Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АБОРТТУН КУРМАНДЫКТАРЫ КАЙДА БАРАТ?

№341 15-21-май, 2009-ж.


Замандын тартыштыгыбы же коомдун бузулуп бара жатканыбы, айтор, «күкүк» энелер көбөйдү. «Күкүк» дебегенде эмне дейбиз, окурман. Айрымдар эптеп төрөгөн соң көрүнгөн жерге таштап кетип жатышса, айрымдар колун кол, бутун бут кылып аборт жолу менен наристесин жок кылышууда. Эмесе, сөз аборт тууралуу болмокчу.

Үнсүз үшкүрүк

Алгач эле аборт тууралуу маалымат алганы борбордук ооруканалардын бирине башбактым. “Журналистмин” десем бардыгынын иштери чыгып, бош эместигин айтышкандан кийин айла жок ролумду өзгөрткөнгө туура келди. Борборубуздагы төрөтканалардын бирине барып, акушер-гинекологго кайрылдым.
– Эже, аборт маселеси менен келдим эле,- дедим жайланышып отургандан кийин.
– Канча ай?
– Мен эмес, курбумдун боюнда бар эле.
– Өзү келсин, анализдерин тапшырсын,- деди ал зирк эте.
Өзү келет. Бирок мен акысы жана аборт түрлөрү боюнча сүйлөшүп кетейин деген элем.
– Эртең саат 8ден 12ге чейин аборт жасалат. Халат, тапочкаларын ала келсин. Баса, УЗИни бизден жасатсын. Ал эми аборттун акчасы 1700дөн өйдө.
Ушуларды айткан врач шаша-буша башка кабинетке жөнөдү. Башка суроолорум жоопсуз калды. Ал жерди айланчыктап жүрүп айрым бир маалыматтарга ээ болдум. Көрсө, төрөткананын мекемесинин “УЗИден өтүп келсин” деген талабы да бекеринен эмес экен. Түйүлдүк канчалык чоң болсо, ошончолук акча көбүрөөк талап кылынат тура. Алгач УЗИден текшере турган адам “төрөйсүңбү же алдырасыңбы?” деген суроо берет дешет. Аборт жасата турганын билгенден кийин мөөнөтүн көбүрөөк кылып жазып берип коюшат экен. Врачтардын айлакерлигинин бардыгына кайыл болушуп, эптеп баласын алдырууну көздөгөн аялдар байкабай деле калышат имиш.
Аңгыча бир кабинеттен чыга келген кыз бетин басып отуруп онтоп алды. Күтүп турган курбусу колтуктай калды. “Мен күнөөлүү эмесмин. Мен...” деп сүйлөнүп жатып коридорду жаңырта бакырып, ыйлап жиберди. Ары жактан келген врач: “Алып кетпейсиңби, жалдырабай! «Наркоз бериңиз» дегенинен айтканын кылсаң минтип...”,- деп күбүрөнүп жатты.
Ушул төрөтканада канча адамдын тагдыры чечилип, канча жан чымчык болуп учуп кетип жатты экен?

Наристенин өмүрү канчага бааланат?

Кийинки сапарым жеке клиникалардан башталды. Бул жердеги айырмачылык, аборттун түрлөрү, акчалары тууралуу айтып беришти. Албетте, акысы кымбат. Ошого жараша “эненин кийинки ден соолугуна жакшы кам көрүшөрүн” айтып саймедиреди мени тосуп алган кыз. Мини-аборт 3 жумадан 6 жумага чейин жасалып, баланы сордуруп алышат. Акысы – 1700 сом. Ал эми 17-20-жума болуп калган түйүлдүктү наркоз жолу менен кесип алышарын, акысы 2500-3000ге барарын айтты. Эртең менен келип акчасын кассага төлөп, анан врачка кайрыла турганыма чейин түшүндүрүп, мени эшикке узатып чыкты.
Таң калганым, аборт жасата турган курбумдун жашын да, канчанчы баласы экенин да сураган адам болбоду. Жанталаша сүйлөп өзүнүн клиникасын жарнамалап, бардыгын айтып бергенине караганда, мындай кардарды колунан чыгарбоонун аракети экени көрүнүп турду.
Заманың түшкүр, түйүлдүктү өлтүргөндөн пайда таап, жашап калдык белем?!

Түйүлдүктөр мончого жагылат

Айрымдардын айтуусунда, түйүл­дүк­төрдөн да бизнес жасагандар, аларды кадимкидей таразага тартып сатышкандар бар имиш. «Беттин бырышына сүйкөлгөн бетмайлар түйүлдүктөрдүн клеткаларынан да жасалат» деген нерселерди кулагыбыз чалды. Ал эми түйүлдүктөрдүн ички органдарынан жана клеткаларынан ар кандай дары май, эритмелерди жасап сатышат дешет. Бирок бул имиш-имиштердин чын-төгүнүн тактай албадык. Мындай шумдуктуу кептердин аягы түгөнчүдөй эмес. Ошондон улам ушул жаатында изилдеп көрүүнү чечтим.
Аборт кылынгандан кийин түйүл­дүк­төрдү эмне кылышат? Бул суроого жооп алуу үчүн көп жерди кыдырдым. Айрымдары “жашыруун сырды айтканга акыбыз жок” деп моюн толгошсо, айрымдар “ошондон башка жазар эч нерсе калбай калдыбы?” деп жооп беришпеди. Гиппократтын антын беришкен дарыгерлерибиз бул сырга келгенде өтө бек экен. “Ал эми түйүлдүктүн өмүрүн кыйып жатканда Гиппократтын антын унутуп коюшабы?” деп ойлоп турдум.
Айтор, көп убарачылык менен бул суроого да жооп таптык. Борборубуздагы бир бейтапкананын гинекология бөлүмүнүн башчысы болуп иштеген эже гана бул тууралуу ачык айтып берди.
Чакан поликлиникаларда аз мөө­нөттөгү аборт жасалат. Түйүлдүктөр сордурулуп алынганда көпчүлүк убактарда кан-жинге аралашкан суюктук болуп чыгат экен. Алар атайын айнек идиштерге куюлат. Түйүлдүктүн калдыктарынын үстүнө атайын дары куюлат. Анан түйүлдүктүн калдыктарын топтоп туруп борбордогу мончолорго алып кетишет экен.
Ал эми чоң мөөнөттөгү тү­йүл­­­­дүк­төргө көбүнчө атайын төрөтканада аборт жасалат. Алардын сөөктөрү, колу-буттары кадимкидей пайда болуп калгандыктан, атайын климаторияга жиберишет. Мына ошол жерден түйүлдүктөрдү өрттөп салышат. Ал эми кээ бир төрөтканаларда жерге көөмп да салышарын айтып өттү.

Бирөгө кор, бирөөгө зар...

Сураштырсак, болжол менен Кыргызстанда 15-18 жашка чейинки кыздарга1000ден ашык кош бойлуулук жана 800 аборт туура келет экен.
Мына замандаш, канча жан чымчык болуп учуп кетип жатканын ушундан эле билсе болот. Бул сандар жакынкы жылдары кескин кыскарбаса, арты эмне болот ким билсин...
Боюнан алдырып жаткан ар бир жаш эне, өзгөчө биринчи төрөттөгүлөр аборттун залакасынан кийин балалуу болбой калышы мүмкүн экендигин унутушпаса деп айтат элек.
Ошондуктан бул кадамга баруудан мурда жети өлчөп бир кесиңиз демекчибиз, ардактуу айымдар!

Абортко тыюу салынган өлкөлөр

Кыргызстанда жылына канча аял аборт жолу менен боюнан алдырары так эмес. Бирок соңку социологиялык иликтөөлөр боюнча, төрөт жашындагы аялга экиден ашуун аборт туура келиши ыктымал.

Ал эми көпчүлүк өлкөлөрдө аборт жасатууга тыюу салынган. Айта кетсек, Бириккен Араб Эмиратында, Ооганстанда, Египетте аборт кылууга таптакыр тыюу салынган. Ал эми Непалда жашырынып аборт кылдырган аялдарды «адам өлтүрдү» деген айып менен темир тор артына айдашат.

Японияда презерватив сатканга тыюу салынса, Түркияда күйөөсүнүн уруксаты менен гана аборт жасалат. Ал эми саны 5 миллиондон ашкан биздин элге бул сыяктуу мыйзам канчалык деңгээлде керек экени айтпаса да белгилүү эмеспи. Айтмакчы, мындан бир нече жыл мурун бул маселе көтөрүлгөн.

Кыргызстанда 12 жумалык түйүл­дүктү боюнан алдырууга тыюу салууну көздөгөн мыйзам долбоору парламентте каралган эле. Өлкөнүн Акыйкатчысы мындай мыйзам долбоорун даярдоого Кыргызстанда соңку мезгилдерде боюнан алдыруу тенденциясы күч алгандыгын жүйө келтирген. Бул долбоорго ылайык, 12 жума жана андан өтүп калган түйүлдүктү боюнан алдыруу кылмыш жасоого тете делген. Бул мыйзамды дин өкүлдөрү да колдошот. Ислам дининде аборт кылдыруу алтымыш адамды өлтүрүү менен барабар делет. Анткени өзүн-өзү коргогонго али күчү жете элек наристе өлтүрүлүп жатпайбы. Өкүнүчтүүсү, бул маселе аягына чейин каралган эмес.

Нуржамал Жийдебаева
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: