

Өтүкчүлөрдөн кеңеш

  • Жаңы сатып алган булгаары өтүк­төрдү киерден мурун майлап, май кургагандан кийин баркыт же жүндөн токулган кездеме менен сүртүп коюу керек.
  • Суу болгон бут кийимди оттун же үй жылыткычтын жанына кургатууга болбойт. Бул учурда жиптери бошоп, булгаарынын сапаты тез начарлайт.
  • Лакталган бут кийимдериңиз жап­жаңы кезиндей жылтырап турсун десеңиз, пияздын тилими же жумуртканын сарысына малынган кездеме менен сүртүп коюңуз. Ошондой эле вазелин менен эки күндө бир майлап туруу керек.
  • Бир аз кыскан бут кийимди нымдалган гезит менен толтуруп коюп, бир-эки сааттан кийин кийсе чоюлуп калат.
  • Бут кийимдеги жагымсыз жытты жоготуу үчүн эки-үч кристалл марганцовка кошулган сууга жууп же перекись водороду менен сүртүп койсо болот.

Эл ичинде “өтүкчүнүн иши да, тапканы да адал” деп айтылып калганы бекер эместир. Биз да бул кесиптин каармандарына баа бере жолубузга түштүк.

Бахияна Сатылганова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: