Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БАЛАНЫН НИКЕСИЗ БОЙГО БҮТҮШҮНӨ КИМ КҮНӨӨЛҮҮ?

№333 20-26-март, 2009-ж.


Турмушка чыга элек кыздардын боюна бүтүп калган учурларды угуп-көрүп эле келебиз. Анан ал кыз «атасы жок төрөп койсом эл эмне дейт? Алдыртсам экинчи төрөбөй калсамчы?» деген ойлор менен алпурушуп кыйналары талашсыз. Дегеле бул көрүнүшкө ким күнөөлүү? Мындай суроолорго жооп табуу аракети менен бүгүн редакцияга бир нече адамды чогулттук.

– Алгачкы суроону акушер-гинекологго берсем. Айгүл, айтсаңыз, турмушка чыга электе боюнда болуп калган кыздар сиздерге кайрылышабы? Кайрылышса, алардын саны бир айда канчаны түзөт?

– Учурда айрым кыздарыбыз жигиттердин азгырыгына кирип, турмушка чыга электе бойлоруна бүтүрүп алып жатышат. Бизге көз жашын көлдөтүп, “билбей калдым, ата-энем билсе өлтүрөт” деп кайрылган кыздар көп. Мындай учурда биз өзүнө кошуп жигитин да чакырып алып кеңештерибизди айтып, бала төрөлгөнчө үйлөнткөнгө аракет кылабыз.

– Мындай кырдаалга көбүнчө кандай кыздар кабылышы мүмкүн?

Айгүл Кадырова: – Ачыгын айтсам, буга көбүнчө айылдан келген кыздар көп кабылышат. Анткени аларда бойго бүтүрбөө, сактануу жөнүндө маалыматтар жок эсе.

– “Шаардык кыздарга караганда айылдык кыздарда ыйман бар. Туура эмес жолго аз барышат” деген да кептер эл арасында көп айтылат. “Турмушка чыга электе боюнда болуп калгандардын көбү айылдыктар” деген Айгүл эженин сөзүнө, Айбек, сиз кошуласызбы?

Айбек Карымов: – Бул нерсеге кошулам деп да, кошулбайм деп да айта албайм. Боюнда болуп калган айылдыкпы, шаардыкпы, кыскасы, мен буга кыздардын өздөрүн күнөөлөйм. Эл ичинде “кунаажын көзүн сүзбөсө, бука жибин үзбөйт” деген макал бар эмеспи. Адатта кыздар жигиттерге өздөрү биринчи тийишишет. “Кыз өзү мага ушундай мамиле кылып жатканда, анан мен унчукпай койсом болбос” деп жигиттердин жигиттик намысы ойгонот да.

Азамат Болгонбаев: – Айбек байкенин айткандарына кошулбайм. Мен жигитмин. Жигит болсом эле жигиттердин таламын талаша бербейм. Менин оюмча, бул жерде күнөө кызда эмес, жигитте. Анткени чын эле кыздардын жүрөгү назик. Алар табиятынан ишенчээк. Кыздар “жактырып калдым, сени алам” деген жигитке ишенип алышы мүмкүн. Ошондуктан жигит кыз менен болордун алдында жоопкерчиликти өзү моюнга алып, арканды узун таштап ойлонушу керек. Ар бир эле эркектин эжеси же карындашы бар да. Ушуну эстей жүрүшсө жакшы болмок.

Айбек Карымов: – Азамат, сен кызыксың. Бала жөнүндө атага караганда эне көбүрөөк ойлонушу шарт эмеспи. Кызды деген болочоктогу эне деп коёт. Эгер ал кызда анча-мынча акыл болсо, “атасы жок төрөп койсом эмне болот? Элдин бетин кантип карайм?” деп ойлонушу керек да.

– Бул жерде шарият жолун жакшы билген Ниматулла отурат. Айтсаңыз, биз кеп кылып жаткан көрүнүш шариятта кандай каралган?

Ниматулла Рыскулов: – Шариятта кыз менен жигит никеге турмайынча бири-бирине жакын жолоого таптакыр жол жок. Исламдан маалымат аз болгондуктан, ушундай иштер жаштар арасында көп болуп жатат. Эгер мен өзүмдүн жеке көз карашымды билдире турган болсом, эки алакан менен чаап көрсөңүз «тарс» деген үн чыгат, туурабы? Эгер бир алакан менен чапсаңыз үн чыкпайт, ошонун сыңары, никеге тура электе кыздардын боюнда болуусуна кызды да, жигитти да күнөөлөйт элем.

Айгүл Кадырова: – Ооба, эки адамда тең күнөө бар. Бирок жакшылап байкап көрсөңүз, үйбүлөнүн, баланын жоопкерчилиги кызга караганда жигитте көбүрөөк. Макул, кыз жаштык шаңына азгырылып ошондой ишке барды, бирок жигит да кичине сарсанаа болушу керек да. Башы менен кылганды моюну менен тартып дегендей. Азыркы жигиттерде эркектик намыс деген болбой калды окшойт. Ар кай жерге никесиз төрөлгөн балдарын таштап кете берүүсү бул – жигиттин кызды эмес, өзүн сыйлабагандыгы.

Азамат Болгонбаев: – Жаштар арасында мындай иштердин көбөйүшүнө 14-февраль – Сүйүү күнү дагы себеп болуп жатат. Ансыз деле кыргыздар майрамды жакшы көргөн калкпыз. Эми ушул сүйүү күнүнүн эмне кереги бар эле дейм да. Бул күнү кайсы мейманканага барба, бардыгы толтура, бир орун жок. Анан кантип кыздарыбыздын боюна бүтпөсүн?

– “Кайсы мейманканага барба, бир орун таппайсың” деп жатасыз. Орун таппай кыйналган учурга туш болдуңуз беле?

Азамат Болгонбаев: – Мен өзүм туш болбосом да, тааныш балдардан угуп, көрүп эле жүрөм. Дагы бир нерсени кошумчалай кетейин. Жогоруда жигиттер күнөөлүү деп жатпаймынбы. Андан сырткары, 14-февраль – Сүйүү күнүн кабыл алган сыяктуу заман, коом да күнөөлүү. “Заман алмашты” деп эле чет өлкөнүн кинолорунда болуп жаткан көрүнүштөрдү, алардын биздин менталитетке туура келбеген жапайы үрп-адаттарын сиңирип алып жатабыз.

– Ниматулла, шариятта никесиз жыныстык катнашка барууга жол жогу ырас. Ошентсе да ушундай иш капысынан болуп кетип, кыздын боюнда болуп калды дейли. Шарият боюнча күнөө кызда көбүрөөкпү же жигиттеби?

Ниматулла Рыскулов: – Пайгамбарыбызга бир адам келген. Ал адам: “Бардык сүннөттөрдү аткарайын, бирок менин эң жакшы көргөн ишиме жол бериңиз”,- деген. Пайгамбарыбыз (САВ) “кайсы ишке?” деп сураганда, тигил жигит “ойноштук” деп жооп берген. Ошондо пайгамбарыбыз (САВ): “Сен жакшы көргөн ойноштукту апаңа, эжеңе же карындашыңа каалайт белең?”- деп сураган. Жигит: «Албетте, жок. Сизге келгенге чейин ойноштукту баарынан жакшы көрсөм, эми ал менин эң жаман көргөн ишим болуп калды»,- деп жооп берген. Шарият боюнча айта турган болсом, бул жерде күнөө жигитте. Кыздын боюнда болуусуна да, никесиз баланын төрөлүшүнө да жигит күнөөлүү. Эгер эркек адам кызды бузуп, анан таштап кетсе, күнөөгө батат.

– Бул боюнча жаштар сизге түрдүү суроолор менен көп кайрылышса керек...

– “Дин жолунда жүргөн адамсыз го, эгер тигил өзү каалап жатса, анан мен андай ишке барып койсом күнөө болбойбу?” деген сыяктуу суроолор менен көп эле кайрылышат. “Апаңдын же эжеңдин ушундай ишке барышын каалайт белең?” деп кайра өзүнө суроо берип коём. Менин суроомдон кийин баштарын шылкыйтып басып кетишет.

– Айбек, жогоруда бир нече көз караштар айтылды. Ошондон кийин, балким, сиздин кыздарды күнөөлөгөн оюңуз өзгөргөн чыгар?

Айбек Карымов: – Эмнеге өзгөрмөк эле? Өзгөргөн жок. Телефон номурумду кайдан алышат билбейм. Мага “байке сиз мага жагасыз, жолукпайлыбы” деп бир күндө жок дегенде бир кыз чалат. Анан кантип кыздарды күнөөлөбөй койбойсуң.

Айгүл Кадырова: – Сизди деген ырчы, эл көзүндө жүргөн адам деп коёт. Кыздар, балким, сиз менен жолугуп, кол тамга алгысы келип же таланттуу болсо, “ырчылыкка кантип бет алам?” деп сурагысы келип жатышкандыр. Дароо эле жаман ойлоонун эмне кереги бар?!

Айбек Карымов: Эгер жакшы ою болсо, «байке сиз мага жагасыз» деп айтмак беле?!

– Убактыбыз соңуна чыгып калды окшойт, маек соңунда кандай ой пайда болду? Ар бириңиздерге эркин сөз.

Азамат Болгонбаев: – Кыздын боюна болгонго чейин кыз да, жигит да жети өлчөп бир кессе деп ойлойм. Боюна бүткөндөн кийин сөзсүз бир үйбүлө болуу керек. Кылгылыкты кылып, кыл жип менен буугандан кийин жигиттердин көздөн кайым болуусу уят иш.

Ниматулла Рыскулов: – Бул нерсе тарбиядан да көз каранды. Ошондуктан ата-эне уул-кызына туура тарбия берип, балдарынын чектен ашкан иштерине көз салса деп айтар элем.

– Айбек, сизге акыркы суроо. Андай болбой эле койсун, ошентсе да уулуңуз бир кызды боюнда кылып койду дейли. Кыздын ата-энеси балаңызды “үйлөн” деп кыйнап жатат. Ошондо сиздин аракет кандай болот? “Күнөө кызда” деп алдырбай коёсузбу?

Айбек Карымов: – Кызда күнөө болгон менен, небере жыттаганга не жетсин. Баламды башка чаап туруп эле алып берип коймокмун.

Айгүл Кадырова: – Никеге турбай бойго бүтсө да кыздарга кеңешим, эч качан баланы алдырбагыла. Анткени эне болуу бактысынан ажырап калышыңар мүмкүн. Андан көрө акушер-гинекологдорго кайрылсаңар, биз кеп-кеңеш айтабыз демекчимин.

–Убактыңарды бөлүп биз менен ой бөлүшкөнүңөргө чоң рахмат.

Урматтуу окурман, жогоруда айтылган ойлордон кийин сиз туура кадамга барып, туура чечим кабыл алат деген ойдобуз.

Сүйүн Кулматова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: