Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ММ...БАЛЫК!

№526 30-Ноябрь-6-Декабрь, 2012-ж


Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун берген маалыматына таянсак, адам жылына аз дегенде 20 килограмм балык жеши керек. Ал эми Японияда бул көрсөткүч киши башына 45 килограммга чейин жетет. А биздечи? Жашыра турган эч нерсе жок, кыргыз эли өзгөчө кой, уй, жылкы этин баалап жейбиз. Ал эми балык этинин өзгөчө пайдасы тууралуу көбүбүз биле бербейбиз.

КЫРГЫЗГА БАЛЫК КАЧАН КЕЛГЕН?
Улуу муундагы кишилердин айтымында, илгери кыргыз балыкты «суунун курту» деп жерип, жечү эмес экен. Тарых булактарында да ата-бабалардын балык уулаганы боюнча маалымат кездешпейт. Бизде бул тармак 1960-жылдардын аягында гана жанданып, ири көлдөрдөн тарта суу сактагыч, көлмөлөргө чейин атайын балык өстүрүүчү жайлар курула баштаган. Учурда Тоң, Өзгөн, Талас, Соң-Көл, Токтогул, Орто-Токой, Киров, Базар-Коргон балык чарбалары элди балык менен камсыздап келишет.

БАЛЫК ЭМНЕСИ МЕНЕН ПАЙДАЛУУ?
Балыктын бардык түрү ден соолукка пайдалуу. Балык, балык азыктары өзүнүн химиялык курамы, баалуулугу боюнча эт азыктарынан кем калышпайт. Ал эми сиңимдүүлүгү андан да өтөт. Бул азык минералдык заттарга, фосфор, кальций, магний, натрий, калий, йод жана В6, D3 витаминдерине бай.
Балыктын эти гана эмес, майы да эң пайдалуу. Ал А жана Д витаминдерине бай. Бат эрийт жана жакшы сиңет. Балыктын майы жүрөктүн иштешин жакшыртат. Анда адамга эң керектүү болгон кальций көп болуп, кызыл жүгүрүк оорусунун алдын алат. Балдарга берсе, итий оорусунан сактайт, чоң-кичине дебей көрүүнү жакшыртат. Андыктан адистер жумасына жок дегенде эки жолу балык азыгын пайдаланууну сунушташат.
Абайлаңыз! Бир катар ооруларда туздалган, маринаддалган, ошондой эле ышталган балыктарды жегенге болбойт. Тоңдурулган чийки балыкты, аз туздалган жана чала бышырылган балыктарды жегенде балыктагы мителер эти менен кошо организмге кирип, мите курт оорулары, дифиллоботриоздор, описторхоз пайда болушу мүмкүн. Сапаты начар ышталган балыктар тамактан уулануунун өтө оор түрү — ботулизмге алып келет.

БАЛЫКТЫ СОЮП-ТАЗАЛОО
Тазалоо алдында балыкка туздан сүртүп алыңыз. Бул анын колдон жылмышып кетүүсүн алдын алат. Балык тазалоодо алгач анын сүзгүчтөрүн кайчы менен кыркуудан баштаганыңыз туура. Андан кийин гана куйрук тарабынан баштап кабырчыктарын тазалоого өтүңүз. Эгер кабырчыктарын тазалоо кыйынга турса, балыкты 2-3 секундга кайнак сууга малып алсаңыз болот. Балыкты башы менен кошо бышырууну кааласаңыз, анда бакалоорун кесип салууну унутпаңыз. Андан кийинки кадам балыктын ичин союп-тазалоого багытталат. Балыктын баш жагынан баштап курсагында жайгашкан сүзгүчүнө чейин кесилет. Союлган балыктын ички органдарын тазалап жатканда өтүн жарып алуудан абайлаңыз! Эгер өтү жарылып кетсе, анда дароо балыкка туздан себелеп, муздак суу менен жууп салуу менен ачуу даамдан арыла аласыз. Айрым тамактарды жасоодо балыктын сулп эти гана керектелет. Мындай сулп этти алуу үчүн балыктын башын кесип, анан курч, учтуу бычак менен этти омурткадан ажыратуу сунушталат.

БЫШЫРУУ
Балыктын даамын өзгөртүү жана сактоо мөөнөтүн узартуу үчүн ар кандай ыкмалар колдонулат. Мисалы, кууруу, туздоо, ыштоо, маринаддоо. Туздаганда белок, минерал заттар жана сууда эрүүчү витаминдер азаят. Балыктын курамындагы баалуу заттарды сактоо үчүн аны куурууда төмөнкү кеңештерди эсиңизге түйүп алганыңыз оң. Майда балыктарды бүтүн, ал эми көлөмдүү балыктарды калыңдыгы 3 сантиметрден кесип алуу туура. Балык кыпкызыл, катырап куурулсун десеңиз, анда казанга салганда кесимдердин ортосуна 2 сантиметрдей аралык калтырып кууруу керек. Анан да балыкты кууруу алдында кагаз салфеткалар менен кургатып, унга же нандын майда күкүмүнө бөлөп алууну унутпаңыз. Дагы бир сыр, деңиз балыктарында өзгөчө бир даам болот. Андан арылууну кааласаңыз, балыкты сүткө 20-30 мүнөт чылап коюу керек.

БАЛЫК ТАНДАЙБЫЗ
Балык бат бузулуучу азыктарга кирет.Андыктан аны тандоодо төмөнкүлөрдү эске алыңыз.

ФАРШТАЛГАН БАЛЫК


Керектелүүчү азыктар:
Балык (щука) – 1 даана
Бөлкө нан – 2-3 кесим
Сүт – 1 стакан
Пияз – 2 даана
Жумуртка – 1 даана
Каймак – 100 грамм
Ашкөк-укроп (бир боо)
Татымына жараша туз жана мурч

Даярдоо жолу:
1. Балыкты тазалап, куйругу менен башын кеспей калтырып, омурткасы тарапты узунунан тилип, этти териден ажыратабыз. Андан соң этти сөөктөрдөн тазалап, майда туурайбыз (балыктын сырты гана калат).
2. Сүткө чыланган бөлкө нанга майда тууралган пияз, чийки жумуртка, майдаланган балык этин, каймак, укроп, татымына жараша туз, мурч кошуп аралаштырабыз.
3. Туурамжы менен балыктын ичин толтуруп, жип менен тигебиз. Тигип болгон соң үстүн каймак менен майлап, духовкада 20-25 мүнөт бышырып алабыз. Даяр болгондон кийин табакка салып, лимон, көк чөптөр, жашылчалар менен кооздоп коёбуз.

Эскертүү: фаршка кошулчу нандын ордуна сууга чала бышырылган күрүчтү колдонсо да болот.

Дамира Арстанова
kenesh@super.kg


"Суунун курту" балык жөнүндө кызыктар

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(8)
Super TV
01.12.2012. 22:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
306
Катталган:
28-09-2011
Соӊку аракети:
16-08-2017 19:15
Жынысы:
Белгисиз
+1
омега 3 эн жакшы витамин балыкты кобурок жегиле
Super TV
02.12.2012. 21:54 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
27-11-2012
Соӊку аракети:
30-12-2012 21:40
Жынысы:
Белгисиз
+1
суйгон тамагым
04.12.2012. 06:13 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
21-02-2010
Соӊку аракети:
23-01-2018 12:16
Жынысы:
Белгисиз
0
мен суши жегим келип кетти)))
05.12.2012. 21:49 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
18-11-2012
Соӊку аракети:
14-08-2013 14:23
Жынысы:
Белгисиз
0
сазан балыктын даамы аябай соонун экен
08.12.2012. 13:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
42
Катталган:
04-06-2012
Соӊку аракети:
04-01-2018 09:03
Жынысы:
Белгисиз
0
аа мен балыкты жактырбайм жей албайм
08.12.2012. 16:40 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
07-06-2012
Соӊку аракети:
20-05-2013 21:24
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Yakutya
0
Соонун! Балык пайдалуу экенин чын эле билишпейт кобу. Бирок,кээбирине жакпайт,магада! :)
09.12.2012. 00:37 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
10-10-2012
Соӊку аракети:
01-04-2015 16:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
0
Айылымда дарыянын боюнда балык уулаган кундорумду сагындым.Сонун убактарды эске салдынар
Super TV
02.03.2014. 03:40 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
11-02-2014
Соӊку аракети:
06-08-2014 21:30
Жынысы:
Белгисиз
0
Оой сонун такта жаренный болсо е туугандар
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: