Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Каныкей Эралиева: «АТАЙБЕК МЕНИ ДОСУНАН ТАРТЫП АЛГАН»

№341 15-21-май, 2009-ж.


Улуу муундун бүйүрүн кызытып, арзуусуна арзыган Каныкей эже ушул күнгө чейин уккулуктуу үнүн жана популярдуулугун жоготпой келет. Музыка дүйнөсүнө бүт өмүрүн арнап келген эженин балалыгына, жаштыгына саякат.

Балтыркан бала чак

Болочок ырчынын ысымын чоң энеси ырым кылып “Манастын Каныкейиндей акылдуу болсун” деп койгон экен. Ата-энеси студент болуп, кичинекей Каныкейди Калый таенеси багып чоңойтот. Балалыгы Ысык-Көлдүн жээгинде таенесинин ырлары, жомоктору менен өткөн.

“Кичинемден эле ырларды чыгарып, өзүмчө уйкаштыктарды издеп алпуруша берчү элем. Кийин обондорду кыңылдап ырдап, кандайдыр бир кайрыктарды тапкым келчү адат пайда болду. Көрсө, көкүрөгүмдөгү угут мени тынч алдырбай жаткан экен. Анын үстүнө таланттуу үйбүлөдө чоңойдум. Апам жакшы ырдаса, таенем темир комузда ойноп, атам комузда кол ойнотчу. Мендеги таланттын көрөңгөсү ошолордон башталды деп ойлоп калам.

Эсимде биринчи жолу апам мандолина сатып берип, үйрөтмөкчү болду. Кылдары жоон, катуу болот эмеспи. Кичинекей колдорума эп келбей, үйрөнө албай койдум. Ошол күндөрдүн биринде эжемдин баласы Турдубекке атасы баян сатып берди. Турдубек тез эле үйрөнүп алса, мен да кызыгып жүрдүм. Дилгирленип анын артынан калбай жүрүп, мен да баян үйрөнүп алдым. Эң биринчи баянга салган музыка Калыйбек Тагаевдин “Долон” деген ыры эле”, - деп эскерет эже.

Берчи мага, жарым кашык музыка!

Каныкей баян үйрөнүү менен эле токтолуп калбады. Өзүнчө обон чыгарып, ырдап элдин назарына илинет. Кызынын талантын байкаган атасы композитор Жумамүдүн Шералиевге алып барып “ушул кызым ырчы болом деп дегдеп жүрөт. Таланты бар бекен сынап көрчү” дейт. Ал Каныкей эжени ырдатып көрүп, ыраазы болуп батасын берет. Улуу адамдын батасын алган Каныкей эже улуу жолго бет алат.

Борбордон келген мугалимдер Каныкей эженин талантын байкап “сен таланттуу кыз экенсиң. Сенин келечегиң алдыда, борборго барышың керек” деген кеңештерин айтышат. Бул учурда эле эженин 20дан ашык обондору жаралып, ырчы катары районго таанылып калган кези эле. Алардын сөзү менен ата-энеси Каныкей эжени М.Күрөңкеев атындагы музыкалык окуу жайына жөнөтүшөт. Эч кандай сынаксыз эле кабыл алынып, баян бөлүмүндө окуп калат. Бул Каныкей эженин жашоосундагы өзгөчө мезгил эле.

“Мен музыканы ушунчалык сүйгөнүмдөн тырышып окучумун. Күнүнө 8-9 саат машыгып отура берчүмүн. Кыздардай болуп отуруштарга бармай деген нерсе менде болгон эмес. Комузду же баянды кучактап отура берер элем. Адам өзүн бир иштен же кесиптен табат го. Мен өзүмдү музыка дүйнөсүнөн таптым”, - дейт эже.

Каныкей эже бул окуу жайынан музыкага болгон сүйүүсүн гана эмес, тагдырын да тапкан экен. Ушул куттуу жерден өмүрлүк жолдошу Атайбек Бөдөшовду кезиктирет.

«Кайненемдин белеги эстен кетпейт»

– Каныкей эже, Атайбек агай менен кандайча таанышып калгансыз?
– Экөөбүздү музыка табыштырган. Ал дагы Күреңкеевде окучу. Бири-бирибизди жакшы таанычубуз. Чоңоюп бойго жетип калганда ар кимдин көзүнө түшөсүң да. Көрсө, мени биз менен окуган бир жигит жактырып калган экен. Кургур мага батынбаганбы же сүрдөгөнбү, айтор, Атай аркылуу мага жакындайын деп чечкен окшойт. “Сен Каныкейди ээрчитип чык, анан киного баралы” деп сунуш киргизет. Тиги деле оюнда эч нерсе жок экөөбүздү жакындаштырайын деп мени ээрчитип чыгып, үчөөбүз киного бардык. Бажаңдап ортого түшүп алып тим эле сүйлөйт десең. Кинодон келе жатканда эмнегедир тиги жигит четке сүрүлүп Атай экөөбүз сүйлөшүп калабыз. Ошондон улам эле аябай жакындашып кеттик.
– Анан сизге сөз айтып жүргөн жигит эмне болду?
– Ал эмне болсун?! Биз жакшы болуп кеткенден кийин Атай ага “Каныкейге эми жолобо. Экөөбүз сүйлөшүп жүрөбүз” деп тарс айтып туруп, басып кетиптир. Агайыңар ушундай «шустрый» жигит болчу.
– Ошол «шустрый» жигит кандай күйөө болду?
– Мен каалап, элестеткендей күйөө болду. Атай экөөбүз үйлөнгөндөн бери 35 жыл өттү. Ошондон бери ырдап, сахнада болсо сахнада, үйдө болсо үйдө ар дайым колдоп келет. Адатта эки чыгармачыл адамдын бир үйдө жашап кетиши оор болот эмеспи. Биздики тескерисинче, бири-бирибизсиз жашообуз оор болмокпу деп ойлоп кетем. Элестетсең, жаныңда ар дайым сени түшүнгөн, сени колдогон, эң башкысы, сени өзүңдөн да жакшы, терең билген адам жүрөт. Бул ар бир аялдын кыялы болуш керек.
– «Каныкей Эралиеваны Каныкей кылган күйөөсү» деп да айтып жүрү­шөт...
– Ооба, анткени экөөбүздүн чыгармачылык дареметибиз бирдей болгону менен ар дайым Атай үчүн менин талантым биринчи орунда болчу. Ошол үчүнбү, айтор, ал элдин көзүнө экинчи планда калып жатпайбы...
– Алгач келин болуп барганда сүрдөдүңүз беле?
– Биздин үйлөнүшүбүзгө анын да, менин да ата-энелери­биз каршы чыгып туруп алышты. Аркалык деп алар мени жактырышпайт, оштук деп менин ата-энем аны жактырышпайт. Эч нерсеге карабай эле үйлөнүп алмай болдук. Ошко самолёт менен учуп барып, андан ары Аксыга машина менен бардык. Анын жанында күйөө жолдош, менин жанымда бир курбум бар. Мен үлбүрөгөн көк көйнөк кийип алган элем. Көрсө, аларда көк түс азанын белгиси тура. Кайненем сүйүнгөнүнөн калтырап-титиреп жоолук салып, өпкө чаап көшөгөгө киргизди. Анан да кайненем мага Андижандын базарынан 52-өлчөмдөгү өзбек көйнөгүн сатып келип атпайбы. Эми мендейден экөөнү салып койсо батчудай көйнөк десең... Ошол көйнөктү эстесем, азыр да күлүп калам.
– Жылдызыңыз жанып, эл оозунан түшпөй турган кезиңизде агай кызганса керек...
– Тескерисинче, гастролдоп кеткенде мен аны аябай кызганып кетчүмүн. Атай кызганганын сыртына чыгарбайт.
– Менин билишимче сиздин атыңызды кыздарына ыйгарып, фанат болгон адамдар да болгон. Аларга кандай мамиле кылчу элеңиз?
– Кызыгы, мен өзүмдүн жылдыз экенимди туйбаган экем. Каныкей Эралиева деген ат эл оозунда болгонун да байкабай калыпмын. Обон менен алышып жүрүп мезгилди өткөрүптүрмүн. Анан калса тарбиямданбы же мүнөзүмдөнбү, айтор, өзүмдү аябай токтоо кармап жүрчүмүн. “Кыргыз жери” деген ырым популярдуу болуп, элдин оозунан түшпөй радиолордон көп берилип калды. Анан бир жолу көчөдөн бир адам “Каныкей Эралиева деген ырчы кыз сенсиңби?” десе, “жок, мен эмес” деп кетип калганым эсимде. Ал мезгилдин эли да токтоо эле. Азыркыдай артынан чуркаган адамдар болчу эмес. Ашып кетсе гүл берип, өздөрүнүн тилек-каалоолорун билдиришчү.
– Уул-кыздарыңыздан сиздердин жолуңуздарга түшкөндөр болдубу?
– Балдарымдын баары эле таланттуу. Улуусунун аты - Нурлан. Азыр атасы экөөбүзгө жардам берип, чыгармачылык менен алек. Кызым Нуржан болсо башка кесиптин ээси. Кичүү балам Арлен быйыл консерваторияны бүтүп жатат. Атасы экөөбүздүн андан үмүтүбүз чоң.
– Жашоодо өкүнүчүңүз барбы?
– Өмүрдүн өзү өкүнүч экен. Бирок мен артка кайрылып, өкүнгөндү жаман көрөм.
– Убактыңызды бөлүп маек куруп бергениңизге чоң рахмат.

Нуржамал Жийдебаева
lira@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21232;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: