Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БАКЫТ АПКЕЛГЕН КОКУСТУК

№199 25-31-август, 2006-ж.


Таң менен кошо келген муң

Жадыраган жайдын таңы. Шаар сыртындагы бак-шакка чөмүлгөн дача. Ортодо жайгашкан үйлөрдүн биринен узун бойлуу, ак жуумал, сулуусымак жаш келин чыга келди. Бул таң тосууну жакшы көргөн Гаухар эле. Жапжашыл тегеректи суктана карап алып, алма бакты көздөй басты. Кызарып быша баштаган алмалардан үзүп жатып, жүзүн муң чулгай түштү.
“Таежем бүгүн да келбей калса кызым экөөбүз жалаң алма менен жан сактайбызбы? Мен го эптеп чыдайм дечи, кызым кантет? Кечээ Нурбегимди нандын күкүмдөрү, анан баштык түбүндөгү бир ууч күрүчтү бышырып берип алдадым. Бүгүн эч нерсе жок кантем? Же кара курсагыбыз үчүн коңшулардан нан сураймбы? Күйөөм менен жашап турганда анын арты менен таякем-таежемди ишке орноштуруп, улуу баласын камалып кете турган жеринен бошоттуруп чыгартып бербедим беле? Эми күйөөм менен ажырашып, үй-жайым, акчам жок көчөдө калганымда ал жакшылыктарымдын баары унутулуп калабы?” Буларды ойлогондо жан-дүйнөсү кысылып, көзүнө жаш толуп чыкты. Ошол ойлонгон калыбында колундагы алма салынган идишти сырттагы стол үстүнө калтырып, ичкериге кирди. Бөжөктөй болуп ширин уйкуда жаткан кызынын саамайынан сылап өөп койду. “Ушул тырмактай кызы менен өзүн бага албай калат деген не шумдук?” деп муңканып отурган боюнча ыйлап жибергенин сезбей да калды. Ыйынан Нурбегим ойгонуп, апасына боор тарта кучактап калды. Гаухар көз жашын аарчып, өзүн да, кызын да алаксытуу максатында кызын жулмалап ойноого кирди.

Таанышууга жеткирген окуя

Кызы менен ойногонго аз болсо да маанайы жаркый түшкөн Гаухар сыртка чыгып, колуна чака алып, кудукту карай басты. Ошол кезде бет алдында чака кармап келе жаткан сымбаттуу эркекти көзү чалды. Сыягы суу алганга келе жаткандай. Ошол убакытта апасынын артынан келаткан Нурбегим:
– Апа, карачы, оногу ит менин куурчагымды жеп жатат,- деп чырылдап жиберди. Ал көрсөткөн жакка бурула берген Гаухар чоң дөбөт Нурбегимдин куурчагын тытмалап жатканын көрдү. Сыягы, Нурбегим кечинде куурчагын унутуп, сыртта калтырган окшобойбу. Куурчагына ичи ачышкан Нурбегим үңүлдөп ыйлап кирди. Бейтааныш эркек итти кубалап, Нурбегимдин жанына жете барды.
–Ыйлаба, секет кетейин, кечирип койчу, ал менин итим эле. Мен сага кечинде жаңы куурчак алып келип берем. Ага чейин сен башка куурчагың менен ойноп тур, макулбу?-деп сооротуп кирди.
Антсе Нурбегим:
– Менин башка куурчагым жок...- деп ого бетер өпкөлөөгө өттү. Бейтааныш жардам сурагандай Гаухарга карады эле, ал да кызы менен кошо ыйлачудай болуп калыптыр.
Бейтааныш абалды түшүнө коюп:
– Келгиле, анда үчөөбүз азыр эле менин машинам менен шаарга барабыз да, сага көп куурчактарды алып келебиз. Сүйлөштүкпү?! Анда мен силерди он мүнөттөн кийин жол боюнан күтөм,- деди эле Нурбегим жаштуу көзүн сүртө апасына бурулду.
Гаухар эмне кылсак дегендей ийнин куушурду.
– Барабыз, апам экөөбүз барабыз. Балмуздак да алып бересиз ээ?!- деп апасы экөө үчүн чечип коё салды Нурбегим.
Бир аздан кийин үчөө шаарды көздөй жөнөштү. Өзүн Сулайман деп тааныштырган бейтааныш эркек эми Нурбегимге атасындай мамиле жасап, анын ою менен болуп, паркка да алпарды, сүрөткө да түшүрдү. Биринчи жолу көрүп, таанышкан бул адамдын мындай мамилеси менен камкордугуна башы жетпей, Гаухар улам аны суроолуу көз караш менен карап коюп жатты.

Кечиндеги сырдашуу

Кечинде үчөө Гаухардын таежесинин дачасында столдун үстүн жайнатып коюп сүйлөшүп отурушту. Кечке жаны тынбай чуркаган Нурбегим бир кезде апасынын алдында уйкуга кирди. Гаухар аны ички бөлмөгө жаткызып, кайра чыкты.
Экөө бир азга тиктешип отурган соң, Гаухар күндүз жүрөгүн ээлеген суроону узатты:
– Мен сиздин бир күнүңүздү бизге арнап, кызымдын ою менен болгонуңузга али таңгалып бүтпөй жатам.
Сулайман жоодурай карай:
– Силер менин ким экениңерди билбесеңер да, мен силерди күндө сыртыңардан көрүп, анча-мынча сүйлөшкөн сөзүңөрдү угуп, өзүмдү силер менен тааныштай эле кабыл алып калгам. Жалгыз болгонум үчүнбү, негедир силерди эш тутуп алгам,- деди.
Гаухар бул адамдын өзүнө тарткан бир касиети бар экенин байкап, күлүмсүрөй карады. Сөздөн сөз уланып Сулайман бир кезде:
– Катуу тийсе кечирип кой, бирок, мен Нурбегимдин атасы кайда деп сурайын дегем,- деди.
Күтүлбөгөн суроодон дабдаарый түшкөн Гаухар тынымдан кийин өзүн колго ала:
– А сиздин үйбүлөңүз кайда?-де­ди кайра ага суроо узатып.
Сулайман башын чулгуй алысты карай:
– Менин уямды каргашалуу кырсык жок кылган. Эс алып жүргөн кездеринде кокустан дайрага аккан уулумду кармайм деп аялым кошо сууга агып кеткен. Ошентип, уулум экөө тең мени таштап, бөлөк дүйнөгө учуп кетишкен...- деди үнү кардыгып.
Байкабастан жүрөгүнүн жарасын тырмап алганына өкүнүп, өзүн күнөөлүү сезген Гаухар кечирим сурап, анын колун кармап сылагылап киргенин сезе бербеди. Экөө унчукпай көпкө отурган соң, Гаухар чай коюп келип, кайра аңгемеге өтүштү. Кызы экөөнүн алдына чечилип, бир күнүн өздөрүнө арнаган бул адамдан Гаухар жүрөк сырын жашыргысы келбеди.
Геолог ата-энеси табият кырсыгынан кайтыш болгонун, анан таежесинин колунда калганын, бирок, таежесинин балдары батырбай балдар үйүндө чоңойгонун... Кийин институтта окуп жүргөнүндө сүйлөшкөн жигити Жоодарга жеткизбей, күйөөсү Марат ала качып үйлөнүп алганын... Бирок, “сүйөм, күйөм” деген күйөөсү өзүн башкага алмаштырганын, ошондон улам ажырашканын, эми минтип таежесинин дачасында баш калкалап отурганын айтып берди. Улам буулугуп сүйлөп отургангабы, сөзү­нүн акырына жеткенде көзүнөн мөлтүр жаштар тамып кетти. Сулайман отургучун жакын жылдырып, Гаухардын ийнинен сылай:
– Ыйлабачы, көрөсүң го бардыгы жакшы болот. Болгону сен ишен, жакшы күндүн келээрине ишен. Бүгүн менин отпускамдын акыркы күнүндө силер менен таанышып отурганыма кубанып жатам. Эртең мен шаарга кайтам. Ал эми үйүмдүн ачкычын силерге таштап кетем. Үйдү карап, кааласаңар кызың экөөңөр жашай бергиле. Мен болсо экөөңөрдү көргүм келгенде эле машинам менен зымырап келип калам. Сүйлөш­түкпү?- деди.
Мээримге, жылуу сөзгө зар болуп жүргөнгөбү, Гаухар буларды угуп ыйлап да, жылмайып да алды. Коштошуп, үй тарабына баскан Сулайман Гаухарды кылчак-кылчак карай узап баратты.
Эртең менен сыртка чыккан Гаухар стол үстүндө жаткан ачкыч менен конвертке көзү түштү. Конвертти эмнеге коюп кеткенине башы жетпей басып келип, колуна алды. Ачса ичинде бир топ акча бар экен. Сыягы, мунусу тамак-аш сатып алганга керектесин дегени го деп ойлоп, Сулайманга ичи жылып чыкты...

ххх

Сулайман кийинки келгенинде да Гаухарды кызы менен машинасына салып, шаар кыдыртып, Нурбе­гим­дин каалаганын алып берип, көңүлдөрүн ачты. Кечинде болсо Гаухардын кыйылганына карабай, кызы экөөнү үйүнө көчү­рүп келип кой­ду. Гаухар буга ичинен сүйүнүп, мулуюп калды. Анткени, таежеси өткөндө келгенде “силер үйдү бошотсоңор квартирант киргизет элем” деп кагып-силкип күңгүрөнүп кеткен эле...

Элеске сиңген чатак

Уктоого келгенде жана ички муңу козголуп калгангабы, негедир Гаухардын көз алдына үйүнөн чыгып кеткен акыркы күн элестеп туруп алды.
Бул күнү да күйөөсү кеч келген. Ал кечиккен сайын “дагы мас болуп келип, ур-бериге алат го” деп ойлоп, жаны жай таппай санааркап жатты. Кетип калайын дейт, кызы менен кайда бармак? Же төркүнү болбосо... мындай абалга өзүнүн көздөй көргөн курбусу жеткизээрин сезген эмес эле. Элдин баарын өзүндөй ак көңүл, ак ниет ойлогон окшобойбу. Болбосо тымызын күйөөсүнүн башын айлантып, бузуп жаткан жакын курбусу экенинен шекшийт эле го. Бир баласы менен ажырашкан курбусуна кыйналып жатат деп боор ооруп, эки күндүн биринде үйүнө чакырып, коноктоп, түнөтпөйт эле го. Көрсө, курбусун эмес эле үйбүлөсүн буза турган жыланды үйүнө киргизип жүргөн тура. Алгач бул тууралуу коңшуларынан укса да ишенбей, күйөөсү менен курбусун актап чыккан эле. Бирок, экөөнү өз үйүнөн, болгондо да өз төшөгүнөн кармап алган соң гана ишенип, экөөнөн түңүлгөн. Түңүл­гөн менен күйөөсүнө эч нерсе деген эмес. Оюнда өзү азап тартса да жазга чейин эптеп чыдап, анан биротоло чыгып кетмек эле. Болбосо кыштын күнүндө кимдин эшигин сагаламак? Муну сезгендей күйөөсү ар кеч сайын “Эмне, дале албарстыдай болуп отурасыңбы? Же эмне, мени кайра ойлонуп, сени менен жашайт дейсиңби? Бара турган жериң жок гана чыдап отурасың, ээ?” деп ызырынып келекелейт. Мына азыр да келсе ошол сөзүн кайталаарын сезип, бурчта бүрү­шүп бир ууч болуп отурду. Айткандай эле күйөөсү кызуу келди. Гаухар күткөндөй эле кылдан кыйкым таап, сабаганга өттү. Күйөөсү­нүн токмогу менен заар тили ушунчалык жанына баткан Гаухар мындан ары чыдоого болбостугун сезди да, ошол кийип турган кийими менен бурчта чырылдап ыйлаган кызын көтөргөн бойдон үйүнөн качып чыккан. Кызын бооруна катып, бараар жери да, болушаар адамы да жок, бет алды кете берген... Качан гана кызы экөө суукка абдан карыкканда туш келди үйдүн эшигин кагып, түнөп кетүүгө уруксат сураган.
Буларды көз алдынан өткөргөн Гаухар оор улутунуп, күйөөм да Сулаймандай адам болгондо эмне? Анда бизди колуна көтөрүп багып алмак. Эмнеге мага мындай адамдан Кудай айткан эмес деп ойлоп жатып, акыры уйкунун кучагына тартылган эле...

“Кечир атаңды, айкөл кызым...”

Андан бери арадан бир топ жыл өттү. Гаухар менен Сулайман баш кошуп, уулдуу болушкан. Экөө өткөн-кеткенди эстегенде “Эгер Нурбегимдин ит тытмалаган куурчагы болбогондо табышпай калмак белек, ким билет? Ошол биз үчүн бактылуу кокустук болгон” деп күлүп алышат. Ал эми бир кезде кызы экөөнү чанып, үйдөн кууп чыккан Марат иштеген жеринен көп акча жеп, фирманын будуң-чаңын чыгарган экен, иши сотко ашып, камалууга жеткен. Бул жаңылыкты Сулайман аркылуу уккан Гаухар көпкө ойлонуп, Сулайманга “Ал ит болсо да, кызымдын атасы эле. Сот досуңа айтып аны камактан бошоттуруп бере аласыңбы?” деп суранган. Муну уккан Сулайман Гаухарга узакка суроолуу карап, анан: “Мейли, сеникиндей болсун” деген. Камалмак болуп кокусунан бошонгон Марат өзүнүн эркиндикке чыгып жатканына Гаухардын себепчи болгонун угуп, ушундай кең пейил, айжаркын аялды чанып кеткенине өкүнүп, башын муштагылап ыйлаган эле. Кызы экөөнү таштап кеткен жазасы үчүнбү, айтор, Марат кийинки аялынан балалуу болгон эмес.
...Бүгүн сүрөт музейинде эл көп. Себеби, сүрөтчү болуп чыккан Нурбегимдин сүрөт көргөзмөсү өтүп жаткан. Кызынын сүрөт көр­гөзмөсү өтө турганын гезиттен окуган Марат кызынын сыртынан болсо да көрүү үчүн музейге келген эле. Киргенде эле төрдө илинип турган өзүнүн сүрөтүн көрүп, көзүнө ишенбей катып калды. Сүрөттөн өзүн бир кездеги жапжаш Марат карап турган. Өзүн токтото албаган Марат:
– Кызым, көрсө, сен да апаңды тартып айкөл болуп чоңоюпсуң. Рахмат, бактылуу бол. Мен... мен куруюн, бир кезде силерди чанган жаным, эми минтип кол жетээр жерде сага баралбай, сени “кызым” деп атай албай ит болуп турам. Кечир атаңды...- деп шыбырай, көз жашын көрсөтпөө үчүн бурчтан бурула берди.

Канымжан Усупбекова


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(2)
19.10.2010. 12:10 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
39
Катталган:
19-10-2010
Соӊку аракети:
24-04-2018 02:37
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Австрия
0
Birde jigit too minet,birde jigit joo jurot degen ushul!
18.12.2010. 03:53 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
19-07-2010
Соӊку аракети:
10-10-2011 12:22
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Germania
0
biroogo jamandyk kylsan al albette kaitaary chyndyk...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: