Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЖОЛ ЖЭЭГИНДЕ САТЫЛГАН ДАРБЫЗДАР УУЛУУ ЭКЕНИН БИЛЕСИЗБИ?

№510 10-август-16-август, 2012-ж


Учурда дарбыздын сезону. Сооданын кызыгына кирген сатуучулар дарбыздарды трассанын жээгине дейре алып чыгып сатышууда. Кечке чаң менен машиналардын күйгөн газына бөлөнгөн мындай дарбыздардын адамга зыяны канчалык? Изилдеп көрөлү.

«АДАМДЫН ОРГАНИЗМИ ЖЕГЕН ТАМАГЫНАН ТУРАТ»

«Жол жээгинде сатылган дарбыздардан ден соолукка кандай зыян келет?» деп Cанитардык, ветеринардык жана фитосанитардык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекциянын жетекчиси Бүбүжан Арыкбаевага кайрылдык.

– Жол боюнда сатылып жаткан дарбыздар, биринчиден, чаңга бөлөнөт. Экинчиден, бир канча саатта эле автомашиналардан чыккан уулуу заттарды өзүнө сиңирип алат. Эреже боюнча, дарбыздар жерге төгүлбөстөн, сатууга уруксат берилген жайларда бийигирээк текчелерге коюлуп сатылышы зарыл жана күн тийбегендей болуп тосулушу кажет. Жерге ыргытылып коюлган дарбыздардын билинбеген жаракалары аркылуу чаң менен кошо микробдор да кирип кетиши мүмкүн. Анын үстүнө сатуучулар талаа-түздө колдорун жууп-жуубай дарбыздарды кармашып, анда микробдордун көбөйүшүн ого бетер шартташат. Микроб менен чаңдар ичеги-карын ооруларын шарттап, тамак-аштан ууланууну жаратса, кээ биринде аллергияны да чакырат.
Кийинки кездерде ичеги-карын оорулары, аллергиялар жана рак мына ушуга окшош уулуу тамак-аштын эсебинен көбөйүп баратат. Кыскасы, адамдын организми ал жеген тамак-аштын курамынан турат.

ДАРБЫЗГА СИҢЕ ТУРГАН МАШИНАДАН ЧЫККАН ЭҢ ЗЫЯНДУУ ЗАТТАР

  • Азоттун оксиди. Ал адамдын нервин дүүлүктүрөт, медицинада наркоз үчүн анча күчсүз каражат катары колдонулат.
  • Көмүр суутеги. Алынуучу булагы болуп нефть, жаратылыш газы, таш көмүр эсептелгендиктен, ал организмге киргенде ооруну пайда кылары анык.
  • Альдегиддер (суутектен арылтылган спирт). Уулуу, организмде топтоло берүүчү жөндөмгө ээ. Нерв клеткаларын ууландырат. Организмге киргенден тартып нервди дүүлүктүрүп, кыжырды келтирип, адам ачуулуу боло баштайт. Нерв ооруларынын түрлөрү жаралат.
  • Коргошун. Организмге киргенден кийин сөөктөрдө топтолуп, аны бузат. Ооруларды алып келет.
  • Бром. Дем алуу жолдоруна киргенде былжыр челдерди дүүлүктүрөт, мурундан кан агууну жана баш айланууну жаратат. Организмге көп кирип кеткенде аба жетпей, муунууну жаратып, ал тургай өлүмгө жеткириши мүмкүн.
  • Хлор. Уулуу, муунтчу газ. Өпкөгө көп өлчөмдө киргенде өпкөнүн күйүгүн жаратып, муунтат. Ушул касиети үчүн Биринчи дүйнөлүк согушта Германия ууландыруучу газ катары колдонгон.
  • Ыш. Көө – өпкөгө өтө зыяндуу зат. Автоунаалардан чыккан ыш, көө дамамат ичке кирип турса, ракты жаратат.
  • Бензпирен. Изилдөөчүлөр бензпирендин жаныбарларга тийгизген терс таасирин изилдеп көрүшкөн. Окумуштуулар аталган уулуу зат жаныбарлардын организмине тери, дем алуу органдары жана тамак-аш аркылуу кирип, акырында аларда рак жаралганын аныкташкан.

БИР АДАМ БИР КҮНДӨ КООПТУУ ДАРБЫЗДЫН КАНЧАСЫН САТАТ?
Бүбүжан Арыкбаевадан маалымат алгандан кийин ден соолукка кооптуу дарбыздан бир адам бир күндө канчасын сатарын байкап көрмөк болдук. Бишкектин Шабдан баатыр-Жибек Жолу көчөлөрүнөн түндүктү көздөй жүргөнүбүздө эле кыркалай тизилген дарбыз үймөктөрү көзгө урунду. Жерде, картондун үстүнө эле тизилип, түтүн, ыш, чаңга бөлөнгөн коон-дарбыздар... Жолдон түтүнүн уюлгутуп өткөн оор да, жеңил да машиналардын аягы көрүнбөйт. Дарбыз-коон четинде үргүлөп жаткан итти да, мышыкты да, керебеттерде уйпаланган жууркан-төшөктү да көрдүк. Мына ушундай жерде, ушундай абада сатылып жаткан дарбыздар да ээсин таап, өтүп жатат.
Сатуучулар менен сүйлөшсөк, алардын ар бири бир күндө 400 килограммдын тегерегинде, күн абдан ысыган күндөрү айрымдары 700-800 килограммга чейин сатышарын айтышты.
Айланып өтүүчү чоң жолго (объездной) барганыбызда да дал ушундай эле көрүнүшкө туш болуп, ушундай эле маалымат уктук. Ошондо Бишкектин тегерегиндеги жол жээктерде 1 сатуучу 1 күндө 400 килограммдан сатты дегенде эле 100 адам 40 тонна (же 40 000 килограмм) ден соолукка кооптуу дарбыз сатат. Ал эми Бишкек боюнча 1 күндө 100дөн да көп адам дарбыз сатары турган кеп.
Кызыгы, айланып өтчү жолдон 1 мүнөттө канча машина өтөрүн эсептеп көрсөк, 25и өттү (кээде мындан аз же көп болушу мүмкүн). Ал эми бир күндө мынча машинанын канчасы өтөт дейсиз! Ошончо машинанын түтүнүнөн чыккан уулуу газ тиги коон-дарбыздарга жабышып, анан сиңе баштайт. Дарбыздар толук өтпөсө, калганы эртеңкиге же бүрсүгүнкүгө калат. Демек, уулуу заттардын жабышканы ого бетер көбөйөт. Аларды ар ким сатып алат. Анан жеп, жогоруда айтылган уулуу заттарды кошо жутабыз. Мына, боордошум, өзүбүздүн ден соолугубузга көргөн «камкордугубуз».

СОҢКУ СӨЗ
Мындай кооптуу дарбыздар адегенде эле жаш балдар менен кары-картаңдарга, оорукчандарга маселе жаратары анык. Бүгүн кооптуу дегенге көңүл кош карап, кол шилтеп койгонубуз менен, эртең ден соолук өзүбүзгө эле керек. Андыктан азабын тартып жүргүчө, оорунун алдын алып, таза жерлерде сатылган эле дарбыздан жесек.

Канымжан Усупбекова
densooluk@super.kg


Жол жээгинде сатылган дарбыздар уулуу экенин билесизби?

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(12)
13.08.2012. 15:56 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
73
Катталган:
08-05-2012
Соӊку аракети:
30-12-2013 06:43
Жынысы:
Белгисиз
0
Кудай сактасын. Айыл жергесинде жашаган элдерибиз кочодо сатылган дарбыздан эле сатып алышат го. М:биз деле сатып алып жегенбиз. Кудайым озу сактасын элди.
13.08.2012. 17:11 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
127
Катталган:
06-05-2012
Соӊку аракети:
03-05-2016 10:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Чынында билбейт элем,рахмат сиздерге.
14.08.2012. 00:45 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
117
Катталган:
06-06-2011
Соӊку аракети:
14-02-2017 21:29
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
БИШКЕК
+1
Мен билет элем
14.08.2012. 11:01 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
95
Катталган:
24-07-2012
Соӊку аракети:
21-09-2018 14:14
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Баткен
0
дарбыз жебей калат окшойм еми
14.08.2012. 20:31 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
16-08-2011
Соӊку аракети:
17-11-2016 03:31
Жынысы:
Белгисиз
0
Коркутуп койдунар го мени
15.08.2012. 10:15 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
09-08-2012
Соӊку аракети:
17-10-2012 01:12
Жынысы:
Белгисиз
0
Oto dele korkunu4tuu emes, bolgonu janysyn tandap jew kerek! Darbyzdyn paidasyda kop.
15.08.2012. 15:58 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
39
Катталган:
29-05-2011
Соӊку аракети:
14-07-2018 22:29
Жынысы:
Белгисиз
0
айтылган уулуу заттар дарбузда эле бар дейсинерби......
16.08.2012. 20:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
01-06-2011
Соӊку аракети:
21-09-2018 01:02
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
0
Суроттогу кичинекей баланын дарбыз жегенин карасанар боорум ий боорум.
17.08.2012. 17:27 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
65
Катталган:
13-09-2011
Соӊку аракети:
25-12-2015 14:29
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москов
0
мен да билет елемин
26.03.2013. 08:54 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
38
Катталган:
25-01-2013
Соӊку аракети:
12-09-2014 00:17
Жынысы:
Белгисиз
0
Мага да жагып калды баланын дарбыз жегени ха ха го
Super TV
15.05.2013. 01:29 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
4
Катталган:
19-09-2012
Соӊку аракети:
19-02-2015 02:40
Жынысы:
Белгисиз
-1
Арбузту базардын ичинен алыш керек Экен тушунуктуу !
11.08.2013. 20:24 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
05-06-2013
Соӊку аракети:
04-09-2013 23:02
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан Ош
0
Эчнерсе жеп болбой калдыгооо туугандар.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: