Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БАНККА АКЧА САЛЫП ПАЙДА ТАБУУГА БОЛОБУ?

№527 7-13-Декабрь, 2012-ж


БАНКТЫК САЛЫМ ДЕГЕН ЭМНЕ?
Банктык салым (депозит) – кардар тарабынан банкка сакталган акча каражаты.
Банктык салым үчүн банктар акча ээсинен акы сурабайт. Тескерисинче, сактоого калтырылган акчаны банк акчага муктаждарга насыя түрүндө берип пайда табат. Насыядан түшкөн пайданын бир бөлүгүн банк өзүнө алса, бир бөлүгүн акча ээсине төгүп берет.

КАЙСЫ ТҮРҮ ПАЙДАЛУУ?

  • Талап кылганга чейинки банктык салым (довостребование). Канча убакыт сактоо мөөнөтү көрсөтүлбөйт. Тактап айтканда, бул түрдөгү салым менен салынган акчаны толугу менен же жарым-жартылай банктан алууга болот. Бирок мында банк тарабынан сизге эң төмөнкү үстөк пайыз төлөнөт. Ал эми айрым банктар эч кандай үстөк пайыз кошуп бербейт.
  • Мөөнөттүү банктык салым. Салымдын бул түрү банкка акча сактагандар үчүн эң кирешелүү болуп саналат, себеби белгилүү бир мөөнөткө келишим түзүлөт да, кардар банктан мөөнөт бүткөнчө акчаны албайт. Эгер акча керек болуп, кардар келишимди мөөнөтүнөн мурда бузууну кааласа, анда банктын ички мыйзамына ылайык, башта белгиленген пайыздар кардарга төлөнбөйт. Кардардын өзүнүн салган акчасын гана кайтарып берет. Төлөнсө да, белгиленген пайыздык чендин жарымынан аз бөлүгү берилет.
    Мындан сырткары салымдын төмөндөгүдөй түрлөрү да бар:
  • Топтолуучу банктык салым. Мында кардар банктан эсеп ачып, баштапкы салган салымга ай сайын кошумча сумма кошуп турууга мүмкүнчүлүгү бар. Улам жаңы салынган акчанын пайызы да кошо эсептелинет.
  • Топтолуучу-сарптоочу салым. Бул салым акчаны банкка сактап, четинен алып колдонууну каалагандарга ыңгайлуу. Банк тарабынан көрсөтүлгөн минималдык сумманы банкка сактап, анын үстүнө улам акча кошуп турууга болот. Керектүү учурда эсептеги акчаны майдалап четинен алып турууга ылайыкталган. Пайызы аз өлчөмдө төлөнөт.

ЭМНЕГЕ КӨҢҮЛ БУРУУ КЕРЕК?
Акчаны сактоодо коопсуз жайлардын бири банк экени талашсыз. Бирок акчаны сактоонун алдында банкты тандоо зарыл. Себеби банк банкрот болуп калып, салым ээлери акчаларын ала албай калган учурлар бар. Аны менен катар акчаны жөн гана сактабастан, кошумча пайда алып келгидей болушу шарт. Андыктан төмөнкүлөргө көңүл буруңуз:

  • Аты таанымал, алдыңкы катардагы, көп жылдан бери иштеген ишенимдүү банк болууга тийиш.
  • Салым боюнча пайыздык ченин караңыз. Бирок алдыңкы катардагы банктардын тизмесине кирбеген, ишенимдүү эмес банктар жогорку пайыздык ченди көрсөтүп элди тартууга аракет кылышат. Андыктан абайлаңыз.
  • Аймактык жайгашкан орду үйүңүзгө жакыныраак болсо жакшы.
  • Кызмат көрсөтүүдөгү мүмкүнчүлүктөрүн жана акыларын тактаңыз. Кээ бир банктар көрсөткөн кызматы үчүн акы алышат.

УЗАК МӨӨНӨТКӨ САЛСАҢЫЗ, ПАЙДА ТАБАСЫЗ
Банкка акча сактаган адамдардын көпчүлүгү андагы пайыздык суммага карап пайда табууга умтулушат. Бул туура кадам. Анткени үйдө акчаны катып жата бергенден көрө банкка салсаңыз, биринчиден, коопсуз, экинчиден, пайда алып келип турат.
Салымдардын ичинен эң кирешелүүсү – мөөнөттүү салым. Ошондой эле салымдар мөөнөтүнө карап 9 айга чейин кыска жана 1 жылдан жогорулар узак мөөнөттүү деп экиге бөлүнөт. Мөөнөт канчалык узак болсо, салымдын үстүнө кошулуучу пайыздык суммасы да жогору болот.

КАЙСЫ ВАЛЮТАДА САЛУУ КЕРЕК?
Салымдын пайдасына карасаңыз, улуттук валютабыз – сом менен салыңыз. Сомго болгон пайыздык чен жогорку өлчөмдө. Ал эми чет элдик валюталарга аз өлчөмдө пайыз төлөнөт.

ПАЙЫЗДАРДЫ КАПИТАЛИЗАЦИЯЛОО
Эгер салымдын пайыздарын ай сайын же квартал сайын алууга муктаждык жок болсо, анда пайыздарды капитализациялоого болот. Бул – салым үчүн сизге төлөнүүчү пайызды салымдын үстүнө кошуп, андан дагы пайда алуу жолу.

КЕЛИШИМ
Келишимге көз жүгүртүп жатканда банктык салымдарды коргоо каралдыбы-жокпу, сөзсүз билиңиз. Эгер мындай сүйлөмдү таба албасаңыз, анда баш тартыңыз. Себеби банк банкрот болуп калса, салымды төлөп берүүдөн качат да, акчаңыз күйүп кетет. Эгер банктык салымдар коргоого алынган болсо, коркуунун кереги жок. Банк банкрот болуп калган учурда Салымдарды коргоо агенттиги ар бир кардардын салымын жана анын пайыздарын төлөп берет. Бирок төлөнүүчү компенсациянын өлчөмү бир кардарга пайызын жана салымдын негизги суммасын кошкондо 100 миң сомдон ашпайт. Андыктан кардардын эсине, бир банкка 100 миң сомго чейинки гана акча салыңыз. Мисалы, 150 миң сомду бир банкка салдыңыз да, бир аз убакыт өткөндө банк банкрот болуп калды дейли. Мында сизге 100 миң сом гана кайтарылып берилет да, 50 миң сомуңуз жана пайыздарыңыз күйүп кетет. Ошон үчүн 75 миңден бөлүп эки банкка салыңыз. Эгер бир банк банкрот болуп калса, андагы 75 миң сомуңузду жана анын пайыздарын толук кайтарып алууга мүмкүн.

БАНКТА САКТАП КАНЧА ПАЙДА ТАБУУГА БОЛОТ?
Банктык салымдын учурда түрүнө жана мөөнөтүнө жараша бир жылдык үстөгү 15 пайызга чейин. Эң пайдалуу деген мөөнөттүү банктык салымды тандап, акчаңызды 2 жылга салсаңыз, жылына үстөк 15 пайыздан эсептелет. Мисалы, 1000 сомду жогорудагы айтылгандай кылып салсаңыз, бул акча эки жылда 300 сом пайда алып келет. Ошондо банктан салымдын сактоо мөөнөтү бүткөндө колуңузга 1300 сом аласыз.

ТАРЫХЫНАН БИР ҮЗҮМ...
Банктык иштерди жүргүзүүнү вавилондуктар жана грециялыктар баштаганы тарых беттеринде айтылат. Анда айтылгандай, соода жүргүзүүчү жайларда акчаны сактап жана аны алмаштыруучу банколор болгон. «Банко» сөзүн итальян тилинен бизче которгондо «стол» дегенди түшүндүрөт. Мына ошол столдо отуруп акча алмаштырып иштегендерди банкерии (bancherii) же азыркы тилде банкир деп аташкан. Банколор акчаны сактоого берген адамдын атынан ар кандай төлөмдөрдү төлөп туруу кызматын көрсөтүшкөн. Бул кызмат көбүнчө соода кылгандар үчүн ыңгайлуу болгон. Себеби ар кайсы шаардын өзүнүн акчасы болгондуктан, соода кылууда акчаны алмаштырууга туура келген. Алар сатып алуучунун эсебиндеги акчадан сатуучуга которуп жазып, башка валютадагы акча болсо, банко өз эсебиндеги акчадан төлөп турган.
Башка шаарларга да акчаларды банкирлердин жардамы менен ташып барышкан. Мындай систем соодагерлер үчүн бир топ жеңил болгондуктан, бул тармак өнүгүүгө бет алган. Акча алмаштырууда көрсөткөн кызматы үчүн акы алып турушкан жана ал пайданы үстөк пайыз менен насыяга берип пайда табуу жолун өздөштүрүшкөн. Андан сырткары ар кандай баалуу буюмдарды, документтерди да сактоого кабыл алып пайда табышкан. Ошондой эле ошол кездерде чиркөөлөр да элдин мүлкүн сактоо, насыя берүү кызматын көрсөткөндүгү белгилүү. Алардын үстөк пайыз алгандыгы же албагандыгы тууралуу маалымат жок.
Байыркы Рим жана Грециянын соода жайларындагы банколор өнүгүп отуруп, банктар түзүлгөн. Алар элдин акчасын сактап, бирок колдонууга мүмкүнчүлүктөрү болгон эмес. Ал эми сактаган каражат үчүн банктар акы алып турушкан. Аны менен жаңы терминдер пайда болуп, элдин банкка сактаган акчасы банктык салым (депозит) деп аталган. Байыркы римдиктердин «depositum»деген сөзүнөн келип чыккан бул термин бизче которгондо «сактоого берилген буюм, аманат» дегенди түшүндүрөт. Ал эми банктар салымды насыяга берип, андан түшкөн пайыздык пайданын жарымын өзүлөрүнө, жарымын салым ээсине берүү системи 1609-жылдарда ишке кирген.

Кубаныч Сыдыков
kenesh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  5 
Комментарийлер(25)
10.12.2012. 11:33 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
62
Катталган:
16-02-2012
Соӊку аракети:
13-06-2017 23:32
Жынысы:
Белгисиз
+1
рахмат жакшы кенеш экен,ушундай пайда келтируучу кенештердида жазсанар элге пайдасы чон болсо керек себеби учурда ботон элде кыйналып акча тапкандар акчасын эмне кыларын билбегендер деле коп болсо керек,акча тапканча эсеп тап дегендей кеп.
10.12.2012. 15:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
312
Катталган:
11-12-2010
Соӊку аракети:
13-11-2018 08:02
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
0
casio-ctk, ботон элде кыйналып иштеп тапкан акчаны ботон жерде деле банктар бар кыргызстанга караганда ишеништуу и просенти коп 2жылда 300 сом кошулса ал не деген акча кыргызстанга салгандан коро салбай эле койгон жакшы.Москвада 1жылга салсан ай сайын 1000руб проценти кошулуп турат жакшы эмеспи сомго которсон 1500 сом утасын
10.12.2012. 17:01 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
29
Катталган:
20-04-2012
Соӊку аракети:
04-03-2016 22:07
Жынысы:
Белгисиз
0
melashka, эми сиз капа болбонуз 300сом эле деп..кыргызстан эми онугот ко.. Анан москвада ботон элдин акчасын ала берет бекен.?
10.12.2012. 19:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
38
Катталган:
17-08-2010
Соӊку аракети:
19-10-2018 10:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ош
0
melashka, чет жерде деле ушундай да. Бул жерде 1000сомго деп турат го, ошондо 10мин салсан 13мин болот, 100минге 30мин кошуп беришет экен
11.12.2012. 00:52 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
383
Катталган:
24-08-2011
Соӊку аракети:
28-04-2014 16:59
Жынысы:
Белгисиз
0
мелашканы жаман коптоп кеттинер го чындыгында кыргызстанда аз экен процент.
10.12.2012. 19:18 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
63
Катталган:
29-04-2010
Соӊку аракети:
17-01-2014 23:04
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
melahska 300 сом пайда деп кичине суммадан мисал келтирип атпайбы.Эгер канчалык коп салсан,пайдасы да ошончолук кобуроок болот.
10.12.2012. 19:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
29
Катталган:
07-12-2012
Соӊку аракети:
04-10-2018 10:37
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
0
мелашка сен кайсы банкты жана тарифти айттасын москвадагы?
10.12.2012. 22:29 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
86
Катталган:
02-12-2011
Соӊку аракети:
12-08-2015 03:15
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
+1
банкка сала турган акчам болсо туруно карабай эле салып коймокмун...
11.12.2012. 00:02 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
09-04-2012
Соӊку аракети:
20-03-2014 21:51
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
kurguzstandun muktu sakto4usu
0
Банкка акча салып кутомбу 15% деп андан коро ошол акчаны колдонсом жылына 15% эмес 70% чейин которуш мумкун
11.12.2012. 00:32 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
16
Катталган:
04-06-2010
Соӊку аракети:
21-08-2013 17:26
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
moskva
0
migrantarga dele bankta ak4a saktasa bolot menin ak4alarym bankta ele turat birok depozit emes ustuno ak4as kowulbait. jon ele iwe4i4tuurook . emi kvartirada kop adam jawaibyz ar kim ar kaldai degendei.emi boton jerde jurgondon kiyin kaalagan maalda ak4a kerek bolup kalywy mumkun owogo. depozit kylsa dele bolot. ar bankta ar kandai paiyzda tolop beret. orto4osu 5-5,5 %. uzak moonotko korson andaan da jogoru bolot
11.12.2012. 02:13 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
13-03-2012
Соӊку аракети:
23-07-2013 15:20
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Банктын аябай пайдалуу жактары коп. Мисалы "Золотая Корона" деген пласт.карточкада "Универсал" дегени аябай ынгайлуу жана % максимальный. Кыргызстанда туруктуу банктар ОАО "Коммерческий банк КЫРГЫЗСТАН", ОАО "РСК" жана ОАО"Эко-исламик банк" деп ойлойм.
11.12.2012. 15:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
49
Катталган:
28-10-2012
Соӊку аракети:
15-03-2018 22:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
москва
0
жакшы кенеш экен рахмат рск банк ишенимдуу болсо керек деп эсептейм
11.12.2012. 20:53 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
93
Катталган:
09-04-2012
Соӊку аракети:
24-04-2018 10:11
Жынысы:
Белгисиз
0
Men toka Ekoislamik banktyn kyzmattaryn koldongom
11.12.2012. 21:03 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
37
Катталган:
28-10-2012
Соӊку аракети:
18-11-2018 12:37
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Өзгөн
0
Жакшы кенеш экен рахмат супер
12.12.2012. 01:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
20
Катталган:
21-07-2011
Соӊку аракети:
02-03-2018 12:30
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Планета Земля
0
Эн ишенимдуу банк-РСК Банк,процентная ставкасы да жакшы.
12.12.2012. 02:27 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
13-10-2012
Соӊку аракети:
18-11-2018 15:04
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ысык Көл
0
дунуйо 1тыйындан курулат!300 сомду аз акча деп айтууга болбойт го дейм
12.12.2012. 10:39 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1760
Катталган:
06-02-2012
Соӊку аракети:
18-11-2018 14:42
Жынысы:
Белгисиз
0
кыргызстандан акча салат элем деп москвага келеби 1000ге 300 жакшы эле го..
12.12.2012. 14:57 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
7
Катталган:
18-08-2010
Соӊку аракети:
14-11-2014 16:53
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
bishkek
0
bosh akchasi barlar uchun da, uydo jon ele saktagicha...
12.12.2012. 22:05 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
9
Катталган:
03-04-2008
Соӊку аракети:
12-11-2018 13:28
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
ош
0
бул акчаны жакшы иштетсен айына 10% пайда тапса болот.
13.12.2012. 15:22 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
38
Катталган:
17-06-2012
Соӊку аракети:
11-02-2018 20:21
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
Процентке акча топтогонго мусулмандарга туура келбейткоо деген ойдомун...
13.12.2012. 17:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
30
Катталган:
05-10-2010
Соӊку аракети:
16-11-2018 21:45
Жынысы:
Белгисиз
0
bankka salgıday akçabız bolso kana
16.12.2012. 15:07 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
40
Катталган:
25-09-2012
Соӊку аракети:
04-05-2018 10:29
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
хоть алтын банк болсо да пайдасы тийбейт ко..?бекер акча жок эч жерде.акчаны коротпой сактоонун жолу эле.кредиторлор мутитете берет.эл эле кыйналат баягы.мен лично в лицо коро элекмин кредиттен кийин жыргаганын
16.12.2012. 20:09 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
23
Катталган:
19-12-2011
Соӊку аракети:
03-01-2015 13:57
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Жакшы кенеш экен, чоон рахмат,Куба байке
31.03.2013. 15:27 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
14-02-2013
Соӊку аракети:
24-09-2013 14:33
Жынысы:
Белгисиз
0
Кенеш Бергенинер аябай жакшы. Ал эми % боюнча айта кетсек уйдо жон эле катып койгондон коро банкта сактоо выгодный. Мен РСК банкта депозит Алай кард колдоном % ай сайын эсептелет жана каалаган убакта банкоматтан алса болот, бирок мин.20000 калыш керек банктын талабы боюнча аны келишим буткондо алса болот. ал эми сыртта жургондор учун озунчо депозит бар.% жагын карасак кайда барба мамайдын кору т.е. процентти эсептегенди билиш керек. Россия кытай айрымасы почти жок.
03.03.2018. 22:11 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
27
Катталган:
28-01-2018
Соӊку аракети:
18-11-2018 08:11
Жынысы:
Белгисиз
0
1. 000. 000сом салып..
Бир айдан сон1. 100. 000 алса да болобу?
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: