Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

АЛА-АРЧАНЫН АБАЛЫ МЫШЫК ЫЙЛАГЫДАЙ

№344 5-11-июнь, 2009-ж.


Шаардын ызы-чуусунан алыстап, саналуу саат болсо да эс алып келүүнү каалаган баш калаанын тургундары азыр дем алыш күндөрү “Ала-Арча” жаратылыш паркын көздөй жөнөп турган кездери. Алардын катарына биз да кошулуп, көңүлдөрдү сергитип кайттык. Бирок бүгүн кандай эс алганыбыз эмес, каралбай карайлап жаткан Ала-Арча тууралуу кеп кылабыз.

Сиз билесизби?

“Ала-Арча” мамлекеттик табият паркы Кыргыз тоо кыркаларынын түндүк тарабында, Ала-Арча өрөөнүнөн орун алган. Мамлекеттик парк катары 1977-жылы түзүлгөн. Жалпы
аянты 19 400 гектар. Паркта арча, карагай сыяктуу бак-дарактан тарта Кызыл китепке киргизилген улар,
илбирс өңдүү
жаныбарларга
чейин бар.

Адистердин айтымында...

Айрым маалымат булактарына таянсак, “Ала-Арча” паркына жылына 30 миңден ашуун турист келет. Адистердин пикиринде, жыл сайын бул көрсөткүч өсүп отурса, табият паркынын эл көп барган бөлүгүнөн чөп суюлуп, кадимки кара жерге айланып, жылаңач калат.

Президенттин иш башкармалыгы карайт

Ортодогу сүрөттөрдөн көрүнүп тургандай, “Ала-Арча” кыргыз мамлекеттик табият паркы Кыргыз Республикасынын Президентинин иш башкармалыгына карайт. Бирок бул паркка кире бериштеги, дегеле, баш-аягы 19 400 гектар жерди ээлеген парктын абалы президенттик иш башкармалык көз салган жайга окшобойт.

Шлагбаумдагы шайы оогон кызматкерлер

Тоо таянып жүрүп отуруп, паркка кире бериште шлагбаум бар экени көпчүлүккө маалым. Бул жерде иштегендер паркка кирген унаалардан анан киши башынан акча алып турушат. Биздин автобус бул жайга эртең мененки саат 9.30да келген. Жакындаганда эле бири-биринен кезек күтө зарыгып турган унааларды, элди көрүп маанайыбыз бузулду. Бишкектин “Дордой” базарындагы, Бейшеналиева көчөлөрүндөгү авто тыгындар биякта калат.

Шлагбаумга улай салынган кичинекей күркөдө акча алып отурган кызматкерлер додологон эс алуучуларга ээ боло алышпай, бир маалда кыйкырып, күркөнү жаап чыгып кетишти. Элден бою карыш өйдө чыгып турган бирөөсү айласы кеткенде: “Баарыңар машиналарыңарга отургула. Киши башына 60, машинага 300 сомдон. Акчаны машинанын ичинен эле алабыз!”- деп кыйкыра баштады. Анын үнүн котологон элдин бири укса, бири укпай, дале жанагы кичинекей күркөнүн жанында үйүлүп, акча төлөмөкчү болуп жүрүшөт.

Бар каражатты жөндөп пайдалана албайбызбы?

Мындай көрүнүштү карап отуруп таң калат экенсиң. Эл эс алууга бекер чыгып, аларды бир тартипке салып киргизе албай шайлары ооп жатса бир жөн. “Бул акчаны алгыла, биз паркка кирип эс алып кетели” деп тыйынын сунуп турган элди тартипке салып, тыгын болбогудай шарт түзүп коюуга башкармалыктын чамасы жокпу? Демейде “Кыргызстанды туризм аркылуу өнүктүрөбүз” деп ураан салабыз. Туристтер эмес, кадимки эле өзүбүздүн калкты жөпжөнөкөй шарт менен камсыз кыла албай жатсак, калганын кантебиз?

Эс алган элдин саны көп

Ошентип, тердеп-кургап кезек күтүп отуруп 2 саат дегенде жанагы тыгындан араң өттүк. Эртең менен эрте чыккан кесиптештер зарыга күтүп отура беришип, курсактары ачканы билинип жатты. Капчыгайды өрдөп барып, үй мүйүз тарта отуруп, ойноп-күлүп эс алууга ыңгайлуу жер издей баштадык. Шаркырап аккан сууну жээктей ойноп жаткан, эки-экиден жетелешип жүргөн, кой союп, ичеги арткан адамдар толтура. Аларга көз жүгүрткөн кесиптештердин бири: “Калп эле кризис, кризис деп ыйлактайт окшойбуз. Жөн күнү ушунча адам эс алууда жүрсө, майрам күндөрү кандай болот, билбейм”,- деп баарыбызды жылмайтты.

Капчыгай “Кытайдын таштандысына” толгон

Эс алган го жакшы. Анан да башкалардыкындай топурагын бир жактан, багын бир жактан сатып келип өстүргөн жасалма эмес табияттын коюну эмеспи. Бирок ошол башка жактан издеп, сурап тапкыс жакшы жерди эртең кайрылып келбечүдөй тебелеп-тепселегендерге зээн кейийт. Кайда кадам таштабагын, үч чоң таштын башын бириктирген кемеге.

Мейли, табияттын ташы ал жерде жатсын, бул жерде жатсын, айырмасы эмне? Бирок ошол кемегелерди тегеректей бүт эле Кытайдын желим стакан, баштык, бөтөлкөлөрү. Ошол таштандыларды кетерде чогултуп алпарып таштап салууга акыр-чикир салган челектерди коюп коюуга болбойбу?

Топ талдардын арасы ажаткана!

Топ-топ өскөн арча, кайыңдардын көлөкөсүн издей барып, отурмакчы болгон адам заматта мурдун басып качып чыгары анык. Анткени көздөн далдоо арчанын арасынын баары ажатканага айланган.

Баштан-аяк болбосо да, эл көп чогулчу жайык жерлерге көчмө даараткана алпарып, сыртына жумушу жок бирден аялды отургузуп, колуна даарат кагазын карматып, “5-10 сомдон” дегизип койсо деле элге ыңгайлуу болбойбу? Эсептеп көрсөк, биздин айланабызда эле ошол күнү 100дөн ашуун адам болду. Ошолордон 5-10 сомдон чогултуп алууга эмне үчүн болбосун? Эл эс алуунун шарты жакшырганына кубанса, администрация акча тапканына кубанмак.

Айтор, айта берсе сөз көп. Аталган башкармалыктын Ала-Арча­дан бөлөк иштери деле толтура. Ошентсе да табият аянбай берип койгон бейиштин төрүндөй болгон бул жайды тебелендиде калтырбай, кийинки муундарга ушул калыбынан бузбастан, бапестеп берүүгө аракет кылсак деген тилегибиз бар.

Шаиста Шатманова
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: