Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

КУРМАНДЫКТАР – КУШ КАЛЕМДИН ЭЭЛЕРИ

№335 3-9-апрель, 2009-ж.


Бийликтин төртүнчү бутагы болгон журналисттердин жашоосу кооптуу экени кимге сыр. Акыркы жылдары журналисттерге кол салуу кадимки эле көрүнүш болуп келүүдө. Кыргызстанда да куш калем ээлери арасында курмандыктар көбөйдү...

Жылдын алгачкы курмандыктары

Үстүбүздөгү 2009-жыл дагы бир журналистке кол салуу менен башталды. Жаңы жылдык майрам күндөрү азиат улутундагы белгисиз топ НТС телека­налынын журналисти Алишер Ташматовго кол салышып, анын кол телефонун жана документин тартып алышкан. Учурда бул окуя боюнча үч кылмыш иши козголду. Милиция бир нече версияны карап жатат. Анда кылмыш журналисттин профессионалдык ишине байланыштуу болушу мүмкүн экендиги каралууда. Албетте, көпчүлүк журналисттерге кол салуулар буйрутма мүнөзгө ээ. Себеби соттон утуп чыгууга көзү жетпегендер коркутуу ыкмасын тандап алышат. Бул кол салууда саясый негиз жок деп айтып келишет.

7-мартта ОшТВ телеканалынын журналист-оператору Бахадыр Кенжебаев катуу сабалган. Баш мээси чайкалган жана башка жараттары менен Кенжебаев Ош шаардык ооруканасынын травматология бөлүгүнө жаткырылган. Аталган телекомпаниянын директору Халилжан Худайбердиевдин айтымында, 7-март күнү кечинде Бахадыр Кенжебаев Ош шаарындагы Зайнабидинов көчөсүндө бараткан жеринен белгисиз бирөөлөр кол салып, катуу сабашкан. Бахадыр Кенжебаевдин өмүрүнө кол салууну телеканалдын эмгек жамааты анын кесиптик ишмердүүлүгүнө байланыштырууда. «Анткени акыркы мезгилде башкы оператордун коррупция жана башка жаңжалдуу окуялар туурасында чагылдырган тасмалары айрым аткаминерлерди тынч уктатпай жатышы ыктымал» дешет.

“Досум, бычактап кетти мени...”

Март айында «Репортёр-Бишкек» гезитинин саясый баяндамачысы Сыргак Абдылдаевге кол салынды. 2009-жылы 3-март күнү Сыргак Абдылдаев “Репортёр-Бишкек” гезитинин кеңсесинен өз иштери менен чыгып кеткен. Аталган гезиттин редактору Турат Акимов бул тууралуу: «Аркамдан мени аңдып жатышат”,- деп Сыргак бизге ошол күнү эле айткан. Биз көңүл бурбай, тамашага айлантып койгон элек. Мурда УКК кызматкери болгондуктан, кесиби жагынан андай байкагычтыгы бар болчу. Бир сааттан кийин мен чалып: “Сыргак, интервьюң чала экен, бүтүр мунуңду”,- десем, “Эртең жасайынчы”,- деди. Анан 10 мүнөттөн кийин чалып: «Досум, мени бычактап кетти, сактап кал»,- деп дарегин айтты”.
Сыргак Абдылдаев оор абалда баш калаабыздын №4 ооруканасына түшкөн. Мээси чайкалып, эки колу тең сынган. Анан балтырына 21 жолу: оң жагына 12, сол жагына 9 жолу бычак сайылган. Дарыгерлердин айтымында, журналисттин өмүрүн ооруканага убагында алып келүү сактап калган.
Бул журналист да өз учурунда бийликти сындаган курч макалаларды жазган. Ал кыйла жылдардан бери Бишкектеги орус тилдүү эркин басылмаларда саясый, экономикалык, коопсуздук маселелерин козгогон аналитикалык макалаларын жарыялап келген.
Сыргак Абдылдаевдин өмүрүнө кол салуу Бишкектеги Тоголок Молдо көчөсүндөгү басылманын имаратынын жанында 3-мартта кечки саат 7лерге жакын болгон. Муну көрүп калгандар 20 мүнөттүн ичинде №4 шаардык ооруканага жеткиришкен. Бул тууралуу ал мындай деген: “Бычак менен 16 жолу профессионал адам гана ура алат. Ошондой бир көрсөтмө болгон. Белгисиз адамдардын тобу бирөөнүн буйругун гана аткарышты. Алар буйруктан тышкары эч нерсе жасашкан жок. Өткөн жылкы Алишер Саиповдун өлүмүнө күнөөкөр табылбагандай эле бул кылмыштын бети ачылбасына көзүм жетип турат. Мен болсом кезектеги курмандыкмын. Алар муну менен эле токтобойт”.
Сыргак Абдылдаевди бычактап кетүү боюнча кылмыш иш козголгону менен, күнөөкөрлөр табыла элек.

“Ар дайым чындыкты издейм...”

“Чындыкты сен айтпасаң, мен айтпасам, ким айтат?” дегендей, журналисттерге чындыкты ачык жазганы үчүн кол салынып, айрымдарынын өмүрү менен кош айтышкан кездери да болот. Алардын бири – кыргыз атуулу Алишер Саипов.
Алишер өзбек тилиндеги “Саясат” гезитинин башкы редактору, “Америка үнү” радиостанциясынын кызматкери, “Fergana.ru” маалымат агенттигинин кабарчысы болгон. Өзбекстан бийлигин сындаган “Саясат” гезитинде 2005-жылы Андижанда болуп өткөн кан төгүлүү, бийликтин кемчиликтери, өлкөдө болуп жаткан окуяларды жаап-жашырбай көрсөткөн. Алишер ошондой эле өзбек түрмөлөрүндөгү адам чыдагыс жашоону, Кыргызстандагы өзбек качкындары, президенттикке ат салышуу тууралуу таасын макалаларын жарыялаган. Бийликтин куйругун баскан Алишер талбай чындыкты издегени үчүн өмүрү менен кош айтышты. Бул окуя 2007-жылдын 24-октябрында саат 19да Ош шаарында болуп өткөн. Күбөлөрдүн айтуусунда, кара машинадан үч адам чыгып Алишерге ок чыгарышкан да, көз ачып-жумганча жоголуп кетишкен. Өлөрүнө эки күн калганда Алишер досторуна: ”Менин артымдан атайын кызматтын (спецслужба) адамдары ээрчип жүрүшөт. Ал тургай менин башым үчүн 10 миң доллар сайылганын телефон аркылуу айтышты. Бирок мен үчүн Кыргызстандан артык коопсуз жер жок”,- деп айткан экен.
Айрымдардын пикиринде, бул саясый буйрутма өлүм болгон. Бул тууралуу “бийлик башында тургандар буйруган” деген да сөздөр айтылып келүүдө. “Сен бийликке ачык нааразычылык билдиргенден коркпойсуңбу?” деген суроого Алишер: “Акыры башта бир өлүм. Эгерде мен унчукпасам миңдеген мекендештеримдин эртеңки күнү эмне болот? Мен ошондон корком. Акыйкатты акырына чейин чагылдырам”,- деген экен.

2008-жылы өз кызматын аткаруу учурунда дүйнөнүн 32 өлкөсүнөн 95 журналист өлтүрүлгөн. Мындай маалыматты Женевада жайгашкан «Press Emblem Cоmpaign» басылмасы билдирген. Өлтүрүлгөн журналисттердин 75 пайызы чыр-чатактуу жерлерде каза болушкан. Бул айрыкча согуштук аракеттер болуп жаткан жерлерге тиешелүү. Ал эми Кыргызстанда “Журналист” коомдук уюмунун маалыматында, 2008-жылы иш учурунда журналисттерге беш жолу кол салынган. Көптөгөн эл аралык эксперттер “Кыргызстандын жетишкендиктеринин бири болгон сөз эркиндиги жыл өткөн сайын кыйынчылыкка учурап жатат” деген пикирди айтышууда.

Нуржамал Жийдебаева
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: