Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ҮНДҮК БАГЫП КИРЕШЕ ТАБУУГА БОЛОТ

№495 27-апрель- 3-май, 2012-ж.


Учурда үндүк этинин баасы кымбат. Андыктан атайын фермерлик кылып пайда табууга болот. Бирок балапан кезинде назик болуп, чоңойгончо эле көбү өлүп калып, эмгек текке кетиши мүмкүн. Анда үндүктү кантип багуу керек, чыгашасы жана пайдасы канча экенин эсептеп көрөлү.

БАЛАПАНДАРЫ НАЗИК БОЛОТ
Эгер балапандар энесинин жанында болсо, алардын жемин гана камдаганыңыз болбосо өзгөчө камкордуктун кереги жок. Анткени эне үндүк балапандарын жырткычтардан, сууктан коргоп, жем таап жегенди үйрөткөн үлгүлүү канаттуулардын катарына кирет. Энеси жок жетим балапандарды чоңойтуу бир топ эмгекти талап кылат. Алар өтө назик болуп, суук болсо же шамал, желге туруп калса, же буттары сууга малынып калса эле суук тийип өлүп калышат. Балапандарды жарыкка келген күнүнө жараша тоютту туура берип, кармоочу жайдагы температураны көзөмөлдөп туруу зарыл.

Температура
Жаңы чыккан балапандар 5-6 күнгө чейин +30 градустан төмөн эмес жайда болушу зарыл. Андан соң 6-10 күндүк кезинде кармоочу жайдагы жылуулукту 29-27 градуска дейре төмөндөтүү керек. 11-20 күндүк аралыгында 26-24 градуска, 21-30 күндүк аралыгында 23-21 градуска, 30 күндөн кийин жылуулукту 20-18 градуска чейин төмөндөтүү менен балапандарды салкын температурага көндүрө баштоо туура.
Балапандар кармалган жайга бир нече жылыткычка (грелка) ысык суу толтуруп коюуга болот. Алардын үстүнө балапандар жатып жылынышат.

Тоюттандыруу
Балапандарга жумурткадан чыккандан кийинки күнү сууга бышырылып, майдаланган жумуртка берилет. 3 күндөн кийин жумуртканын өлчөмүн азайтып, быштак, айран, майдаланган дан эгин жана майда тууралган чөп-чар бере баштаса болот. Алгачкы 5-6 күндө тоютту калыңыраак чүпүрөктүн үстүнө берүү зарыл. Себеби катуу нерсенин үстүндөгү тоютту тумшугу менен чокуп жейм деп тумшугун, башын жабыркатып алат.
5-6 күндүк балапан 1 күндө орто эсеп менен 10 грамм жем, 3 грамм чөп-чар жана 3 грамм жумуртка же быштак жейт.
Алгачкы 10 күндүктө балапандарды ар бир 3 саатта бир тоюттандыруу кажет. Кийин тоюттандыруунун маалын азайтып, кесегирээк тоюттар бериле баштайт. 1 айлык кезге жеткенде 3-4 маал гана тоют берилет.
Балапандарга көк пияз өтө пайдалуу. Бул ичеги-карын ооруларынын алдын алат. Ошондой эле капуста, чалкан, күн караманын жалбырактары да сиңимдүү тоют. Ал эми чоң үндүктөр кадимки эле дан эгиндери, чөп-чарлар менен тоюттандырылат.

Суу

  • Суу куюлуучу идиш чуңкур эмес болушу керек. Аны балапандар түшүп кетпегендей орнотуу зарыл.
  • Муздак эмес, жылуу суу берүү зарыл.
  • Балапандын ден соолугу үчүн күнүнө бир жолудан марганцовка аралаштырылган суу же чай (ачык кызыл түстө) берип туруу жакшы.
  • Чоң үндүктөргө да кышкысын жылуу суу берүү керек.

ЖАЮУ
Жарыкка келген балапандарды он күндөн кийин күн жылууда сыртка жаюуга болот. Алгач 15-20 мүнөт гана күн көрсөтүп, кийин улам убакытты узартуу туура. Эртең менен шүүдүрүмдө жаюуга болбойт. Суу – балапандын жан алгычы экенин унутпоо зарыл.
Чоң үндүктөр салкында өзүлөрүн жакшы сезип, активдүү болушкандыктан, алар үчүн эртең менен жана түш оогондон кийинки убак туура. Ал эми 25 градустан ашкан ысыкта чоң үндүктөр жүдөп, ургаачыларынын жумурткалашы азайып кетет.
Сыртта болгондо чөп-чар, курт-кумурска терип жеп, табигый витаминдер менен өзүн камсыз кылат.

ВЕТЕРИНАРДЫК ЖАРДАМ
Кокцидиоз жана пуллороз бул – ичегиге кирип кеткен мителер козгоочу оору. Аталган оорулар менен көбүнчө 4-120 күндүк үндүктөр ооруйт. Тамактануусу начарлап, ичи өтөт. Мындайда антибиотик менен биовитаминдерди берүү зарыл.
Кнемидокоптоз – шыйрагынын терисинин сыртында карттар пайда болот. Бул оору кенеден жугат. Марганцовканы 30 градус жылуулуктагы сууга аралаштырып, буттарын чылоо керек.
Каннибализм – ачка калган учурда алсыз балапандарды жеп коёт. Андыктан ток кармоо зарыл.
Авитаминоз (витамин жетишсиздиги). Мында канаттуунун ички органдарынын иштөөсү бузулат. А витамини жетишпесе, балапандын өсүүсү жайлап калат (чөптөрдө, сабизде көп). В1 витамини жетишпесе, полиневрит оорусу (кыймылынын бузулушу) келип чыгат (балык, камыр ачыткы, сөөк унунда көп). В12 витамини жетишпесе, май жана белоктун алмашуусу бузулат (антибиотиктер колдонулат).
Иммунитетин жакшыртуу үчүн эмдөө. Бул үчүн атайын Н 120 вакцинасы колдонулат. Эки айлыкка чейинки балапандардын таноосуна бир тамчы тамызылат. Ал эми эки айлыктан жогоркулардын төш этине шприц менен куят. Эмдөө жылына 2 жолу жүргүзүлөт.

ҮНДҮККАНА
Бир үндүккө темир торлуу короодо 0,5-0,7 чарчы метр аянт туура келет. Ал эми конуп түнөй турган жайдын бийиктиги 70 сантиметр, туурасы 35-40 сантиметр болуусу керек. Жумурткалоочу уянын узуну 60, туурасы 40 сантиметр болсо жетиштүү. Мисалы, 20 үндүккө 10 чарчы метр аянттагы темир торлуу короо, кечкисин түнөй турган жай үчүн 5,6 чарчы метр аянт жана 1 чарчы метр аянт жумуртка уясына туура келет.

  • Үндүккананын аба алмашып туруучу вентиляциялык мору болушу керек.
  • Күл жана кум аралашмасынан турган ванна болуусу шарт. Бул үндүктөрдүн мите курттардан тазаланып туруусуна шарт түзөт.
  • Ай сайын дуст сээп, акиташ менен хлордун аралашмасын сууга чылап, кургак жер калтырбай чачып чыгуу керек (1 литр сууга 3 грамм кошулат жана ал 1 чарчы метр аянтка жетет). Бул үндүкканадагы мите курттарды жок кылууга жардам берет.
  • 4-5 үндүккө жумуртка тууганга бир уя жетет.
  • Үндүкканадагы 8-10 ургаачы үндүккө 1 короз үндүк жетет.

ПАЙДАСЫ КАНЧА?
Чыгаша
20 үндүктү багууга канча каражат кетет, ал эми пайдасы канча болот эсептеп көрөлү.
Орто эсеп менен 1 чоң үндүк бир күндө 150 грамм дан эгинин, 300 грамм жашылча керектейт. Мындан сырткары курт-кумурскаларды, чөп-чарды талаадан терип жегендиктен, булар сатып алына турган тоютка кошулбайт.
Жемдин түрүн (арпа, буудай, жүгөрү) сатып алгандыктан, алардын жалпы баасын орто эсепте 1 килограммы 10 сом деп, ал эми жашылчалардын килограммы (кызылча, сабиз, картошка, көк пияз) 8 сом деп алалы.
Ошондо бир баш үндүккө бир жылда 54 килограмм дан эгини,
109 килограмм жашылча сатып алуу керек.
Дан эгини 54 кг х 10 = 540 сом.
Жашылча 127 кг х 8 = 872 сом.
Жалпы чыгаша = 1412 сом.
Эми бул чыгашаны 20 үндүккө көбөйтсөк, 28 240 сом талап кылынат.
Эгер 6 айда эле семиртип сатам десеңиз, чыгашаны 2 эсе азайта аласыз.

Киреше
Базарда тирүү үндүктүн баасы семиздигине, чоң жана кичинесине жараша 900 сомдон 2000 сомго чейин болсо, союлуп сатылгандагы баасы 2200 сомдон 2800 сомго чейин турат. Жогорудагы 20 үндүктү бир жыл багып, семиртип сатыла турган орточо баасы 2000 сом деп белгилеп алалы.
Ошондо 20 х 2000 сом = 40 000 сом.
Жалпы киреше = 40 000 сом.
Эми мындан чыгашаны кемитебиз.
40 000 – 28 240 сом = 11 760 сом таза киреше.
Эскертүү: Эгер шаар четинде же айыл жергесинде баксаңыз, үндүктөрдү күндүз ээн-эркин талаага жайып, чыгымды азайтуу менен кирешени көбөйтүүгө мүмкүн. Себеби дан эгиндеринен турган жемди гана сатып алууга чыгым болосуз.

ҮНДҮК ТУУРАЛУУ

Үндүк алгач ирет Америкадагы индей уруулары тарабынан колго үйрөтүлүп багылган.
20-кылымдын экинчи жарымында аргындаштыруу аркылуу 25 килограммга чейин жеткен
салмактагы үндүктөрдүн породасы чыгарылган.
1524-25-жылдарда испандыктардын Америкага болгон сапарынан кийин үндүк Европага жайылган.
Салмагы боюнча 39,09 килограммга жеткен англиялык үндүк дүйнөлүк рекорд койгон.

Кубаныч Сыдыков
kenesh@super.kg



Үндүк багып киреше табууга болот

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(7)
Super TV
28.04.2012. 03:53 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
01-09-2011
Соӊку аракети:
08-06-2014 19:11
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Апетит ачылып кетти...
30.04.2012. 23:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
234
Катталган:
28-05-2011
Соӊку аракети:
27-06-2018 01:21
Жынысы:
Белгисиз
0
Kaapyray jumurtka jep chonoigon induktor kannibal bolup kalat go anda. :(
07.05.2012. 01:28 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
50
Катталган:
05-12-2011
Соӊку аракети:
12-10-2018 12:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Рахмат!
Ушундай иштоо,бизнес ыкмаларын коп-коп жазып тургулачы.
Super TV
07.05.2012. 11:09 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
14
Катталган:
23-07-2011
Соӊку аракети:
12-10-2014 22:46
Жынысы:
Белгисиз
0
Кыздын уну коммунизм убагындагы радиодон чыккан диджейлердейкен. Аты ким бул кыздын ким билет?
Super TV
01.06.2012. 03:11 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
23-02-2012
Соӊку аракети:
16-10-2018 13:48
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Германия, Гамбург
0
Jakty maga yny, soonun ele eken, aiagyn choooiup syilogony botoncho jakty da. ((((
28.01.2015. 13:42 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
31-05-2010
Соӊку аракети:
09-03-2018 10:02
Жынысы:
Белгисиз
0
видеону кантип кочуруп алса болот
28.01.2015. 13:57 
Тайпасы:
Супермодератор
Комментарийлердин саны:
4717
Катталган:
05-09-2011
Соӊку аракети:
20-11-2018 17:10
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
SUPER.KG
0
Jigitali, саламатсызбы!
Төмөнкү шилтеме менен өтүп, видеонун ылдый жагында "Көчүрүү" баскычын басыңыз:
http://www.super.kg/media/stv/64985/
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: