Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АБАКТАГЫ КОЛ ӨНӨРЧҮЛҮК

№499 25-май-31-май, 2012-ж.


Бирөөлөрдүн үйүнөн жыгачтан жасалган, кооз оймо түшүрүлгөн буюмдарды же жел кайык сыяктуу сувенирлерди көрүп калчу элем. Ал буюмдун ээлеринен абакта жаткандар жасагандыгын уккам, бир нече ирет. Абактагылар аларды кантип жасаарына кызыгып жүрчүмүн. Ал усталар менен көзмө-көз жолугуп, жасаган буюмдарын өз көзүм менен көрүү мүмкүнчүлүгү түзүлүп отурат.

МАМЛЕКЕТ ИЧИНДЕГИ МАМЛЕКЕТ
Ошентип, Жаза аткаруу кызматына караштуу Москва районундагы Петровка айылынын чет жагында жайгашкан №8-күчөтүлгөн тартиптеги колонияга сапар алдык. Абакка кирүү да өзүнчө көйгөй. Абак кызматкерлери колубузда башкармалыктан берилген уруксат кагазы турса да, ар кайсы жакка чалып жатып, анан гана ичкери кирүүгө уруксат беришти. Биринчи жолу мындай жайга баргандыктан, ичин такыр башкача элестетиптирмин. Чоң-чоң, урап түшүп калган эски имараттын калдыктары согуш убагындагы жарым-жартылай талкаланган имараттарды эске салат. Айыпкерлердин кийингендери кадимки эле боштондукта жүргөндөрдүкүндөй. Чоң короону аралай эски имараттын ичиндеги бөлмөгө (цехке) кирдик. Ичинде кесилген деталдар, жарым-жартылай бүтүп калган сандык, нарда, шахмат, эшик сыяктуу буюмдар турат. Ал бөлмөгө жетип-жетпей артыбыздан 3-4 киши келип, бизге “кайдан келдиңер, эмнеге чыгарасыңар?” деген сыяктуу суроолорду узатып киришти. Бөлмөгө 15тен ашык адам чогулуп, эшиктен улам кирип келгендер көбөйдү. Ишенбегенсип, көпкө чейин сөзгө келбей, бири да үн катпай, сүйлөшпөй жатышты. Айрымдары “мунун эмнеси кызык?” деп абактын жетекчисинин орун басарынын сөзүн укпай жатышты. Эч ким сүйлөбөй жатып 15-20 мүнөт дегенде гана эшиктен бир орус жигитти алып келишти. Ал дагы камераны көргөндө “мен сүйлөбөйм, түшпөйм” деп жатып араң көнүп, кепке келди.

“УБАКЫТ ӨТКӨРҮҮ ҮЧҮН ҮЙРӨНӨСҮҢ”
Абакка түшкөн тагдырына майышып калбастан, жыгач устачылыкты өздөштүрүп, укмуштуу оюмдар түшүрүлгөн сандыктарды жасагандар көп экен. Алардын бири Николай:

– Бул жакка келгениме 4 жылдын жүзү болду. Бир жыл дегенде устачылыкты кичине үйрөнүп калдым. Азыр баарын өзүм жасай алам. Ар бир буюмдун өз устасы бар, бири-бирибиздин ишибизге киришпейбиз. Себеби бул жакта ар бир адам колунан келгенин кылат, ал эми кол өнөрчүлүк баарынын эле колунан келе берчү нерсе эмес. Кептин ачыгы, абакка түшкөндөн кийин убакыт өткөрүш үчүн бир нерсе үйрөнүүгө аракеттенесиң. Башында эч нерсени билбегендер деле кийин өздөштүрүп, үйрөнүп кетишет. Эң негизгиси, каалоо жана убакыт керек. Мисалга, бир эле нарданы жасаганга 2-8 ай кетиши мүмкүн. Ар бир оймо-чиймеси кылдаттык менен түшүрүлүп, андан кийин кесиле баштайт. Андан соң бети жылмакайланат да, андан кийин гана лак берилет. Бир буюмду 2-3 адам жасаганда тез бүтөт. Жалгыз жасасаң, көп убакыт талап кылынат.
Шахмат, нарданын үстүнө түшүрүлгөн сүрөт эки түргө бөлүнөт. Биринчиси “геометрия” (кыйма-чийме түшүрүлгөн) экинчиси “худышка” (бетине сүрөт түшүрүлгөн). Атайын сүрөтчүлөр бар, “худышканы” көп учурда ошолор тартышат. Баасы чиймесине жараша
Айыпкерлер камера, фотоаппарат алдында тургусу келбей ыргылжың болуп жатышты. “Келгиле, сүйлөп берип койгула” десек, “эмнени сүйлөйлү?” деп бири да баш ийбей койду. Көбү “мен сүйлөй албайм” же “камера, сүрөткө түшпөйм” деп такыр эле кепке келбей жатты. Акыры эшиктен эки жигит кирип келип, кепке аралашып калды. “Бул жактагыларга иш таап берсе жакшы болот эле” деп кеп баштаган мырза көп нерселерди айтып өттү. “Бизде бекерчилик, мурда кытайлар кирпич чыгарчу, ошондо балдардын иштеген иши, чөнтөгүндө акчасы бар, көңүлдөрү ток эле. Азыр кыларга иш жок” деп кейип, Виталий аттуу устаны чакырып келип берди. Ал суроолорубузга төмөнкүчө жооп берди:

– Абакта отурганыңа канча болду?
– Мен 97, 164-беренелер (киши өлтүрүү, уурулук) менен 15 жылга соттолуп кеткем. Бул жакта отурганыма 1,5 жыл болуп калды. Абакта эң жаманы, убакыт өтпөйт. Убакытты өткөрүш үчүн кол өнөрчүлүк менен алек болуп жатам. Колумдан келгени ошол экен, ар кандай буюмдарды жасап, эптеп жанымды багам.

– Керектелүүчү материалдарды кайсы жактан аласыңар?
– Бизди материал менен мамлекет камсыздабайт, кичинекей жыгачтарды ата-энебиз же тууган, тааныштар алып келишет. Келген жыгачтарды чогултуп, чапташтырып улап чоңураак буюмдарды жасайбыз.

– Баалары кандай, ал эмнесине байланыштуу чечилет?
– Биз жасаган буюмдарыбызды сатпайбыз. Баарын тең өзүбүзгө керектелүүчү буюмдарга алмаштырабыз. Мисалы, кичинекей кутучалар орточо 100 сомго бааланат, биз аны 2 куту тамекиге алмашабыз. Ал эми нардалардын баасы 1000 сомдон 1,5 миң сомго чейин, сандыктар 4 миңден өйдө. Буюмдун бетине түшүрүлгөн сүрөттөрдүн татаалдыгынан улам баасы бычылат. Чай, байпак, сакал алгыч, тамеки, самын, бут кийим сыяктуу күнүмдүк жашоого керектелүүчү буюмдарга алмаштырып күн өткөрөбүз.

– Кампаңардан эшик, терезелердин рамаларын көрдүк, алар да сатылабы?
– Жок, алар бул жакка, өзүбүз колдонгонго керектелет. 10-15 жыл өмүрүбүз бул жакта өтсө, өзүбүз жашаганга шарт түзүшүбүз керек да.

СОҢКУ СӨЗ ОРДУНА
Бул күчөтүлгөн мекемеде жалпы 500дөй адам отурат. Алардын ичинен 30га жакыны кол өнөрчүлүк менен алектенишерин, мындай жайларга бир нерсе чыгарууга толук шарт бар экендигин “смотрящийлери” айтып кетишти. Биз да байкагандай, ары-бери кенен басып жүргөн мырзаларды пайдалуу жумуштарга тиешелүү пулун төлөп колдонууга өздөрү деле каршы эместигин айтып кетишти. Балким, убакыттын өтүшү менен ар бир абакка кандайдыр бир өндүрүш цехтерди ачса, эки тарапка тең чоң эле пайда түшчүдөй. Байпактан баштап пальтого чейин токугандар да бар деп жатышты, бирок тилекке каршы, ал нерселерди өз көзүбүз менен көрө албадык.
Чынын айтсак, биз бул мекемеден чыккыча чыйпыйы чыгып “болгула, бүттүбү?” деген суроолорун тынбай берип жатты. “Воляга” чыккандан кийин алар мунусун абакты кайтарган кызматкерлердин саны ондой эле адам экенин, бизди улам курчап, тегеректеп калып жатышканына кабатырлангандарын айтып түшүндүрүштү.

Мальвина Уметбекова
koom@super.kg



Абактагы кол өнөрчүлөр

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  1 
Комментарийлер(6)
Super TV
26.05.2012. 22:31 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
64
Катталган:
01-10-2011
Соӊку аракети:
15-07-2015 16:58
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Братиславада дагы кичине боло турам го...
+3
интервью алып жатканда үнү начар
29.05.2012. 17:09 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
65
Катталган:
17-08-2010
Соӊку аракети:
10-07-2013 21:49
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Суйуктуу Бишкегим!!!
0
Туура ушинтип бир нерсе менен алек болушканы, бирок киши лтурдум деп кулуп койгону жаккан жок, анткени бир адамды олтурсо, ал адамдын туугандарына, уй булоосуно, балдарына кандай кыйынчылык, страдание алып келгенди байкаган жок окшойт..окунучтуу
Super TV
30.05.2012. 03:17 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
161
Катталган:
23-02-2012
Соӊку аракети:
16-10-2018 13:48
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Германия, Гамбург
+2
Жакшы экен, бирок негедир тил маселеси эске алынбаган сыяктуу. Орусча суйлоп жатканда кыргызча которуп, же титр кылып деле астына жазсанар жакшы болоор эле. Анан да журналист кыздын "Воля", "Любой"- деп айтканы репортаж коруп эмес эле жон гана ойноп тартып койгон видеону коруп жаткандай болот экенсин. Ушунун баарын эске алышынар керек, Супер Инфо! Качанкыга чейин Кыргыз тилибиз кор болот.
30.05.2012. 12:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
36
Катталган:
06-02-2012
Соӊку аракети:
17-11-2018 08:36
Жынысы:
Белгисиз
0
мамлекет матриалдарды камсыздап берсе озулоруно женил болмок да тамак-ашты таап алышмак экен жакшы усталарды пайдаланышса болмок
Super TV
01.03.2013. 20:38 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
290
Катталган:
23-02-2013
Соӊку аракети:
19-05-2014 21:34
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
бишкек
0
байкуштарга жалко...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: