Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЖОЛ КЫРСЫКТАРЫ БОЮНЧА КЫРГЫЗСТАН АЛДЫҢКЫ ОРУНДА

№504 29-июнь-5-июль, 2012-ж.


Статистика Кыргызстанда жыл сайын жол кырсыктарынын саны өсүп жаткандыгын көрсөтөт. Жолун таап мындай кырсыктарды кыскартса болобу? Бирөөнү тоголото сүзүп, өлтүрүп же майып кылып койгондор жазасын тартып жатабы? Же кыргызчылык кылып “өлгөндү баары бир тирилте албайсың” деп бөөдө көз жумгандарды санап отура беребизби?

СТАТИСТИКА ЖАКАҢДЫ КАРМАТАТ
Адатта “жол кырсыгы болуптур” деген кабар уксак, оозго биринчи эле “ичиндегилер соо бекен?” деген сөз келет эмеспи. Адам өмүрүнүн кымбаттыгы ушунда, туурабы, окурман? Ойлонбой баратып өлүп калышын ким эле кааласын?! 2011-жылы өлкө боюнча 4813 жол кырсыгы катталып, 1018 кишинин өмүрүн алып кетсе, 6697 адам жаракаттар менен аман калган. Жаш балдар катышкан 900 жол кырсыгы болуп, 113 бала жашоо менен кош айтышкан. Бул жол кырсыктарынын 80 пайызына айдоочулар айыптуу болушкан. Эмесе, өткөн жылдагы көрсөткүчтү эске алып, жол кырсыгына түрткөн негизги критерийлерди пайыздык көрсөткүч менен тизмектейли:

  • Жогорку ылдамдык – 40 пайыз
  • Жол эрежелерин сактабагандык – 18,5 пайыз
  • Каршылаш унаанын жолуна чыгуу – 15,1 пайыз
  • Мас абалында унаа айдоо – 9 пайыз
  • Жолдун кесилиштеринде кезек күтпөстүктүн кесепети – 8,5 пайыз
  • Жолдордун абалынын начардыгы – 6,9 пайыз
  • Айдоочунун жол белгилерине көңүл бурбоосу – 6,6 пайыз
  • Жөө жүргүнчүлөр өтүүчү жайдагы эреже бузуулар – 4,3 пайыз
  • Унаалар ортосундагы аралыктын сакталбагандыгы – 4,2 пайыз
  • Айдоочунун рулда уктап кетүүсү – 0,7 пайызды түзгөн

КЫРГЫЗДАР КӨРГӨ ШАШКАН КАЛКПЫ?
Өткөн жылга салыштырмалуу быйыл автокырсыктардын саны 8 пайызга өскөндүгүн Жол кыймылынын коопсуздугу башкы башкармалыгынын жетекчиси Талантбек Исаев билдирди. Маселен, быйылкы жылдын башынан бери 5 ай 20 күн аралыгында өлкө боюнча 1949 автокырсык катталып, 324 адам көз жумса, алардын 43ү жаш балдар болгон. Күнү-түнү каттам үзүлбөгөн Ош-Бишкек автотрассасында 2012-жылдын алгачкы 5 айында эле 86 кырсык болуп, 47 адам көз жумган.
Исаевдин айтымында, автокырсыктан каза болгондордун саны боюнча Кыргызстан КМШда эле эмес, дүйнөдө алдыңкы орунда турат. Биздин “чоңдор” мисал кылуудан чарчабаган Грузияда өткөн жылы 4 миңдей жол кырсыгы болуп, 526 киши каза тапкан. Айтылып жүргөндөй, элинин санына жараша унаалардын санынын көптүгү жагынан да далайын артта калтырганбыз.

АЙРЫМ ООР КЫРСЫКТАР
Былтыр
- 2011-жылдын 25-декабрында Токмок-Бишкек унаа жолундагы кырсыктан 8 адам мерт кеткен. Алардын төртөөсү жаш балдар болгон.
- 2011-жылы, 2-августта Ош-Аэропорт жолунда эки унаа сүзүшүп, жыйынтыгында 5 киши кайтыш болгон.
Быйыл
- 2012-жылы, 8-майда Алматы-Екатеринбург жолунда кичиавтобус менен КамАЗ сүзүшүп, кырсыктан 16 кыргызстандык жаран көз жумду. - 2012-жылдын 3-июнунда Ош-Бишкек жолунда МАЗ жана Тойота унаалары кагылышып, кесепетинен 9 адам каза тапты.

ЖАШТАР ЖОЛ КЫРСЫГЫНА ЭҢ КӨП КАБЫЛЫШАТ
Бир чети айдоочулар деле Кудайлап араң жүрүшөт. Эсиңизде болсо, жакында эле Бишкектин борбордук көчөлөрүнүн биринде бараткан жеңил унаа бир заматта асфальт жарылып кетип тумшугу менен сайылып калганы бар. Бул кан жолдо эч ким сага кепилдик бербейт деген сөз. Ар бир айдоочу жол чырактардын начар иштегенине, жолдордун жыртылып бүткөнүнө, көчөлөрдө түнкү жарыктардын жоктугуна арызданып келишет. Ал эми жол кыймылын көзөмөлдөгөн тарап күнөөнү айдоочуларга оодарат. Жол кыймылы коопсуздугу башкы башкармалыгынын жетекчисинин орун басары Сөөлөт Бегалиевге кайрылдык.

– Жол кырсыктарынын саны өсүп жатканына эмнелер себеп?
– Буга айдоочулардын жол кыймылынын эрежелерин сактабагандыгы жана ага көңүл кош мамиле жасагандыгы себеп. Өлкөбүздө жыл өткөн сайын автоунаалардын көбөйүшү, жолдордун эскилиги жеткендиги, аң-дөңдөрдүн көптүгү, көчөлөрдүн заман талабына жооп бербегендиги, анын тардыгы, атайын унаа коюучу жайлардын жоктугун айтсак болот.

– Дагы?
– Бүгүнкү күндө унаа башкарган айдоочулардын басымдуу бөлүгү жаш өспүрүм жигит-кыздар. Алар жол кыймылынын эрежелерин так сакташпайт, демек, жол кырсыктарына жаштар көбүрөөк кабылып жатышат. Жаштар арасында катуу ылдамдыкта айдоо, уюлдук телефон менен сүйлөшүү сыяктуу терс көрүнүштөр көбүрөөк кездешет.

– Айдоочулук күбөлүктү сатып алгандар башкы себепкер эмеспи?
– Албетте, сөз атуулдарыбыздын бир гана айдоочулук күбөлүгүнө ээ болуусу эмес, биринчи кезекте теориялык билимин практика менен айкалыштырып, жол кыймылынын эрежелерин так билүүсүндө болууда. Жаш айдоочулардын басымдуу бөлүгү жол эрежелерин одоно түрдө бузгандыгы оор кырсыктарга алып келип жатат.

– Кантип кыскартса болот же ушул жүрүш менен эле кете беребизби?
– Кыскартса болот, ал үчүн төмөнкүлөрдү ишке ашыруу зарыл:

1. Үй-бүлөдө, мектепте жаш өспүрүмдөргө жол кыймылынын эрежелерин үйрөтүү жана анда каралган талаптарды так аткаруу.
2. Мамлекеттик деңгээлде атайын жол коопсуздугун камсыздаган программа иштеп чыгуу.
3. Жолдорду, көчөлөрдү учурдун талабына ылайыктап кеңейтүү, жол четтеринде, автобекеттерде, соода түйүндөрүнүн жанында атайын автоунаа токтотуучу жайларды куруу.
4. Учурдун талабына жооп бербеген айдоочуларды даярдоочу атайын окуу жайларын жабуу.
5. Жол кыймылынын эрежелерин буз­ган айдоочуларга карата айып­тын өлчөмүн жогорулатуу.
6. Эл аралык стандарттын талаптарына ылайык өлкөбүздүн бардык жолдоруна жана көчөлөрүнө фото-видеокөзөмөлдөө аппараттарын орнотуп, жол кыймылынын эрежесин сактоо боюнча көзөмөл жүргүзүү керек.

КЫРСЫК ҮЧҮН АБАКТА ОТУРГАНДАР БАРБЫ?
Айта кетчү сөз, ондогон кырсыктар бети ачылбаган боюнча калууда. Бирөөнү капталдан капшыра сүзүп “кой эми, милицияны аралаштырбай эле коёлу...” деп ары колтукташып барып тил табышып алмайыбызчы? Каргашадан улам жакынын жоготуп алгандар деле башында будуң-чаң түшкөнү менен, акыры акчанын күчү аркылуу оозу жабылганына күбөбүз. Кантип анан мындай кырсыктарга бөгөт коёбуз?
Күчтүү жаза гана, балким, кырсыктын санын кыскартар?.. Унаадан өлгөндөр толтура, аны сүзүп кеткендер жаза алуудабы? Бүгүн түрмөдө канча жаран дал ушундай кылмышы үчүн отурат? Ушул сыяктуу суроолорубуз менен Жаза аткаруу кызматына кайрылсак, мамлекеттик органдарда көнүмүшкө айланган жорукка кабылдык. "Атаңа бар, жотоңо бар" дегенсип, ондон ашуун телефон номерине чалганыбыз адаттагыдай эле жемишин бербеди.


«Супердин» сурак бурчу

АВТОКЫРСЫКТАРДЫН САНЫН КАНТИП АЗАЙТУУГА БОЛОТ?



ТИЛЕК АЛЫБЕКОВ, СТУДЕНТ:
– Коррупция жоюлса, автокырсыктар өзүнөн өзү эле азаймак. Азыр жаштардын көпчүлүгү айдоочулук күбөлүктү сатып алып жатат, ошондуктан жол эрежелери көп бузулуп, кырсыктар да күн санап өсүүдө. Окуп, үйрөнүп унаа айдаганда гана бейкүнөө өлүмдөр азаймак.


АЙНАГҮЛ МАМАТКУЛОВА, ЮРИСТ:
– Бизде элдин түшүнүгү башкача калыптанган. Мисалы, жол чыракка же жөө жүргүнчүлөр өтчү жерден айдоочулар токтобойт. Катуу айдашат, кыскасы, жөө адамдарды урматтоо деген жок. Айдоочулук күбөлүктү сатып алуу токтосо гана бул көрүнүш азаят.


ДАМИР ГАЛИЕВ, ПРОГРАММИСТ:
– Жолдордун абалын оңдоп жана жол эрежесин бузгандарга айып пулду кымбаттатуу керек. Европалык стандартка өтүү менен мындай кырсыктарды азайтуу мүмкүн. Ошондой эле тарбиялык маанидеги видеороликтерди даярдап, жаштардын аң-сезимин калыптандыруу да башкы маселе.



СЕЙДАКМАТ АРАЛБАЕВ, КАРООЛЧУ:
– Жаштарды тарбиялашыбыз керек. Алар кызуу кандуулук кылып көчөдө бири-бирине атаандашып жарышат, куушат. Кырсыктарды карасаң деле көбүнчө жаштар рулда отурган болот. Совет мезгилиндегидей тартип, мыйзам иштесе, кырсыктар 2 эсе кыскарат болчу.


ЭЛЬВИРА ЖАНУЗАКОВА, СТУДЕНТ:
– Алкоголь ичимдиктерин ичип алып унаа айдап жүргөндөргө айып пулду көтөрүш керек. Мас айдоочу катуу ылдамдыкта айдайт, жол эрежелерин карабайт, жоопкерчилик жок, жыйынтыгында бирөөнүн өмүрүнө коркунуч жаратып жатат.



МИРЛАН ДОСКЕЕВ, САНТЕХНИК:
–Жол белгилерин толук коюп чыгыш керек. Шаардын кээ бир жерлеринде таптакыр “сен оңго”, “сен солго буруласың” деген сыяктуу белгилер жок. Анан кырсык болот да. Жакында көчөлөргө камера коюп баштаса, айдоочулар абайлап айдап, кырсыктар да кыскарат деп ойлойм.



АЛМАГҮЛ АЛИЕВА, МУГАЛИМ:
– Жогору жактан катуу көзөмөл болмоюнча, автокырсыктардын кыскарышына ишене албайм. Ошондой эле МАИчилердин көчөлөрдө жашырынып туруп алып унаа тоскондору да кырсыктарга себепчи.

Автандил Добулбеков
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(1)
02.07.2012. 10:42 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
84
Катталган:
06-11-2010
Соӊку аракети:
19-09-2018 16:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Россия
+1
Откондо эле бироо мактанып атат,;" мен мас болуп алып айдап журуп, окуучу баланы уруп, олтуруп алгам, байкем ГАИде чон кызматкер, тууганын болсо сонун экен да....." Адам омурун кыйган ал акмак учун сонун экен да
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: