Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Улуу обончу жана ырчы Рыспай Абдыкадыровдун кызы Сюита Абдыкадырова:«АТАМДЫ ЫРДАТПАЙ КОЙГОНДОРДУН АЗЫР ДА КӨЗҮ ТИРҮҮ»

№529 21-27-Декабрь, 2012-ж


Кыргыз музыкасына эбегейсиз салым кошуп, ырдын пири аталган обончу жана аткаруучу Рыспай Абдыкадыровдун жакында туулган күнү белгиленет. Рыспай Абдыкадыров арабызда болгондо келе жаткан жылдын январь айында 72 жашка чыкмак. Анын кайталангыс таланты, өмүр таржымалы, муздак, таш үйдө өткөргөн жашоосу туурасында кызы Сюита Абдыкадырова менен маек курдук.

– Сюита эже, сөзүбүздү атаңыз менен биргеликте өткөргөн күндөрүңүздөн баштасак...
– Атам менен өткөргөн ар бир күндү эстегенде жүрөгүм жылыйт. Себеби азыр ойлосом, ар бир күнүбүз бактылуу өткөн экен. Атамдын эркеси, көкүрөк күчүгү болуп чоңойдум. Ошол күндөрдүн баркын атамдын көзү өткөндөн кийин сезип отурам.

– Атаңыздан кандай белектерди алчусуз?
– Көбүнчө китеп. «Куурчак алып бер» деп ыйласам, жетелеп барып китеп дүкөнгө киргизип койсо, 3 тыйындык кичинекей китепти алып кудуңдап сүйүнүп калчу экенмин. Куурчакка караганда китеп бир топ арзан турат экен да, көрсө.

– Рыспай аганы мүнөзү катаал киши болчу деп айтышат...
– Атам бетке чабар, ачуусу чукул, жактырбаган адамга ачылып сүйлөбөгөн адам болчу. Чоңдорго баш ийбей, көп тоскоолдукка учураган экен.

– «Рыспай Абдыкадыров бир мамлекеттик кызматкердин бут тосуусунан улам 20 жылдай ырдабай калган» деген кептер чынбы?
– Андайлар көп эле болгон. Атамды концерттерге катыштырбай, тизмеден сыздырып салган ишмерлердин болгону ырас. Аттарын атабай эле коёюн, азыр бир-экөөсүнүн көзү тирүү, аман болушсун. Бир чоң болгон экен, Лениндин туулган күнү болсо керек, атам сахнага чыкканы турса «сенин сүйүүдөн башка ырларың жокпу? Партия, Ленин жөнүндө ырда» дептир. Атам «сүйүүнү ырдап келгем, ырдап жүрөм, дагы ырдай берем» деп аккордеонун жыйнап алып чыгып кеткен экен. «Рыспай ичет, анан да урушчаак» деп «Эмгек сиңирген артист» наамына көрсөтүлгөндөрдүн тизмесинен сызып койгон учурлар көп эле болгон дешет. Бирок таптакыр куугунтуктап, ырдатпай койгон учур болгон эмес.

– Рыспай агайдын чыгармачылыгына салым кошуп келген апаңыз Давлет эже экенин жакшы билебиз. Бул жаатта эмне дейсиз?
– Апам атама жар эле болбостон, дос да, чыгармачылыгындагы кеңешчи, сынчысы да болгон. Мен экөөнү «Дон Кихот» романынын каармандары Дон Кихот менен Санчо Пансага салыштырып ошентип атачумун. Ошол эки каармандай болуп ээрчишип жүрүшөр эле.
Атам эрте өлөрүн сезип жүргөнбү, айтор, «Далиш, мен сага 100 пайыз ишенем. Сага ыраазымын» деп көп айтып, күндөлүгүнө да жазганы бар. Атамдын апама айткан дагы бир мындай сөзү бар: «Кемпир, биринчи мен өлөйүн. Сени 10 жылга чейин күтөм, ошого чейин жаныма барбасаң, өзүм келип алып кетем. Ушуну билип кой»,- деген. Айтканындай эле 10 жылдан кийин апам атамдын артынан кете берди. Экөө тең 53 жашында көз жумушту.

– Экөөнүн ортолорундагы сүйүү абдан ысык болгону эл арасында көп айтылат...
– Ооба, апам атама турмушка чыгарын айтса, таенемдер «эки аялы бар чалга тием десең, үйгө ошол бойдон келбегин, кызым экениңден кечтим» деп урушуп, ыйлашкан экен. Апам ага да карабай атама келе бериптир. Экөө үйлөнгөндө аксакалдар «Рыспай, болду эми, үчүнчүсүн алып жибердиң» дешсе, атам «болду, болду, ушул акыркысы» деп койчу экен. Муну апам күлүп айтып калчу.
Экөө жаңы үйлөнүшкөндө төшөктөрү жок, астыларына бир күрмөнү салып, үстүлөрүнө пальтолорун жамынып укташчу экен. Бир топ убакыттан кийин таенем апамдан кабар алайын деп келсе, апам кош бойлуу экен, эч нерсеси жок бир бөлмөдө отурушуптур. Атам таенеме ырдап берип көңүлүн алып узаткан экен. Көп өтпөй апам төшөнчүлөрүн алып келип бериптир.

– Экөөнүн урушуп, таарынышып калган учурлары болгонбу?
– Болгон, экөө урушканда бир чети күлкүлүү да болчу. 1986-жылы атам менен апам катуу урушуп кетти. Апам экөөбүз кетмей болдук. Апам шейшепти бөлмөнүн ортосуна жайды да, кийимдерибизди жыйнай баштады. Атам бир маалда ич кийимчен болуп апам даярдап жаткан түйүнчөктүн ортосуна чөгөлөп отуруп алыптыр. «Далиш, мени кошо түйүп кой, унутуп калба!» деп жатпайбы. Ошол жерден баарыбыз күлүп, атам менен апам жарашып алышкан.

– Атаңыз сизди кантип эркелетчү?
– Кумайык, көкүрөк күчүк, Сю, Чүкүтай деп эркелетчү. Атымды да өзү койгон. Классикада «Бахтын сюиталары», «Гендалдын сюиталары» деген музыкалык терминдер бар. Атама жаккан го, мен төрөлө электе эле «кыздуу болсом, атын Сюита коём» деп жүрчү экен. Негизи, атам уул күткөн. Бирок, тилекке каршы, мен төрөлүптүрмүн. Уулдуу болбой калганына өмүр бою өксүп жүрдү.

– Аталаш эжелериңиз менен кандай мамиледесиз?
– Абдан жакшы мамиледебиз. Жакында эле тойго чакырышты эле, ден соолугума байланыштуу бара албай калдым.

Өзүңүздүн үй-бүлөңүз туурасында да кеп козгосок...
– Жолдошум экөөбүздүн Аян, Салима аттуу кыздарыбыз бар. Экөө тең студент. Аяндын атын таятасы койгон. Төрөт үйүндө жатсам, сыртта отуруп бир топ атты жазып, эки-үчөөнүн астын сызып кагаз берип жибериптир. Анан мен Аянды тандап алгам.

– Атактуу адамды дайыма сөз ээрчийт. Рыспай ага каза болгондон кийин андай кептер бат эле токтодубу?
– Атам каза болгондон кийин бир гезит «Рыспай өлбөгөндө дагы аял алмак экен. Давлет менен жашабай калган, жаш кызды сүйүптүр, андан уулдуу болмок экен» деген сыяктуу кептерди жазып чыккан. Негизи, бир кыз атама кат жаза берип күйгүзгөн. Атам аял кишиге орой мамиле кылчу эмес, ошол кызды сөгүп, жаман кеп менен урушуп жатып араң кутулган.

– Атанын кызы деген атты бийик тутуп жүрө бериңиз. Маегиңизге рахмат.

Уулбү Каныбекова
Бекмамат Айдаркулов
star@super.kg
(Айрым сүрөттөр
Сюита Абдыкадырованын өздүк архивинен алынды)


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(8)
24.12.2012. 09:38 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
55
Катталган:
31-10-2012
Соӊку аракети:
16-10-2017 21:18
Жынысы:
Белгисиз
0
Ah men bul ejeydi besh koldoy taanuymda... Oto jakshu ejey suylaym bilimi oto jogoru Jana ozun ukugun tebeletpegen ejey ... Men sizge iygilik kaalaym , kuzdarunuzdun baktusun korun . Ar dayum alduga :)
25.12.2012. 14:24 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
153
Катталган:
26-05-2008
Соӊку аракети:
19-07-2018 08:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек шаары
0
Jamaksana8988,
Кайсы жерде иштейт болду экен эгер сыр болбосо
24.12.2012. 09:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
55
Катталган:
31-10-2012
Соӊку аракети:
16-10-2017 21:18
Жынысы:
Белгисиз
0
Ayabay kuldurotda bul ejey suyloshkon adam dun ichin uzot ... Men jonokoy ele student bolgom uchurunda... Sabaguna kirgende alduna olturup sozdorun ukchu elem. Leksiasunda dele komedia a praktikasunda aytpa vapshe komedia bolot bolchu :) ar dayum ushintip kulup juro berin sizdin biliminizdi talantunuzdu suylaym :):):)
24.12.2012. 18:58 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
09-04-2012
Соӊку аракети:
24-04-2018 10:11
Жынысы:
Белгисиз
0
Атаныз менен кыргыз эли дайым сыймыктанып келет,эсимде бир тойдо атаныздын ырларынан ырдап бере алган адамга чон суммада акча коюшкан.
25.12.2012. 00:19 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
12
Катталган:
22-01-2012
Соӊку аракети:
19-08-2013 23:48
Жынысы:
Белгисиз
0
Suita Ryspaevna dep biz syimaktana ait4ubuz....ozunun predmetin aiabai jakwy bilet.suiuuloru 4yn ele ku4tuu bolgon eken kozumo jaw tegerenip ketti.jatkan jeri jailuu topuragy torko bolsun,emi kyzyna-sizge den-sooluk,omur bersin.siz da atangyzdai kaitalangys adamdardyn birisiz
25.12.2012. 14:26 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
153
Катталган:
26-05-2008
Соӊку аракети:
19-07-2018 08:38
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек шаары
0
Эми Рыспай агай ырдын пири эле да.... Окунучтуусу бул дуйнодон эрте кеткени.... Агайдын ырлары дуйнолук классиканын шедеврлерине айланып бара жатат
25.12.2012. 18:24 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
05-12-2012
Соӊку аракети:
15-10-2015 03:02
Жынысы:
Белгисиз
0
Ичи тар адамдар бут тосуп ошон учун арак ичкендир. Рыспай Абдыкадыров мен учун Чон ата катары кором Ошко барганда мурзосуно куран окудум бул улуу Адам менен баарыбыз сыймыктанабыз.
26.12.2012. 20:17 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
388
Катталган:
25-09-2012
Соӊку аракети:
18-09-2018 18:59
Жынысы:
Белгисиз
0
Ажал.....айла жок эрте кетти.Кайталангыс талант.Ырлары шедевр.Калган омур жашын сизге берсин Сюита эжей.Сиздин уй-булонузго тынчтык жана бейпилдик.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: