Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ТОКТО! КОЛУҢДУ ЖУУ! САРЫКТАН САКТАН!

№526 30-Ноябрь-6-Декабрь, 2012-ж


Саламаттыкты сактоо министрлигинин басма сөз борборунун маалыматы боюнча үстүбүздөгү жылдын 9 ай ичинде гепатит оорусу боюнча 8874 учур катталган. Бул көрсөткүч былтыркыга салыштырмалуу эки эсе көп. Элдин үрөйүн учурган бул кандай оору? Эмнеден улам пайда болот? Алдын алууга болобу? деген суроолор менен Республикалык жугуштуу клиникалык оорукананын башкы дарыгери Гүлжигит Аалиевге кайрылдык.

– Алгач гепатиттин өзүнө мүнөздөмө бере кетсеңиз...
– Вирустан улам боордун сезгенүүсү инфекциялык гепатит деп аталат. Анын 5 түрү бар. Булардын ичинен А жана Е түрү тамак-аш жана буюмдар (сүлгү, идиш-аяк, оюнчук) аркылуу жана арыктагы же туруп калган сууларды ичүүдөн да жугат. Ал эми В, С, D деп аталган түрлөрү кан, жыныстык катнаш аркылуу, көбүнчө булганган шприц, стоматологиядан тиш жулдуруу, тату салондорунда булганган аспаптар аркылуу жугуп жатат. Мындан тышкары кан болуп, бирок таза жуулбай калган сакал алгычты, тиш щётканы башкалар колдонгондо да жугушу мүмкүн. Кулак, оозду көзөткөндө (пирсинг), маникюр, педикюр жасатканда да кан болгон аспап таза жуулбай колдонулса, вирустун жугуу коркунучу бар. Окумуштуулардын изилдөөлөрү боюнча, бул оору төрт жыл сайын күчөп, кайра басаңдап турат. Былтыркы жылга салыштырмалуу быйыл эки эсе көп катталууда. Өзгөчө гепатиттин А түрү.

– Себеби эмнеде?
– Эң башкысы, жеке гигиеналык тазалыкты сактабоо жана таза суунун жетишсиздиги, туруп калган сууларды ичүүнүн кесепетинен улам бул оору күч алууда. Өзгөчө мөмө-жемиш бышкан маалда аларды жууп-тазалап колдонуунун эрежелерин туура сактабагандыктан болууда. Мектепте жана бала бакчада балдардын бир имаратта көп болушу, бири-биринин мектеп буюмдарын колдонушу менен да бул оору күч алат. Учурда гепатиттин А түрү 1-14 жаштагы балдарда 85 пайызга чейин кездешүүдө.

– Бул оорунун белгилери кандай болот?
– Оорунун вирусу адамдын организмине киргенден кийин ал 7-30 күнгө чейинки убакытта өсүп жетилет да, дарттын белгилери пайда боло баштайт. Бул убакытты медицинада инкубациялык мезгил деп аташат. Инкубациялык мезгил учурунда оорулуу алсырайт, тамакка табити тартпайт, жүрөгү айланат, кускусу келет, ичи ооруйт, дене табы көтөрүлөт. Андан кийин тери менен көздүн агы саргаят, зааранын өңү кочкул тартып, заңдын түсү агыш тартат. Айрым учурларда гана жогорудагы белгилер жеңилирээк болуп, саргаруу байкалбайт. Оорунун жеңил өтүшү оорулуу үчүн жакшы болгон менен айлана-чөйрөдөгүлөр үчүн оорунун булагы болуп саналат.

– Кандай жол менен дарылоого болот?
– Жугуштуу гепатит оорусуна чалдыккан адам дароо дарыгерге кайрылышы шарт. Дарыгерлер ооруну иликтеп көрүп, анализ алып, анан анын түрүнө жараша дарыланууну аныкташат. Кээ бир адамдар өз алдынча, элдик медицинанын жардамы менен дарыланууну туура көрүшөт. Бит жеп, балыктын майын ичип дегендей. Бул туура эмес. Мындай учурда, тескерисинче, ооруну татаалдаштырып жибериши мүмкүн. Анткени гепатит жугуштуу оору болгондуктан, үй-бүлөдө бир адам ооруса, бир туугандарына, чогуу иштеген адамдарга жуктуруп коюшу ыктымал. Андыктан гепатиттин алгачкы белгилерин байкаган адам дароо дарыгерлерге кайрылышы шарт. Оорулууга сөзсүз түрдө диета кармоо, витаминдерди ичүү сунушталат.

– Ооруну үй шартында дарылоого болобу?
– Мисалы, биздин ооруканага күнүнө, кеминде бул оорунун түрү менен 60-70, кээде 100гө чейин бейтаптар кайрылышууда. Алардын көпчүлүгү жаш балдар. Бейтаптарды текшерип, орто жана оор түрлөрүнөн жабыркагандарды ооруканага жаткырууга туура келип жатат.
Ооруканада учурда жугуштуу оорулар боюнча 400 оорулуу дарыланып жатса, алардын 280и сарыктан жабыркагандар.
Эгер гепатиттин жеңил түрү болсо, анда үй шартында дарыланууну сунуштайбыз. Бирок алар убактылуу, оорусу толук айыкканга чейин сөзсүз дарыгердин көзөмөлүндө болот. Оорулууга өзүнчө идиш-аяк, сүлгү жана башка колдонуучу буюмдарын бөлүп, күндө бөлмөнүн терезесин ачып желдетип, ным чүпүрөк менен үйдүн ичин сүртүп чыгуу талап кылынат. Дарыгердин талаптарын толук сактаган оорулуу гепатиттин А түрүнөн толук айыгып кетүүгө мүмкүнчүлүгү бар. Эгер оору өтүшүп кетсе, майыптыкка чейин жеткирет.

– Бул оорунун алдын алууга болобу?
– Албетте, анын таралуусуна бөгөт коюуга толук мүмкүн. Ал үчүн ар бир адам өздүк гигиеналык эрежелерин сактоого, мөмө-жемиштерди таза жууп пайдаланууга, кайнатылган гана сууну ичүүгө тийиш. Коомдук жайлардагы ашкана болобу, даараткана болобу тазалыкты сактап, дезинфекциялап туруу керек.

– Кыргызстанда гепатитке каршы эмдөө жүргүзүлбөйбү?
– Бизде А гепатитине каршы массалык түрдө эмдөө жасалбайт. Анткени каражат жетишпейт. Бүгүнкү күндө бир эле вакцинанын баасы 3000 сомдон жогору. Гепатиттин В түрүнө каршы гана эмдөө жүргүзүлүп келет.

– Маегиңизге рахмат!

Дамира Арстанова
kenesh@super.kg

«Супердин» сурак бурчу
БАЛДАРЫҢЫЗДЫ ЖУГУШТУУ ООРУЛАРДАН КАНТИП САКТАЙСЫЗ?

Абдумиталип Фазилов, кызматкер, Чүй облусу:
– Жугуштуу оорулардын көбү булганыч суулардан жугарын билем. Ошондуктан келинчегиме «балдарга сууну кайнатып муздатып же компот даярдап кой» деп табыштап турам.

Гүлзат Кубеева, үй кожейкеси, Талас облусу:
– Биз кызым экөөбүз жаңы эле сарык боюнча анализ тапшырып келе жатабыз. Ар бир адам анализ тапшырып, өздүк тазалыгын сактаса, жугуштуу оорулардын эпидемиясы каптабайт.

Марлес Аляскаров, айдоочу, Ысык-Көл облусу:
– Үй-бүлөбүз 6 айда бир жолу атайын дарыгерлердин текшерүүсүнөн өтөбүз. Негизи, жугуштуу оорулардын көбү тазалыкты сактабагандыктан келип чыгат. Жана да сүт, эт азыктарын таза бышыруу керек.

Зулфия Урайимова, кызматкер, Баткен облусу:
– Өзүм сарык оорусу менен ооругандыктанбы, ар кандай витаминдер менен балдарымдын иммунитеттерин көтөрүүгө аракет кылам. Өздүк гигиенасын сактоосун көзөмөлдөп,мөмө- жемиштерди тазалап, жууп берем.

Кыдырмаев Сарбагыш, бухгалтер, Нарын облусу:
– Заманга жараша азыр балдарга иммунитет жетишпей, көптөгөн ооруларга туруштук бере албай жатышат. Жеке өзүм балдарымды убак- убагы менен эмдетип, дарыгерлерден кеңеш алып турам.

Бубажар Казыканова, пенсионер, Ош облусу:
– Бейтапканаларда атайын жугуштуу ооруларга каршы жүргүзүлгөн эмдөөлөрдү калтырбай алабыз. Балдарымдын иммунитетин чыңдоо үчүн мен көбүнчө ит мурундун кайнатылган тундурмасын колдоном.

Эрлан Сеңирбаев, дарыгер, Жалал-Абад облусу:
– Жаш балдар ооруну бат кабыл алышат эмеспи. Кызымдын ден соолугуна көзөмөл кылууну апасынан талап кылам. Ага өздүк гигиенасын сактоону, жылуу кийиндирип, коомдук жайларга көп алып барбоосун эскертем.

koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  4 
Комментарийлер(1)
12.06.2015. 15:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
10-04-2015
Соӊку аракети:
01-05-2018 15:47
Жынысы:
Белгисиз
0
Урматтуу Гүлжигит Аалиев менин апамды гепатит с деп айтышты кучтуу дары менен кармап турасынар ал дары кыргызстанда жок казакстанда деп айтышты, бул ооруну айыктырса болобу кандай жолдору бар жолдору болсо жардам берип коюнузчу суранам
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: