Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БАҢГИ ДҮЙНӨ

№335 3-9-апрель, 2009-ж.


Кокаин, гашиш, героин жана башка баңги заттары канчалаган адамзатынын өмүрүн кыйып жатса, айрымдарга бул кирешелүү бизнес болуп саналат. Дүйнө жүзүндө баңги зат өндүрүү боюнча Ооганстан Мароккодон кийинки экинчи орунда турат. Ал эми Кыргызстан аны Евразияга таратуунун негизги транзиттик коридоруна айланганы баарыга маалым.

Баңги затынын жаралуу тарыхынан

Баңги затынын жаралуу тарыхын химия илиминин пайда болушу менен байланыштыруудан алыс болушубуз керек. Анткени маалыматтарга караганда, баңги затынын колдонула башташы таш дооруна барып такалат. Ошол кезде эле апийим жана гашишти колдонушкан делет. Биздин доорго чейинки 3000-жылдары Борбордук жана Түштүк Американын индеец урууларынын таш бетине тартылган тарыхый эстеликтеринде алгачкы адамдардын кока дарагынын жалбырагын чайнап жаткан сүрөттөрү да сакталып калган («кокаин» сөзү кока дарагынын жалбырагынан улам чыккан). Диний булактарда да баңги заты тууралуу маалыматтар кездешет. Буга мисал катары Ной пайгамбардын мас болуусу жөнүндөгү баянды карап көрсөк болот. Анда ар кандай чөп-чарларды колдонгон адамдын психикасынын өзгөрүүсү айтылган. Ошондой эле Жакынкы Чыгышта биздин кылымга чейинки III-IV кылымда “кубаныч даны” аттуу нерсе өзгөчө баалуу болгон. Изилдөөлөргө караганда, ал апийим делинет. Ал эми биздин доорго чейинки 2700-жылы Кытайда кара куурайдан даярдалган чайды ичишкен. Ошол кездеги император Шен Нунг өзүнүн кол алдындагыларга андай чайды сергектикти жана активдүүлүктү күчөтүүчү суюктук катары колдонууга буйрук берген экен. Ошондой эле муундардын оорусуна каршы колдонулган. Негизинен, баңги заттарын дары катары колдонуу ар бир мамлекеттин эле тарыхында бар. Мисалы, өзүнүн жүрүштөрүндө жана саякаттарында Марко Поло бул нерседен чыгыш да артта калбаганын айта кеткен.

Коркунучтуу да, кирешелүү да...

Учурда Кыргызстандын абактарында баңги заты менен кармалгандардын саны арбын. Деги эле баңги заты тууралуу кененирээк маалымат алуу максатында Кыргыз Республикасынын Баңги заттарын көзөмөлдөө агенттигине кайрылдык.
Бул мекемеде эмгектенип келе жаткан тергөөчү Үсөнбек Камбаралиев бизге кенен маек куруп берди.

– Алгач сурообузду баңги заттары менен күрөшүү кызматкери үчүн кандай талаптар керектигинен баштасак...
– Баңги заттарын көзөмөлдөө өтө коркунучтуу жана абдан кылдат мамилени талап кылган жумуш. Негизинен, биринчи эреже болуп ички туюмдун күчтүүлүгү, алдын-ала сезе билгендик эсептелет. Экинчиден, ар кандай кырдаалдарга даяр болууну жана мобилдүүлүктү талап кылат. Мисалы, бизге майрам күндөрүндө да иштөөгө тура келет. Жакында эле 24-мартта биздин агенттиктин Ош облусундагы башкармалыгынын кызматкерлери тарабынан эки чоң операция ийгиликтүү аяктады. Ош облусундагы Молотов айылынан 53 жаштагы мекендешибизди 14 килограмм баңги заты (апийим) менен кармашкан. Учурда бул ишке тиешеси бар адамдар аныкталып жатат. Ошол эле күнү Жети-Өгүз районунан баңги заттарын сатуу менен алек болуп келген 36 жаштагы мекендешибиз 11 килограмм гашиш менен кармалган. Мына ушул эки кишиден эле кармалган баңги заттарынын баасын эсептеп чыкканда 1,9 миллион сомду чапчыган.
– Иш коркунучтуу да болсо керек...
– Албетте, күтүлбөгөн нерселер болуп кетиши мүмкүн. Кадимки эле “боевик” кинолордогу окуялар сымал.
– Негизи, сиздердин жумуштун «башкы каарманы» болгон баңги заттары биздин өлкөгө кандай жолдор менен келет?
– Биздин өлкөдө баңги заты өстүрүлбөйт. Бирок Ысык-Көл облусунда жапайы кара куурай (гашиш) өсөт. Муну “ручник” деп коюшат. Ал эми баңги заттарынын көбү бизге Ооганстандан алынып келинет.
– “Кыргызстан – баңги затын ташуу боюнча негизги жол” дегендин чын-бышыгы канча?
– “Шамал болбосо чөптүн башы кыймылдабайт” деп коёт эмеспи. Бизде баңги заттары менен жеке эле кыргыз жарандары кармалбайт. Мисалы, орусиялык, казакстандык, тажикстандык жана башка көп эле өлкөлөрдүн жарандары кармалат. Негизи, баңги затын соодалоо күч алган өлкөлөрдү “жашыл дүйнө” деп коюшат экен. Ал эми биздин аракетибиз – бул аттан алыс болуу.
– “Адамдан амал качып кутулбайт” дегендей, “баңги заттарын ташуунун бир укмуштай жолдору бар” деп эл ичинде айтылып калат...
– Чынында эле адам абдан амалкөй болот эмеспи. Ойго келбеген нерселерди жасашат. Муну мен бир мисал менен тастыктап берейин. Бизде 72 грамм героин, 164 грамм Ооган жеринен чыккан (чарс) гашиши менен Орусиянын жараны кармалган. Ал баңги затын ташуунун өзгөчө ыкмасын ойлоп тааптыр. Кылмышкер баңги заттарды кичинекей контейнерлерге бөлүп, аларды жутуп алып биздин өлкөдөн алып чыгып бара жатканда кармалган. Рентгенден анын ашказанында 74 баңги зат салынган контейнер бар экени аныкталганда гана кылмышкер өз күнөөсүн мойнуна алган. Мындай баңги зат ташуучулардын түрлөрү өздөрүнүн тилинде “жутуучулар” деп аталат. Ашказандары аркылуу ташышкан “кызматкерлерге” көп да төлөнөт экен. КМШ өлкөлөрүнүн укук коргоо органдарында бир “жутуучу” 1 килограммдан ашык героин ташыган маалыматтар бар. Ошону менен бирге эле баңги зат ташуучулардын өлүмү да аз эмес. Себеби кээде ашказандагы таңгактагы же контейнердеги баңги зат эзилип кетет. Мисалы, жакында ойго келбеген жерден кылмышкерлерди кармадык. 27-мартта борбор калаабыздагы цирктин чарбалык мекемесинен кылмышкер айымдар кармалган. Аларды кармоодо бир жолу колдонулуучу шприцтерден сырткары бычак, кадимки столдордун буттары табылган. Алардын көңдөй ичтерине героин салынып коюлган экен. Эгерде бул кылмышкерлердин иши байкалбай калганда алар 3,6 миллион сомду тең бөлүшүп жыргашып, ошол эле учурда канчалаган адамдардын өмүрүнө коркунуч жаралмак. Кармалган 6 килограмм героинден 60 миңден ашык “доза” жасалмак. Бул чети гана. Өлгөн адамдын денеси, аялдар жыныстык органдары менен ташыгандар да кармалган. Негизи, бул баңги заты коомго эң коркунучтуу нерсе, ошол эле учурда кылмышкерлер үчүн эң кирешелүү бизнес.

Баңги заты тууралуу

Ооба, баңги заты коомго коркунучтуу экени талашсыз. Бул дүйнө жүзүндөгү биринчи маселелердин бири. Ал эми бул жаатындагы кылмышкерлердин өлүмгө чейин барып жатканы чын эле кирешелүү бизнес экенин тастыктайт. Маектешибиздин “кирешелүү” деген сөзүн улай ушул эле агенттиктен баалар тууралуу сурап, баңги заттардын баасы ар кайсы жерде ар кандай экендигин билдик.
Эң эле күчтүү баңги заты болуп героин эсептелет. Бул упа жана тоголоктошкон түрдө келет. Муну сайынуу үчүн алышат. Бир килограммы Ооганстанда – 1000, Казакстанда – 6000-8000, Орусияда 12000-18000 доллар болсо, Кыргызстандын ар кайсы облустарында ар башка баада. Мисалы, Ош, Жалал-Абадда 2,500-3000 доллар, Бишкекте – 4000-5000. Андан кийин күчтүүлүгү боюнча апийим турат. Ооганстанда килограммы – 200-300, Казакстанда – 1000-1500, Орусияда 2500-3000 доллар. Кыргызстандын Ош, Жалал-Абад облусунда – 500-700, Бишкекте 700-1000 долларга чейин. Гашиш негизги баңги заттарынын арзаны болуп эсептелет. Муну тамеки катары чегишет. Ооганстанда – 250-300, Казакстанда – 1500-2000, Орусияда – 2000-3000, Кыргызстандын Ош облусунда – 500-800, Бишкекте 800-1200 долларды чапчыйт экен.

Аталышы ар башка, заты бир

Баңги заттарынын ичинен кокаин түрдүү аталышка ээ. Башка баңги заттарына караганда кенен таралып, өтүмү да жакшы экендигинде.
Мисалы, булар эл арасында көп таралган аталыштары:
«Тальк», «снег», «кока», «леди», «антрацит», «беляшка», «кикер», «кокс», «марафет», «мороз», «нюхара», «нюхта», «рассыпуха», «серебряная пыль», «чума», «коксануть», «мел».
Ал эми героин “үч үч” (333), “үч беш” (555), үч жети” (777), “үч тогуз” (999) деген деңгээлдерге бөлүнөт. “Үч тогузду” (999) колдонгон адам жетинчи асманга учуп калат” деп коюшат. Булардын ичинен да “үч жети” (777) өтө популярдуу деп эсептелинет.

Статистикага кайрылсак

Кыргызстандагы баңги затына каршы күрөшкөн мекемелерден алынган 2008-жылдын жыйынтыгы боюнча баш-аягы 13 тонна 711 килограмм 177 грамм баңги заттарынын түрлөрү колго түшүрүлгөн.

Баңги зат баалары

(килограммы доллар менен)

Героин

1000

2500-5000

6000-8000

12000-18000

Апийим

200-300

500-1000

1000-1500

2500-3000

Гашиш

250-300

500-1200

1500-2000

2000-3000

Бахияна Сатылганова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: