Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

Кубатбек Жусубалиев, жазуучу:«ЧЫГАРМАМДЫ ЧЫНДЫК ИЗДЕП ЖАШАГАН АДАМ ГАНА ТҮШҮНӨТ»

№536 8-14-февраль, 2013-ж


Жазуучу Кубатбек Жусубалиев Алайда экенин уккандан кийин агай менен жолугуп келүү үчүн жол тарттым. Унаада баратканда биз менен сапарлаштар Кубатбек агайдын түнт, көңүлү келбеген адам менен баарлашпай турганын айтышты. Алардын сөзүнөн соң жазуучу менен сүйлөшүү мага бир топ түйшүк жаратат окшойт деген ойго келдим. Ошентип, жазуучу менен өткөн жылдын апрель айында жолуккан элем. Адырдын бооруна салынган кооз үйдүн астында агай жууркан-төшөгүн күнгө жайып жүрүптүр. Зериккенби же көңүлүнө туура келдикпи, жазуучу менен ачык-айрым баарлашууга мүмкүн болду.

– Кубат агай, балалыгыңыз туурасында айтып берсеңиз...
-Бала кезим 10 жашыма чейин Алайдын ушул Кердегей айылынын жаратылышынын коюнунда, суу, кар, жамгыр, күндүн күркүрөшүнө аралашып, бактылуулук менен өтүп жаткан. Кийин менде, азап десем болбойт, кандайдыр бир кайгы пайда болду. Себеби ошол жашка келгенде атамдын жок экенин билдим. Атам 1939-жылы үйлөнүп, аскерге кетип, өпкөсүнөн ооруп 1940-жылы келсе, апамдын мени төрөйүн деп жүргөн кези экен. Ошол жылы күз айларында суу боюндагы боз үйдө мен төрөлүпмүн. Андан үч күндөн кийин атам каза болуптур. Ошондон кийин мени чоң энем чоңойткон, анын көзү азиз болчу. Менин «Күн автопортретин тартып бүтө элек» сыяктуу чыгармаларымда, аңгемелеримде көбүнчө ошол кишинин образы чагылдырылган.

– Сиздин чыгармаларыңызды көпчүлүк түшүнүшпөйт. Кандай стилде жазасыз?
-Менин чындыкка болгон мамилем абдан зор. Көркөмдүк кошпостон, чыныгы турмушту болгонун болгондой чагылдырган үчүн чыгармаларымды оор сезишет. Ошол себептен чыгармаларымды басмадан чыгарбай да жүрүштү. Кийин көп окуп, көп нерсени түшүнгөн соң жазгандарым эң туура көз карашта экенин байкадым. Бул көз караш адамдарга, коомго, деги эле эч кимге жакпаган нерсе экен. Менин чыгармаларымды чындык издеп жашаган адам гана түшүнө алат.

– Сиз чыгармаларды Бишкекте же Москвада жашап жатып да жазсаңыз болот. Алайда тоо коюнунда жалгыз жашап, жазып жатканыңызга эмне себеп?
-«Дүйнөнү өз корооңдон чыкпай туруп деле таанысаң болот» деген кеп бар. Төрөлгөндөн баштап бой жеткенге чейинки жашоомду уурдап алган табияттын коюнунда мен башка дүйнөнү да тааный берем. Биринчиден, адам өзүн таанып-билиши керек. Өзүңдү тааный албасаң, башка дүйнөнү кантип тааныйсың?

– Агайыбыздын тамагына ким кам көрүп жатат болду экен?
-Тамагым кадимки эле кайнак суу менен нан. Азыр мен сага негизги тамагымды алып чыгайын (үйүнө кирип эки баштык алып чыкты. Баштыкта сары мейиз менен грек жаңгагынын маңызы бар экен). Менин тамагым ушулар. Мен 40 жашымдан бери эт жебейм. Организмим ошого көнүп калган.

– Тоо арасында долбоору мыкты түзүлгөн мындай үй бар деп эч ким ойлобосо керек. Үйдүн архитектуралык идеясы өзүңүзгө таандыкпы?
-Ооба, башка кимге таандык болмок эле? Бул үйдү тургузуу боюнча жаңы эле иш баштаганымда Оштогу бир архитектор досум жардам берди. Калганы өзүмдүн аракетим болду. Бул үйдү бир сом акчам жок туруп салгам. «Асаба» гезитине макала жазам, ага Мелис Эшимканов иним калем акы чыгарып берет. Ошо менен көп иш бүтүрүп алдым. Кызым Жамбы да бир топ ишке кол кабыш кылды. Бирок оюмдагыдай үй тургуза албадым.

– Сизди раматылык Мелис Эшимканов менен аябай сырдаш деп укчу элем. Ал киши туурасында сизден эки ооз кеп уксак...
-Бул бала туурасында эки ооз эмес, бир эле ооз сөз айтам. Ал аябай ак көңүл, мыкты инсан болчу. Мен аны аябай сүйчүмүн (терең үшкүрүп).

– Үйдүн, багыңыздын тыкандыгын көрүп таң калып жатам. Мындай нерсени агрономиялык түшүнүгү терең адам гана алып кете алат. Күнү менен буларга кандай жетишип жатасыз?
-4-5 саат эле уктайм. Аябай чарчап калсам, уйкум 6 саатка созулат. Көбүнчө эртең менен эрте турганда көп иштерди бүтүрүп алам. Азыр бактардын ашыкча шактарын кыркып жатам. Аны да чыгармачылык менен кыркыш керек экен. Эптеп-септеп кыркып койсоң, дарак кооз болбой калат. «Багбанчылык – өзү акылмандык» деген эле кеп тура. Мисалы, турмушта мааниси терең «сүйүү», «акылмандык», «сулуулук» деген сөздөр бар. Буларды түшүнүү менен аткарган бир гана багбан болот. Ар бир даракты кунт коюп бутап жатып таң калдым. Дарактын бири-бирине тоскоол болгон бутактарын кесе бердим, кийин четке чыгып карасам, сулуулук пайда болду. Мен акылмандык менен сүйүп иштеп, сулуулукту жараттым.

Кубат агай бизди багына жылаңаяк ээрчитип бара жатканынан улам суроо берип калдым.

– Агай, эмне үчүн жылаңаяк жүрөсүз?
-Кызык экенсиң, эй (күлүп)! Бут кийим кийип алып жердин жылуулугун, жумшактыгын кантип сезесиң? Мен көнүп калганмын, жерден энергия алып турам.

Азыр техниканын өнүгүп жаткан учуру. Компьютер колдоносузбу?
-Ооба, кой десем болбой кызым Жамбы ноутбук алып берген. Илимдин карылыгы жок. Мындай заманда же акылман болушуң керек, же келесоо болушуң керек. Кышында Жамбынын үйүндө 2 айча жашап калдым. Америкалыктардын атайын бир программасы бар экен, англис тилин үйрөткөн, Жамбы ошону көрөт экен, мен да көрүп, азыр англис тилин үйрөнүп жатам (күлүп). Сыналгыга программаны улап, ал сүйлөсө, артынан кайталап үйрөнө берет экенсиң. Аз эле убакыттын ичинде 150 сөз жаттап алдым. Жамбы эми телевизор алып берем дейт. Ошондо бул жерде отуруп эле тил да үйрөнө берем. Булардын артынан түшүп, баарын таштадым. Мисалы, тамеки чекчү элем, чекпей калдым. Ичимдик иччү элем, ичпей калдым. (Тамашалап) кыздарга барчу элем, барбайм дегендей.
Жаш кезимде Будданын сөзүн окуп калдым. «Адам болуш кандай кыйын?!» деп ыйлап жиберген экен. Мен ойлоп отуруп, «ал пайгамбар киши болсо, анан ушинтип айтып жатса... Анда мен кантип адам болом?» деп кайгырып келем. Чынында, адам болуш аябай татаал жагдай тура.

Кубат агай менен коштошуп, ага кошуна жашаган 90 жаштагы апасы Канимет Жаанбаеванын уулу туурасында энелик оюн билүү үчүн кайрылдым.

– Канимет эне, Кубат агайдын балалык кези, оор мүнөзү жөнүндө эмнелерди айта аласыз?
-Кубаттын бала кези эсимде жакшы деле калбады. Ал үч күндүк кезинде атасынан ажыраган. Чоң энеси багып чоңойткон. Мен башка турмуш уланткам. Кубат жаш кезинде эле бир нерселерди ойлоп, жаза коюп жүрчү. Жетим бала башка киши ойлобогон ойлор менен жашайт тура. Азыр да келип, мени менен сүйлөшүп отуруп калат. Көп нерселерди унутуп калыпмын. Эстей албай калдым.
Былтыр 70 жылдыгын өткөрүп, мени да борборго алып барышты. Чоң имаратта, толтура элдин алдында мааракесин белгилеп жатса аябай сүйүндүм. Эл алдында кадыр-баркы, атагы бар экен. Баламдын мындай сыйлуулугун ойлоп кубанып калам.
Кубаттын «Конфуций», «Толубай сынчы», «Муздак дубалдар», «Күн автопортретин тартып бүтө элек» деген чыгармаларын бүт кыргыз билет.

Уулбү Каныбекова
osh@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(2)
14.02.2013. 14:51 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
28
Катталган:
11-02-2013
Соӊку аракети:
28-06-2018 15:48
Жынысы:
Белгисиз
0
Орустун улуу жазуучусу Лев Николаев Толстойдун асыл кептерин окугум келип турат,аны акылынар менен калчап жүрөгүнөр менен туюп өткөрсөнөр мааниси канчалык экенин тушунөсүңөр. Демек Кубат агайдын чыгармалары да ошондой.
14.02.2013. 17:33 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
302
Катталган:
19-12-2012
Соӊку аракети:
14-06-2018 17:24
Жынысы:
Белгисиз
0
Китептерин окуш керек экен . . . .
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: