Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ӨТТӨ ТАШ ЭМНЕДЕН ПАЙДА БОЛОТ?

№341 15-21-май, 2009-ж.


Бүгүн өттө таштын эмнеден пайда боло тургандыгы жана аны дарылабаса түбү эмнеге алып келери, дарылоо ыкмалары жана башкалар боюнча сөз кылабыз. Бул туурасында Улуттук хирургия борборунун ашказан жана он эки эли ичеги хирургиясы бөлүмүнүн жетекчиси, профессор Алыбаев Эрнис Урбаевич менен маектешкен элек.

Өт баштыкчасында таш кайдан пайда болот?

– Алгач сөздү өттө таш эмне себептен жана кандайча пайда боло турганынан баштасак...
– Жакшы болот. Таш өт баштыкчасында жана өт жолдорунда пайда болот. Бул оору боюнча баяндоодон мурда өт жана өт суюктугу тууралуу айтуу кажет.
Өт суюктугу боордо иштелип чыгат. Анын канча бир бөлүгү өт баштыкчасында топтолот. Өт баштыкчасы чоюлчаак орган, узундугу – 12-18 сантиметр. Ага 200 миллилитр өт суюктугу батып кетет. Боордо бир күндө 1-1,5 литр өт суюктугу иштелип чыгып, өт баштыкчасына куюлуп, анда 15 эсе коюланат. Эми коюланган суюктук өт баштыкчанын чоң түтүкчөсү аркылуу он эки эли ичегиге куюлуп, андагы тамактагы майларды эритип, организмге сиңирет. Ушундан улам энергия жаралат. Эми оорунун келип чыгуусуна келсек, анын бир нече себептери бар. Алар төмөнкүлөр:
Өт кислотасы менен холестериндин тең салмактуулугунун бузулушу. Өт суюктугунун курамында өт кислотасы жана холестерин бар. Холестерин – боор иштеп чыга турган май. Өт суюктугунда холестерин ашыкча болуп, өт кислотасы жетишпесе, өт баштыкчасында таш пайда боло баштайт. Өт суюктугунда холестериндин ашыкча болушу адам семиргенде, жогорку калориялуу тамак-аштарды, жаныбарлардын майын, кантты, таттууларды көп жегенден келип чыгат.
Арыктоо. Адам арыктоо үчүн катуу диета кармаганда да таш пайда болот. Анткени организм энергия алуу үчүн тери алдындагы май клетка­лар­ды пайдалана баштайт. Мындай кезде ткандардан холестерин көп өлчөмдө чыга баштайт да, кан менен өт баштыкчасына барат. Өт кислотасы анча көп өлчөмдөгү холестеринди эритүүгө жетишпейт да, таш пайда боло баштайт.
Жаш курак. Адам картайганда өт баштыкчасынын иштөөсү төмөндөйт да, анда туруп калган өт суюктугу жабышкак, илешкек тартып, акырындан ташка айлана баштайт.
Тукум куучулук, суунун сапаты жана башка факторлор. Кыргызстандагы суулардын курамындагы туздун көптүгү жана көп жерлерде иче турган суунун таза эместиги өттө ташты пайда кылуучу себептердин бири болуп саналат.

“Таштан улам өт ириңдеп кетет”

– Оору пайда болду дейли, эми оорутуунун белгилери жөнүндө айтсаңыз...
– Өт баштыкчасы боордун алдында жайгашкандыктан, оорутуу алгач оң капталдагы кабырганын түбүндө байкалат. Муюп оорутуудан баштап, чыдатпай курч кармаган түрүнө чейин (приступ) жетет. Сейрек кездешүүчү белгилерине оорутуунун далынын ортосуна, ийинге, кээде жүрөккө да берилиши кирет. Адамдын оозу кургап, оору өтүшүп баратса кусат. Таш өт жолдорун бүтөп калганда тери саргаят (анткени өт суюктугунун өңү сары).
– Оорутуу эмнеден келип чыгат?
– Көбүнчө адам өтө майлуу, куурулган же ачуу тамактарды көп ичкенде өт баштыкчасында пайда болгон таш жылып, өт жолдорун бүтөп калат. Ошондо боордо иштелип чыгылган суюктук агып чыга албай боордун өзүн шишитип, чоңойтуп жиберет. Андан тышкары, акпай туруп калган өт суюктугунда инфекциялар көбөйүп, өт баштыкчасын ириңдетет. Ириңдегенден улам өт баштыкчасы жарылып да кетет. Мындан сырткары, ириңден өттүн, боордун тегерегинде жайгашкан органдар: ашказан, уйку бези, он эки эли ичеги да сезгенип, ооруй баштайт. Нерв, кан аркылуу бүт дене ууланат.
Акырындап өт баштыкчасындагы майда таштар түтүкчөлөр аркылуу өт жолдоруна таркап (боордун ичиндеги өт жолуна да кирет), өт суюктугу денеге тээп, тери саргаят.
Эгерде дарылабаса, оору кайталанып жүрүп, акырында рак оорусуна айланып кетиши мүмкүн (3-5 пайыз). Ошондуктан оорунун өтүшүп кетишине жеткирбей операция жасалса жакшы. Операция кеч жасалса, анда запкы тарткан органдардагы оору ошол бойдон кала берет. Мисалы, өттөгү таштын айынан уйку бези, боор ооруга чалдыкса, ал оорулар ошол бойдон кала берет. Андыктан башка органдар запкыга чалдыга электе операция жасатуу – акылдуулук.
– Таштын түрлөрү, өңдөрү кандай болушу мүмкүн?
– Күрөң, сары, ак, жылтыраган жана башка түрлөрү кездешет. Майда кум түрүндөгүсүнөн баштап чоңдугу 7-10 сантиметрге чейинкилери кездешет.

“Операцияны мыкты врач жасабаса, адам майып болуп калат”

– Дарылап айыктыруу жолдору тууралуу айтсаңыз...
– Колдонулуучу негизги ыкма – хиругиялык жол менен өт баштыкчасын алып таштоо. Бул холецистэкомия деп аталат. Таштын майда-чоңуна жана саны бирөө же көп экендигине карабай өт баштыкчасын алып салуу зарыл. Анткени таш пайда болгондон кийин өт баштыкчасы акырындап чирип кетет. Чириген нерсени алып таштабаса, ал инфекциянын булагы болуп тура берет эмеспи. Кум өңдүү майда таштар чоңдоруна караганда коркунучтуу болот. Себеби түтүкчө аркылуу денеге тарап кетиши мүмкүн.
– “Операциясыз эле дары чөптөр менен ташты эритип жиберүүгө мүмкүн” деген чынбы?
– Кытай медицинасына, элдик медицинага, эмчи-домчуларга кайрылгандар көп. Аларга баруу эч кандай натыйжа бербейт. Анткени таштарды чөптөр эритип жибере албайт. Болбосо өнүккөн өлкөлөр, мисалы, Кытай, Япония, Америка, Европа өлкөлөрү операциясыз эле оорукчандарды дарылап айыктыра беришпейт беле?! Ошентип, ооруканага кайрылбагандар өт таштары денеге таркап, оору кабылдап кеткенде келишет.
– Райондун, облустун борборлорунда операция болуп, бирок айыкпай борборго, сиздердин бөлүмгө келгендер көп экендиги тууралуу уктук эле...
– Туура. Анткени операцияны дасыккан адистер гана жасашы керек.
Райондун, облустун борборундагы ооруканалардагы айрым дасыкпаган врачтар операция жасаганда өттүн кан тамырдай майда түтүкчөлөрү кесилип калып жатат. Ушундан улам айыкпай эле майыптыкка чалдыгып калгандар бар. Өлүм коркунучуна чалдыккандар 30-40 пайызга чейин жетет. Көбүнчө мындайлар биздин бөлүмгө Тоң, Жумгал, Жети-Өгүз райондорунан жана Ош облусунан келип жатышат. Бизге келишкенде кайрадан операция жасайбыз. Бирок оорулары тереңдеп кеткендиктен, операция жакшы натыйжа бербей калат. Андыктан операцияны дасыккан мыкты адистерге гана жасатуу жакшы. Ошондо майып болуу коркунучу же өлүмгө кабылуу коркунучу жок болот, адам 2-3 операцияны да башынан өткөрүп кыйналбайт.

“Аппарат менен операция жасалса жакшы”

– Операциянын түрлөрү кандай?
– Учурда 3 түрү бар:
Классикалык түрү. Муну кадимкидей ачып жасоо ыкмасы десек болот.
Лапароскопиялык аппарат менен жасоо түрү. Операциядан кийин адам бат басат, бат калыбына келет. Жаранын тырыгы көп билинбейт. Бирок мындай аппарат өлкөбүздө биздин гана бөлүмдө бар экендигин айта кетейин.
Мини-лапаротомиялык түрү. Бул деле аппарат менен жасалат. Операция болчу жер 5-6 сантиметр эле кесилет.
Сиздердин бөлүм дагы кандай ооруларды айыктырууга ыңгай­лашкан?
– Биздин бөлүм ички органдардын бардык ооруларын хирургиялык жол менен дарылап айыктырууга ың­гай­лашкан. Геморрой, альвеококкоз, боордун циррозу, эхинококкоз, ички органдардын рагы, ашказан жана он эки эли ичегинин жарасы жана башка ооруларды айыктырабыз. Ички органдарына бычак же ок жеп келгендер да биздин бөлүмдө операция болуп, сакайып кетишет.
– Маегиңизге рахмат. Ишиңиз­дерге ийгилик!

Байланыш телефондору: (0312) 54-14-34 (0545) 96-70-07

Канымжан Усупбекова
kenesh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(1)
15.02.2018. 22:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
26
Катталган:
02-04-2016
Соӊку аракети:
13-11-2018 07:14
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
+1
Операциядан кийин кандай тамак аш жеш керек жана канча убакта озуно келет, операциядан кийин оорутуу болобу ошол жонундо маалымат алып берсениздер
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21442;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: