Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Камчыбек Узакбаев, врач-хирург:"БӨЙРӨК АЛМАШТЫРУУ ЖААТЫНДА МАСЕЛЕ КӨП"

№533 18-24-январь, 2013-ж


Кыргызстанда бөйрөк алмаштыруу  операциясы 2012-жылдын 16-июлунан баштап жасала баштады. Бул, албетте, жагымдуу жаңылык. Бирок ушул жаатта 
чечилбеген көйгөйлөр бир топ. Бул туурасында Бишкектеги Энелерди жана балдарды коргоо улуттук борборунун директору Камчыбек Узакбаев менен маектештик.
 

"ОПЕРАЦИЯ МИНСКИЛИК ХИРУРГДАРДЫН ЖАРДАМЫ МЕНЕН ЖАСАЛУУДА"
– Камчыбек мырза, биздин өлкөдө бөйрөк алмаштыруу боюнча операция жасалып, бул жаатта алгачкы ийгиликтер жаралууда. Жакын арада дагы канча адамга операция жасалат?
– Өлкөбүздө бөйрөк алмаштыруу боюнча алгачкы операция 2012-жылдын 16-июлунда Жүрөк хирургиясы жана органдарды трансплантациялоо боюнча илимий изилдөө борборунда жасалды. 2013-жылы 14 адамга жасоо пландалган. Ал эми январь айынын ичинде, тагыраак айтканда, 21-22-23-январда 5 операция жасалат. Мунун экөө балдарга, үчөө чоң кишилерге. 5 операция тең биздин борбордо жасалмакчы. Булардын эң акыркы анализдери 13-январда Беларустун борбору Минск шаарына жөнөтүлдү. Баары ойдогудай болсо, операциялар жасалат. Операцияга биз менен иштешип жаткан, биздеги алгачкы бөйрөк алмаштыруу операцияларына катышкан Минскидеги органдарды которуштуруп жайгаштыруу борборунун адистери келишет.
Айтып кетчү нерсе, жасалма бөйрөк аппараты менен жашагандар 2 күндө бир аппаратка түшкөндүктөн, ошол аппарат жайгашкан аймакта жашап калганга аргасыз жана чет элге чыга алышпайт. Ал эми донор бөйрөк салдырса, башка аймакка, чет элге чыгууга мүмкүнчүлүк алышат.

– Операция жасатууга канча бала муктаж?
– Учурда донор бөйрөккө 10дон ашык бала муктаж.

– Балдарга чоңдордукундай эле операция жасалабы же айырмасы барбы?
– Чоңдорго караганда балдарга жасоо абдан оор жана татаал. Анткени чоңдордун организми өсүүсүн токтоткон болот. Ушундан улам операцияга чейинки жана кийинки көзөмөл да жеңил. Ал эми балдардын организми тынымсыз өсүү үстүндө болгондуктан, алардын организми анатомиялык жана физиологиялык жактан улам өзгөрүүгө дуушар болот. Мисалы, азыр операцияга даярдыктар 9 айды алып жатат, бул убакытта баланын организми өсүп кетет. Демек, көзөмөл татаалдашат.

– 2012-жылдын 19-июлунда сиз жетектеген Энелерди жана балдарды коргоо улуттук борборунда бир адамга бөйрөк алмаштыруу операциясы бекер жасалган эле. Ал адам азыр кайда жана өзүн кандай сезип жатат?
– Бизде 19-июлда бишкектик 38 жаштагы Нурмухаммедге операция жасалганынан кабарыңыздар бар. Операция 6 сааттан ашык убакытты алды. Операция аяктап калган кезде, тагыраак айтканда, сырткы тери тигиле баштаганда жаңы салынган бөйрөк иштеп, арадан 30 мүнөт өткөн соң заара бөлүнүп чыга баштады. Ага бир бөйрөгүн берген иниси ооруканадан 7 күндө чыгарылса, Нурмухаммед өзү 10 күндөн кийин чыкты. Азыр ал бизге ар айда 2 ирет келип, текшерилип жатат. Абалы жакшы.

– Донор болуш үчүн эмнелер талап кылынды?
– Агасы менен инисинин организминдеги иммундук шайкештиктер жана бөйрөктөрүнүн бири-бирине туура келүү жагы кылдат текшерилди. Бир нече анализдерди Минскиге жибертип, текшертип, баары туура болгон соң операция жасалган. Операцияга биздин борбордон 5 адам, Минскидеги органдарды которуштуруп жайгаштыруу борборунан 5 адам: борбордун жетекчиси Олег Калачик өзү, дагы 1 хирург, 1 анестезиолог, 1 лаборант жана 1 операциялык медайым катышты. Операция бир убакта 3 столдо жүрдү: 1-столдо реципиентке (донор бөйрөк алуучу адам), 2-столдо донордон алынган бөйрөктү даярдоо иши, 3-столдо донорго.
Операцияга даярдык 9 айдан ашык убакытты талап кылды. Биздин борбордун хирургдары Минскиге 2 ирет барып, атайын стажировкадан өтүп келишти. Азырынча Минскиден келген хирургдар биздин врачтарды окутуп, үйрөтүп жатышат. Быйылкы жылы биздин дагы 1 бригада врачтар ал жактан билимин өркүндөтүп келишет. Андан кийин, буюрса, операциялар сырттан келген хирургдардын жардамысыз жасалат.

"БИЗДЕ ТАТААЛ АНАЛИЗДЕРДИ ЧЫГАРУУЧУ ЛАБОРАТОРИЯ ЖОК"
– Жогоруда анализдерди Минскиге жибердик деп айттыңыз, демек, бизде атайын лаборатория жок, туурабы?
– Ооба, бизде мындай операциялар эми жасалып баштагандыктан, бул тармак абдан өнүгүүнү, аппаратураларды, күчтүү лабораторияны талап кылат. Бизде лаборатория бар болгону менен, анда керектүү аппараттар, реактивдер жок. Андыктан операцияга чейинки жана кийинки айрым татаал анализдерди Минск шаарына жиберүүгө муктаж болуп жатабыз. Ал эми колдон келе турган жөнөкөй анализ өзүбүздө алынып, өзүбүздө чыгарылып жатат.

– Эми ушул боюнча суроо. Татаал анализди чет өлкөгө жиберип, чыгартууга 300-400 доллар керек экен. Мунун чындыгы канчалык?
– Азырынча ушундай чоң чыгым талап кылынууда. Минск алыс, анализдерди самолёт аркылуу заказ менен жибериш керек. Саламаттыкты сактоо министрлигинде ушул жаатта маселе козголгон. Учурда бизге жакыныраак Кытайдын Үрүмчү шаарына анализдерди алпарып, чыгартуу жаатында келишимдерди түзүү үчүн сүйлөшүүлөр жүрүүдө. Март айында Кытайдан делегациянын Бишкекке келиши күтүлүүдө. Буюрса, ошондо келишимдерге кол коюлат. Бул ишке ашып калса, чыгым азыраак кетет эле. Анализдерди чет жакка жиберип, оорулууга көп чыгым тарттырбоо үчүн биздин лабораториялар керектүү аппараттар жана реактивдер менен жабдылышы зарыл.
Татаал анализди чыгартуу кайсы учурда керек болот? Операция жасалган адам өзүн карабай катуу ооруп калганда же башка оору жуктуруп алганда.

"ДАРЫЛАР БЕКЕР БЕРИЛҮҮДӨ"
– Бөйрөк алмаштыруу менен гана оорулуунун маселеси чечилбеси маалым. Организм чоочун бөйрөктү жерибеши үчүн адам өмүр бою цитостатиктерди (дары) ичүүсү керек. Мунун ичинен эң керектүү деген дарынын бир кутусу 100 доллардан ашык турат экен. Ушундай кымбат дарыларды бөйрөгүн алмаштыргандар өздөрү сатып алып жатышабы?
– Саламаттыкты сактоо министрлигинин алдында атайын фонд бар. Ошол фонддон каражат бөлүнүп, операция жасаткандар дары-дармектер менен бекер камсыздалат. Цитостатик дарылар бизде чыгарылбайт, чет өлкөлөрдөн алынып келинет. Дарылардын эң керектүүсүнүн бир кутусу ичиндеги таблеткалардын санына (20, 30, 100 ж.б.) жараша 100-150 доллар турары чындык.

– Кыргызстандын мыйзамында реципиентке ата-энеси менен бир туугандары гана донор болууга уруксат. Ал эми чоочун жана өлүм алдындагы адамдар донор боло алышпайт. Мунун бир жаман жагы, кокус туугандарынын бөйрөгүн оорулуунун бөйрөгүнө салууга туура келбесе (иммундук жактан шайкеш келбесе же оорусу бар болсо), анда оорулуу операция жасатуу мүмкүнчүлүгүнөн куру калат. Ошондуктан мыйзамды өзгөртүү зарылчылыгы барбы?
– Чет өлкөлөрдө башкалар донор боло алат. Бизде бөйрөк алмаштыруу жаңы пайда болсо да, баары бир мыйзамды алмаштыруу керек деген маселе жаралары анык. Бирок бул маселенин азырынча чечилиши кыйын.

СТАТИСТИКА

  • Кыргызстандын жарандарынын 11 пайызы бөйрөктүн түрдүү ооруларынан жабыркашат.
  • Маалыматтарга караганда, Кыргызстанда учурда донор бөйрөк менен жашагандар 40тан ашат. Жасалма бөйрөк аппараты (диализ) менен жашап жаткандар 260ка жакын, ал эми 500дөй адам жасалма бөйрөк аппаратына кезек күтүүдө.
  • Диализ аппараты өлкө боюнча болгону 55. Айрымдары бузулуп калган кезде маселе жаралат.
  • Чет өлкөдө бөйрөк алмаштыруу операциясы 30-50 миң долларды талап кылат.

ДОНОР БӨЙРӨКТҮҮ БОЛГОНДОР

  • Бүгүнкү күнгө чейин өлкөдө 4 бөйрөк алмаштыруу болду. Мунун үчөө  Жүрөк хирургиясы жана органдарды трансплантациялоо боюнча илимий изилдөө борборунда жүргүзүлсө, бирөө Энелерди жана балдарды коргоо улуттук борборунда жасалды.
  • 1 операцияда иниси агасына, 1 операцияда эжеси инисине, ал эми калган 2 операцияда балдарына апалары бир бөйрөктөрүн беришкен.
  • Операциялардын баары 6 саат жана андан узакка созулган.
  • Ар бир операцияга 417 миң 472 сом каражат кетип, алар бюджеттен бөлүнгөн.

«МАГА БӨЙРӨГҮН БЕРГЕН ИНИМЕ ЫРААЗЫМЫН»
Оор операцияны башынан өткөргөн Нурмухаммед мырзаны таап, баарлаштык. Ал төмөнкүлөрдү айтып берди.
– Жердигим – Талас. Бишкектин Арча-Бешик конушунда жашайм, бир топ жыл айдоочу болуп иштедим. Жашым 38де, 2 кыздын атасымын.
Көп жыл бөйрөк оорудан жабыр тартып, акыркы 3 жыл жасалма бөйрөк аппараты менен (диализ) жашадым. Анткени эки бөйрөгүм тең иштебей калган эле. Операцияга бир учурда 4 адам 9 айдай даярдалдык. Бирок акыркы жыйынтыкта берки 3 адам жана алардын донорлоруна караганда иним экөөбүздө шайкештик абдан көп болгону жеңип, мага операция жасалды. 36 жаштагы иним мага бир бөйрөгүн берди, ага ыраазымын.
Операциядан соң 1-топтогу майыптыкка чыктым. Азыр абалым жакшы, үйдө элемин. Инимдин да саламаттыгы жакшы. Ал айылда дыйканчылык менен алектенет.
Операцияга чейинки анализдерди чыгаруу жана операция бекер болду. Азыр анализди ай сайын Бишкекте эле тапшырып жатам. Анализ үчүн 1700 сом төлөйм. Операциядан кийин 1 дарынын кутусун бекер алсам, 1 дарынын кутусун 100 доллардан сатып алып 4-5 ай ичтим. Азыр экөөнү тең бекер алып жатам.
Учурдан пайдаланып мага операция жасаган хирургдардын баарына, Энелерди жана балдарды коргоо улуттук борборунун директору Камчыбек мырзага ыраазычылыгымды айтып кетким келет.

Канымжан Усупбекова
densooluk@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(6)
21.01.2013. 22:01 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
167
Катталган:
22-05-2007
Соӊку аракети:
14-09-2015 15:00
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
0
Бар болсун дарыгерлер!
22.01.2013. 13:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
51
Катталган:
17-07-2012
Соӊку аракети:
21-11-2017 22:15
Жынысы:
Белгисиз
0
кыргызстанда бойрок салуу кандай болуп атканын билбей жаткам,супер инфо чоон рахмат,силерди эки дуйнонун жакшылыгынан кем кылбасын аллах,мен болсо уч жылдан бери бойрогумдун толук диагнозун билбей келем.
22.01.2013. 14:38 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
29-12-2011
Соӊку аракети:
20-05-2015 22:45
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Талас...Азыр Москоуудо...
0
Баарыныздарга ден соолук тилеймин , эч бир адам, оорунун жан сыздаткан азабын сезбей жашап журушсо экен...
26.02.2013. 02:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
18
Катталган:
22-02-2013
Соӊку аракети:
10-04-2018 17:44
Жынысы:
Белгисиз
0
Баарынарга чын ден-соолук Оорубайлы
07.05.2014. 15:31 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
180
Катталган:
25-02-2014
Соӊку аракети:
29-03-2018 16:24
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош.
0
Кудай озун шыпа бер .Менин Таякем да эки бойрогу иштебей кыйналып жатат Бишкекте жаш бала 24ко жаны чыккан.
14.01.2015. 11:18 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
27-03-2014
Соӊку аракети:
02-03-2017 13:06
Жынысы:
Белгисиз
0
кудай ушул оорудан сактасын.менин айылдашым да бойрок алмаштыруу муктаж. ага классташым донор болгону жатат. 20 гана жашта.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: