Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

КӨКБӨРҮ – КЫРГЫЗ СПОРТУНУН ЖҮЗҮ

№330 27-февраль - 5-март, 2009-ж.


КӨКБӨРҮ – ЭР-АЗАМАТТАРДЫН ОЮНУ

Күжүрмөн кыргыз эли байыркы мезгилдерден бери эле жашап келаткан улуттук оюндарыбыз менен сыймыктана алат. Өзгөчө калк арасында ат оюндары кеңири жайылган (көчмөн жашоого байланыштуу). Мындай оюндар эл арасында намысты алдырбаган чыныгы эрлердин чыгуусуна шарт түзгөн. Мына ушундай оюндардын эң улуусу болуп көкбөрү саналат.

ТАРЫХЫНАН

Кыргыздардын жылкыга жасаган өзгөчө мамилеси, ат оюндарына кызыгуусу байыркы замандардан эле болгондугу маалым. Илгертеден эле кыргыздардын бир да майрамы көкбөрүсүз өткөн эмес. Мейли ал чоң той болсун, бешик той болсун же согуштагы жеңиш болсун, жадакалса тарыхта жөн гана доор алмашканда да улак тартылгандыгы маалым. Айтор, көкбөрүнүн тарыхы кыргыз элинин тарыхы менен тыгыз байланыштуу. Элибиз көз карандысыздыкка карай улуу жолдо улуттук маданиятын жоготпой сактап келгендей эле көкбөрүнү да унутушкан эмес. Албетте, көкбөрүгө тыюу салынып, анын жок болуп кетүү коркунучу алдында калган күндөр да болгон. Ал мезгил улуттук өз алдынчалык колдоого алынбаган совет мезгилине дал келген. Бирок кылымдарды карыткан оюн бардык сыноолордон татыктуу өтүп, ушул күндөргө чейин сакталып калды. Эми бүгүнкү күндө кыргыздын азаматтары той-топурлардан тышкары Көз карандысыздык майрам күнү да ат жалында өз өнөрлөрүн тартуулоо мүмкүнчүлүгүнө ээ болушту. Айта кетчү нерсе, көкбөрүнү олимпиадалык спорт түрлөрүнүн катарына кошуу аракеттери жасалып жаткандыгы тууралуу маалыматтар бар. Азырынча бул демилге кыял болуп турат.

ЭМНЕ ҮЧҮН КӨКБӨРҮ?

Улак тартыштын көкбөрү деп аталышы элибиздин башынан өткөргөн кадимки эле жашоо-тиричилигинен алынган. Учурунда жалпы элдин малы ачык асман алдында эч кандай короосуз багылып келгендиги белгилүү. Андыктан мындай абалда көчмөндөрдүн башкы душмандары бөрүлөр болушкан. Ач жапайы жырткычтар малга кол салып, элге көптөгөн зыян алып келишкен. Мына ошондо малчылык менен жашоо кечирген көчмөндөр атчан болушуп, бөрүлөрдү чогулуп алышып кубалашкан. Ал мезгилде эч кандай ок атуучу курал жок болгондуктан, камчыны пайдаланышчу. Ал эми улак тартыш душманга каршы күрөшүүгө карата даярдык болгон.

КАЙРА ЖАРАЛУУ

Улуттук көкбөрү оюнун кайра жаратуу идеясы 1995-жылы «Манастын» 1000 жылдыгында атактуу “Ашхабад – Самарканд – Ташкент – Жамбыл – Бишкек – Талас” ат марафонунан кийин пайда болгон. Ошондо эл аралык ат жарышта кыргыздын аргымактары жеңип чыккан эле. Көп узабай Көкбөрү федерациясы түзүлүп, оюндун жаңы эрежелери иштелип чыккан. Учурда көкбөрү өлкөбүздөн тышкары Казакстан, Тажикстан, Өзбекстан, Индия, Пакистан, Кытай, Түркия жана Орусияда кеңири жайылган. Андыктан көкбөрү боюнча эл аралык мелдештерди өткөрүү боюнча атайын комитет иш жүргүзүүдө. Жыл сайын Кыргызстандын Көз карандысыздык күнүнө карата эл аралык мелдештер өтүп келет. Кубандырганы, “ат жалында кыргыз гана алдырбайт” дегендей, азырынча ата мекендик улакчыларыбыз намысты эч кимге алдырыша элек.

КӨКБӨРҮНҮН ӨНҮГҮҮСҮ колдоодон КӨЗ КАРАНДЫ

Бүгүнкү күндө Кыргызстанда көкбөрү боюнча 80ден ашуун команда бар. Тилекке каршы, алардын 10го жакыны гана эл аралык мелдештерге катышуу мүмкүнчүлүгүнө ээ. Буга себеп – каражаттын жетишсиздиги. Анткени аргымактарды багуу, таптоо жана аларды мелдештерге жеткирүү үчүн көп каражат сарпталары анык. Айтор, көкбөрү каражатты көп талап кыла турган спорт түрү болуп саналат. Орто эсеп менен бир мелдешти өткөрүү үчүн бир нече миллион сом керектелет. Андыктан кыргыз спортунун визиттик карточкасынын өнүгүшү колдоодон көз каранды.

ИИМдин кубогу аяктады

23-февраль – Мекенди коргоочулардын күнүнө карата өткөрүлгөн республикалык «Аккула» ат майданында көкбөрү боюнча КРнын ИИМинин кубогу жыйынтыкталды.

ИИМдин басма сөз кызматынын башчысы Бактыбек Сеитовдун айтымында, мелдешке баш-аягы өлкөбүздүн бардык аймагынан тандалган тартип сакчыларынан куралган 13 команда катышты. 5 күн бою күнүнө 5тен кызуу беттештерге күбө болуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болгон көкбөрү сүйүүчүлөр үчүн бул мелдеш чоң майрам болду. Жыйынтыгында, чечүүчү оюнда чемпиондук үчүн ИИМдин Борбордук аппаратынын жана Жол кыймылынын коопсуздугунун башкы башкармалыгынын көкбөрүчүлөрү өз ара күч сынашышты. Жеңишке атаандаштарын 9:1 эсебинде артта калтырган ИИМдин Борбордук аппаратынын командасы ээ болду. Мелдештин байге фонду төмөнкүчө бөлүштүрүлдү: 1-орунду ээлеген командага кубокко кошо ВАЗ 2107 үлгүсүндөгү унаа сыйлыкка берилсе, 2-орунду ээлеген команда 150 миң сомго ээ болду. Ал эми 3-орунду ээлеген Нарын облусунун ИИБнин командасы 100 миң сом акчалай сыйлык алышты.

Ошондой эле командалык эсептен тышкары жеке спортчулар да акчалай сыйлыктарга татышты. Алсак, “Эң мыкты көкбөрүчү” – Эрмек Шекитов, (Нарын облусунун ИИБи),­ “Мыкты бомбардир” (тайказанга 18 жолу улак таштаган) – Радмир Саманчиев (ИИМдин Борбордук аппараты), “Эң жаш көкбөрүчү” (18 жаш) – Элдияр Тургунбеков (Чүй облусунун ИИБи) жана “Эң улуу көкбөрүчү” (61 жаш) – Кемел Сманалиев (ИИМдин мамлекеттик атайын адистешкен күзөт кызматынын башкы башкармалыгы).

Базарбек Абдураимов
sport@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: