Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ИНТЕРНЕТ-ДҮКӨН

№495 27-апрель- 3-май, 2012-ж.


“Үйдө отуруп эле интернеттен баарын сатып алса болот” дегенди уксаңыз керек. Өзүңүз интернет аркылуу бир нерсе сатып алып көрдүңүз беле? Соода жүргүзүүнүн бул жаңы ыкмасы Кыргызстанды кучагына ала баштады. Андыктан биз “интернет-дүкөн деген эмне жана андан кантип товар сатып алса болот?” деген суроого жооп издедик.

ИНТЕРНЕТ-ДҮКӨНДӨР КҮЧ АЛУУДА
Учурда көптөгөн дүкөндөрдүн соода тү­йүн­дөрүнөн тышкары интернетте түз бай­ла­ныштагы өкүлчүлүктөрү бар. Ошол өкүлчү­лүктөрү аркылуу дүкөнгө барбай эле товарга заказ берип, үйүңүзгө алдыртып алсаңыз болот. Бул тууралуу кененирээк төмөндө сөз кылсак. Алгач интернет-дүкөндүн тарыхына кыскача назар салалы.
Интернет-дүкөн (англ. “online shop” же “e-shop”) – интернетте товарлар менен соода жүргүзүүчү сайт. 1990-жылы Тим Бернерс Ли биринчи дүйнөлүк интернет тармагынын серверин жана браузерин түзгөн. Ал ресурс коммерциялык колдонууга 1991-жылы берилген. 1994-жылы биринчи интернет-дүкөн “Пицца Хат” (“Pizza Hut”) онлайн пицца дүкөнү ачылган. Ошол эле жылы Германиядагы “Интершоп” (“Intershop”) компаниясы элди өзүнүн биринчи онлайн соода системи менен тааныштырган. 1995-жылы америкалык “Амазон” (“Amazon”) компаниясы интернет-дүкөнүнүн сайтын ишке салып, 1 жылдан кийин эң популярдуу “иБэй” (“eBay”) интернет-дүкөнү пайда болду. 2011-жылдын статистикасына таянсак, дүйнөдө интернет ресурстарын колдонуучулар 2 миллиарддан ашкан. Бул сандар эмнеден кабар берет? Албетте, учурдагы интернеттин жана ошо менен бирге электрондук дүкөндөрдүн күч алуусун. Мисал катары айта кетсек, “иБэй” интернет-дүкөнүнүн бир жылдык таза кирешеси – 3,2 миллиард доллар.

КАНТИП САТЫП АЛАБЫЗ?
Интернет-дүкөндөн бирдеме сатып алуу үчүн 3 нерсени аткаруу зарыл: тиешелүү сайтка кирип товарга заказ берүү, төлөө түрүн жана кантип жеткирип берүүсүн тандоо. Айрым сайттарда заказдар телефон, электрондук почта жана башка маалымат алмашуучу кызматтары аркылуу кабыл алынат. Ал эми төлөөнүн кеңири тараган түрлөрүнө төмөнкүлөр кирет:

Банк картасы – накталай эмес төлөөнүн түрү.
Банктык которуу – банктын төлөө табыштамасы аркылуу дүкөндүн эсептик счётуна товар үчүн акча которулат.
Накталай – курьерге төлөнөт.
Моменталдуу төлөм терминалдары – төлөм көчөдө же имараттардын ичинде орнотулган терминалдарда жүргүзүлөт.
SMS-төлөмдөр – кардар системде көрсөтүлгөн реквизиттер жана төлөмдү тастыктоо менен sms жиберет.

МЫЙЗАМСЫЗ ДҮКӨНДӨР ДА БАР
Интернет-дүкөндөрдөн тамак-аш, чарба буюмдары, техника, кеңсе товарлары, косметика жана башкалардын баарын сатып алса болот. Тилекке каршы, дүйнөлүк интернет желесинде интернет-дүкөндөрдүн мыйзамсыз сайттары да жок эмес. Ал жактан тыюу салынган ок атуучу куралдарды, жасалма документтерди, уурдалган банктык карталарды, баңгизаттарды тапса болот. Бул коомго тийгизген терс жагы.

“ХАКЕРДИК ЧАБУУЛДАР БОЛУП ТУРАТ”
 Кыргызстанда интернет-дүкөндөрдүн иш­мердүүлүгү тууралуу “Svetofor.kg” интернет-дү­кө­нүнүн кожоюну Азиз Солтобаев менен маек курдук.

– Саламат­сызбы? Алгач өзүңүз тууралуу айта кетсеңиз...
– Мен Бишкекте туулуп-өскөм. Эки кесиптин ээсимин. Борбордук Азиядагы Америкалык университеттин экономика факультетинин каржы жана экономика, андан кийин бизнести башкаруу адистиктерин окуп бүтүргөнмүн. Окууну бүткөндөн кийин ар кандай компанияларда иштедим. Инвестиция, эл аралык журналистика жаатында да эмгектенгенге жетишкем. 2004-жылдын 31-августунда “svetofor.kg” интернет-дүкөнүн ачып, жеке ишкерлик менен алектенип келе жатам.

– Интернет-дүкөндү ачууда кыйынчылыктар болбой койбосо керек...
– Кыйынчылыктар дүкөндү ачканга чейин бир топ мурда, билим алуу учурунда болгон. Жумушсуздук күч алган 90-жылдары үй-бүлөбүз менен оор турмушту баштан өткөрдүк. Акчанын тартыштыгынан окуу үчүн 3-4 чакырым аралыкты жөө басып барып келчүмүн. Жумалап нансыз шорпо ичкен күндөр баштан өткөн. Ага карабастан иним экөөбүз тырышып окуп, билим алганбыз. Бир учурда окуп да, иштеп да жетишиш керек эле. Анткени окуума контракт акысын өзүм төлөчүмүн.

– Интернет-дүкөн Кыргызстанга качан келген?
– Кыргызстанда алгачкы интернет-дүкөндөр 2000-жылдан кийин ачылган. Бирок бир-эки жыл эле иштеп, кайрадан жабылып калчу. Азыркы учурда деле жылына беш-алты дүкөн ачылып, кайрадан иштөөсүн токтотушат. Анткени алар тапкан акчасын кайра айландырбай башка нерсеге сарпташат. Кыргызстанда учурда 50дөн ашык интернет-дүкөн иштейт.

– Кадимки дүкөндөн айырмасы кандай?
– Дүкөндөн соода кылыш үчүн ал жакка сөзсүз түрдө барыш керек. Ал эми интернет-дүкөндө үйдөн же кеңседен чыкпастан каалаган нерсеңди сатып алууга мүмкүн. Муну менен кардарлар убакыт жана жол киреге кеткен каражатты үнөмдөйт. Эгерде товардын наркы 7000 сомдон жогору болсо, анда жеткирүү акысыз.

– Кокустан кардарга жакпай же товар жараксыз болуп калсачы? Ушундай окуялар болду беле?
– Болгон эмес деп айта албайм. Андай учурлар 100 учурдун биринде гана болот. Андай болсо товарды алмаштырып беребиз.

– Бизде интернет-дүкөн жөнүндө мыйзам барбы? Салык төлөйсүздөрбү?
– Бул ишмердүүлүккө тиешелүү мыйзамдар иштелип чыккан эмес. Жалпы мыйзамдын негизинде иш жүргүзөбүз. Албетте, салыкты Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин негизинде индивидуалдык патентке төлөйбүз.

– Мисалы, сиздердин дүкөндөн эмнелерди сатып алса болот? Төлөмдөр кандай жолдор менен ишке ашырылат?
– Бизде 12 миңден ашык электроника товарларынын түрлөрү бар. Алар: телефон, фото-видеоаспаптар, компьютер жана ага тиешелүү нерселер, үй тиричилигине керектүү техникалар. Бишкек шаарынын ичинде накталай, ал эми аймактарда банк аркылуу акча которуу менен төлөмдөр кабыл алынат.

– Кардарларыңыз, негизинен, кимдер?
– Белгилүү бир жаштагы же болбосо коомдун өкүлү деп айта албайм. Анткени биздин кардарлардын арасында 12 жаштагы окуучудан баштап пайгамбар жашынан өтүп калган ата-апаларыбыз да бар.

– Хакердик чабуулдар болду беле?
– Ооба, хакердик чабуулдар болуп турат. Мына жакында 4-9-апрелде сайтыбыз жайгашкан серверге кардарлар тууралуу маалымат алуу максатында чабуул жасалды. Хакердин IP-дареги такталып, коргоо органдарына тапшырдык.

– Дүкөнүңүздү эмнеге “Светофор” деп атадыңыз?
– Анткени дүкөнүбүз кардарларга багыт берип, жол чырак болсун дедим. Биздин бааларды базар баасына салыштырып, андан кийин өздөрүнүн тандоосун жасашат.

Аксуубай Жуматаев
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(4)
05.05.2012. 14:35 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
67
Катталган:
25-04-2010
Соӊку аракети:
26-10-2013 18:06
Жынысы:
Белгисиз
0
Мен,ар дайым интернет аркылуу кийим заказ берем. Жаман жагын коро элекмин...Кудай сактасын хакерлерге жолуга элекмин
13.05.2012. 23:38 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
13-05-2012
Соӊку аракети:
14-09-2015 19:55
Жынысы:
Белгисиз
0
Силер жанылдынар хакерлер жакшы, алар адамдарга жардам беришет мен буга кошулбайм, вот крекерлер жаман
13.05.2012. 23:41 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
13-05-2012
Соӊку аракети:
14-09-2015 19:55
Жынысы:
Белгисиз
+2
Мен кыргызстандын хакерлери менен таанышкым келет!!!
29.01.2016. 15:31 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
209
Катталган:
20-10-2013
Соӊку аракети:
12-09-2018 15:33
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
0
интернет дукондон соода кылган болбойт. мен жакында эле куртка заказ кылган болчум. суроттогудой эмес.. сапаты да начар. эч жакпады.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: