Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ТАМЕКИНИН ЗЫЯНЫН ӨЗ КӨЗҮҢҮЗ МЕНЕН КӨРҮҢҮЗ!

№338 24-30-апрель, 2009-ж.


Тамеки 25 түрлүү оорунун келип чыгышына себепкер боло алат. Анын коркунучтуулугу – терс жактары дароо эле байкалбастан, бир нече жылда барып байкала тургандыгында.
Маалыматтарга караганда, Кыргызстанда эркектердин 60, аялдардын 30 пайызы тамеки тартат. Келип чыгышына тамеки да себепкер боло турган жүрөк-кан тамыр оорулары боюнча Кыргызстан КМШ өлкөлөрүнүн арасында алдыңкы орунду ээлөөдө.

Тамекиден кайсы органдар зыян тартат?

  • Мээ
  • Омуртка
  • Өпкө
  • Бөйрөк
  • Табарсык
  • Жүрөк
  • Кекиртек
  • Ашказан
  • Жыныстык система
  • Жатын
  • Түйүлдүк
  • Тил
  • Кан тамырлар

Тамекиден өлүм

  • Дүйнөдө ар бир 10 секунд сайын тамекинин айынан 1 адам өлөт.
  • “2020-жылдан баштап ар жылда тамекиден 10 000000 адамдын өлүмү күтүлөт” деген маалымат бар.
  • 1998-жылы тамекиден дүйнөдө 4 000000 адам өлсө, 2008-жылы 49 000000 өлгөн.
  • Тамеки тартуучулардын 10 пайызы рактан көз жумат.

Буларды да билип ал!

  • Тамекиден улам организмдин уулануусу эрте картаюуга алып келет!
  • Бойдо бар кезде тамеки тартуу балдардын салмагына жетпей жана ошондой эле ара төрөлүп калуусунун себепкери (20-30 пайыз) болуп эсептелет.
  • Жүрөк-кан тамыр ооруларынын келип чыгышын шарттайт. Мисалы, кан басым көтөрүлүп, жүрөк кеңейип, иштөөсү бузулат.
  • Тамеки тартуучулар өзү курактуулардан 10-20 жыл мурун эрте көз жумушат.
  • Коңурукту, сөөктө морттукту (ос­теопороз) пайда кылат. Сөөк морт болсо, адам жыгылса эле бир сөөгүнөн жарака кетип же сынышы мүмкүн.
  • Беттин терисине, дегеле денеге бырыш эрте түшкөндүктөн, адам өз курагынан улуу көрүнөт.

Тамеки чегүү рак ооруларына жеткизет!

Тамеки төмөнкү органдарды ракка алып келет: өпкө, колко, кекиртек, ооз, тил, уйку бези, табарсык, бөйрөк.

Өпкөнүн рагын суутектин кычкылы жаратат!

Тамекинин түтүнүндөгү абдан көп сандагы суутектин кычкылы (перекись водорода) өпкөнүн рагына жеткизет. Суутектин перекисинен улам рецептор иштешинен жаңылат да, клеткаларга жаңыланууга «буйрук» берет. Клеткалар чексиз бөлүнө баштайт да, оору келип чыгат.

***

Тамекинин түтүнүндө 12 000ге жакын түр­дүү заттар жана химиялык кошулмалар бар. Алардын 196 – уулуу, ал эми 14 – наркотикалык.

Тамеки тарткан адам эмне үчүн жөтөлөт?

Организмдин дем алуу жолдоруна кирген чоочун затты, башкача айтканда, түтүндү түртүп чыгаруу үчүн кылган аракети.

Тамеки – акырындан өлтүрүүчү уу

  • Фильтрлүү 1 даана сигаретте чайыр 14 миллиграммды, никотин 1,2 миллиграммды түзөт.
  • Фильтрсиз сигаретте чайыр 16 миллиграммды, никотин 1,3 миллиграммды чапчыйт.
  • Никотинди чоң дозада кабыл алуу нерв системасын шалга учуратат (жүрөктүн токтошу, өлүм).

Тамекини кантип таштоо керек?
(адистин кеңеши)

Бишкектеги “Демнур” медициналык борборунун директору Өмүралиев Шайлообек Акматович төмөнкүдөй кеңештерди берет:
1. Алгачкы кадам – тамекини таштоого чечим кабыл алуу.
2. Адам өзүнө “мен эмне үчүн чегем?” деген суроону берүүсү керек. Мисалы, “мен стресстен арылам деп чексем, анда эмне үчүн тамактан кийин деле же жөн эле чегем?” деп анализ жүргүзүүсү зарыл. “Демек, “стресстен арылтат” деген оюм жөн эле өзүмдү алдоо экен” деп чындыкты моюнга алуусу кажет.
3. “Тамекини таштоо – кымбат нерсени таштоо эмес, таштандыны (организмди уулап, ооруга апкелгенден тышкары пайдасы жок болгон соң таштанды эмей эмне?!) таштап жатам” деп саноосу керек.
4. Эмки кадам организмдеги тамекиге каршы рефлексти (биринчи чеккенде кускусу келип окшойт, дал ушундай рефлексти) калыбына келтирүү кажет. Анткени адам тамеки чеге берип, тилинин рецепторунун функциясын жоготуп салат.
Калыпка келтирүү үчүн 3 маал тилди кырып тазалоо кажет. Ал үчүн тилди чыгарып сол кол менен кармап, оң колдогу кашык менен кырып тазалоо туура. Ошондо адам окшуп, рецепторлор кызматын аткара баштайт.
5. Дем алуу көнүгүүлөрү. Тамеки чеккендердин өпкөсү начар иштейт. Анын үстүнө, чеккендер организмине кычкылтектен көрө көмүртекти көп берет. Андыктан адам дем алуусун калыпка келтирүүсү кажет. Ал үчүн терең дем алып, абаны ичте 5-7 секунд кармоо зарыл. Ичте аба калбоосу керек. Бул көнүгүүлөр адам дем алуусун калыпка келтиргиче жасала берет.
6. Рухту азыктандыруучу көнүгүүлөр (булар адистин көмөгү менен ишке ашат).
7. Денедеги тамекинин уулары, шлактар чыгуусу үчүн атайын диета кармап, суюктуктарды көп ичүү зарыл. Винегрет салаты (кызылчасы менен капустасы көп болуусу кажет) жана ширелер пайдалуу. Мончого түшүп же жумуш кылып тердеп, ууларды тери аркылуу чыгарууга да киришүү абзел.
8. Нерв чекиттерине таасир этүү менен укалоо (адис ишке ашырат).
9. Тамекини чеккиси келгенде кумарын басуу үчүн муздак душ кабыл алуу, кулактарды толук укалоо зарыл.
10. Аромотерапияны колдонуу. Тамекинин даамын таткысы келгенде (биротоло таштаганча жана андан кийин да) жыпар жыттуу атырларды (мечиттерде да сатылат) жыттоосу же себинүүсү зарыл. Болбосо, сормо момпосуйларды соруу кажет.
11. Үйбүлөсү моралдык колдоо көрсөтүп, анын тамекини таштоого кудурети жете тургандыгын, жакшы иш кылып жаткандыгын айтып, рухун көтөрүүсү зарыл.
12. Ичкиликти кошо таштоо зарыл. Болбосо, таштоо абдан кыйын.
Эгер адам жогоруда айтылгандарды 7 күн колдонуп, тамекини бир жолу да колуна кармабай чыдап койсо, анда тамекини таштап коё алат.
Эскертүү: Кыйналып кетип, “бир жолу чегип койсом эч нерсе болбос” деп бир ирет чегүү жаңы­лыштык. Анткени адам таштай албай калат. Андыктан 7 күн ичинде бир ирет да чекпөө зарыл.

Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21232;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: