Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ЭЛ КЕРЕГИНЕ ЖАРАГАН «ЧОҢ ТУЗ»

№540 8-14-март, 2013-ж


ТУЗДУУ ТОО АДАМДАРГА ДЕН СООЛУК БЕРЕТ
Биз далай ооруларга даба болот деп айтылып келген «Чоң туз» шахтасы тууралуу жазалы деп Кочкор районуна жөнөдүк. Ал жерде бир гана кара туз өндүрүлбөстөн, дем алуу органдарынын өнөкөт ооруларына кабылган адамдарды дарылаган санаторий жайгашкан. «Чоң туз» шахтасындагы санаторий 1980-жылдан бери дарылануучуларды кабыл алып келет. 2010-жылдагы Апрель окуясы бул санаторийге да кесепетин тийгизген. Жергиликтүү элдин айтымында, аталган санаторий менчиктештирилип, дарылануу акысынын баасы асмандап кеткендиктен, жалаң гана Казакстан, Орусиядан келген бейтаптарды тейлеп калышкан экен. Буга жинденген кочкорлуктар санаторийди талкалап, талап-тоноп кетишкен. 2010-жылдагы Апрель окуясынан кийин эл тарабынан «Кочкор Кара туз»жабык акционердик коому түзүлүп, шахтаны элдик кылып мамлекеттин пайдасына чечүү үчүн жергиликтүү калк сотко кайрылган.
Бизге шахтанын ичин көрүү кызык болуп, туздуу тоону көздөй бет алдык. Бул жер остеохондроз, астма, бронхит, ар кандай муун оорулары менен жабыркаган адамдар үчүн миңдин бири. Шахтанын ичинде адамдар дарыланып кеткенге ылайыкталган бөлмөлөр, сыналгы көрүүчү жай, мындан сырткары туздуу көлмө жайгашкан. Ал туздан тургандыктан, адамды чөктүрбөй калкытып кармап турат.
«Чоң туз» шахтасы тууралуу бир нече маалыматтарды угуп, атайын адистерге суроо салдык. Алгач дем алуунун өнөкөт ооруларына шахтанын кандай пайдасы жана зыяны бар экенин билүү үчүн Нарын облустук бириктирилген ооруканасынын терапия бөлүмүнүн башчысы Токтор Мөндүрбаевага кайрылдык.
– «Чоң туз»шахтасы – дем алуу органдарынын өнөкөт ооруларына кабылган адамдарды дарылоочу жай. Бирок аталган оорулардын ичинен дем алуу органдарынын өнөкөт оорусу курчуп, күчөп турган мезгилде жолдомо бере албайбыз. Себеби шахтанын ичи салкын жана жаз, күз мезгилдери суук келет. Мындай жагдайда дем алуу органдары, өпкөгө ого бетер суук тийип, күчөп кетиши мүмкүн. Негизинен, ооруканага астма, бронхиалдык астма менен ооруган адамдар кайрылып, дарылануу курстарын алып жатканда көп өлчөмдөгү дарыларды кабыл алышат. Ал жакта дарылануунун адамга пайдалуу жактары көп болгону менен, кургак учук, нефрит, гломерулонефрит, онкологиялык оорулар, бруцеллёз, ревматизм, полиартрит, лейкемия оорулары менен жабыркаган адамдарга тескери таасирин берет. Ошондой эле 65 жаштан жогорку кары адамдар, кош бойлуу аялдар барбай эле койгону оң.
Мындан соң ал жерден казылып алынган кара туздун турмуш-тиричиликтеги ордун билүү кызык болду. Дегеле казылган тузду эмне кылышат? Туздун мал-жандыкка кандай таасири бар экенин Нарын район аралык санитардык-ветеринардык, фитосанитардык инспекциянын бөлүм башчысы Мамбеткадыр Мотушов мындайча түшүндүрдү.
– Туз адамдын тамактануусуна кандай керек болсо, малга да ошондой деңгээлде керек болот. Майда жандыктарга орто эсеп менен бир койго бир күндө 2-3 граммдан туз берип туруш керек. Ал эми бодо малга андан жогорураак өлчөмдө берсе болот. Туздагы натрий-хлор, макро жана микроэлементтер малдын ашказанындагы маңыз менен кошулуп ашказан кычкылын пайда кылат да, анын иштешин жакшыртат.

«СУУГА ЖУМУРТКА БЫШЫРЫП ЖЕСЕ БОЛОТ»
Тузга болгон сапарыбыздан кийин Чолпон айылына баш бактык. Ал жерде күйүү касиетине ээ суу бар. Анын өзгөчөлүгү – сууга от койгондо, үстүнкү бөлүгү көгүлтүр оттой болуп күйүп чыгат. Суу чыккан жерге темирден тосмо жасап, сууну соруп чыгарчу насос коюшкан. Ушул айылдын тургуну Шарапат аттуу айымдан суунун чоо-жайын сурадык:
– Бир канча жыл мурда ушул суунун чыгышына күбө болгон орус улутундагы киши айтып бергенин уккам. 1982-жылы айыл ичине суу чыгарабыз деп жумушчу топ насос орнотуу үчүн жер казышкан экен. Чуңкур тереңдеп калганда жалындаган от чыгып, жумушчулар жүрөгү түшүп, бир топ жерге чейин качып барышат. Алыстан туруп карашса от өчпөй, күйүп тура бериптир. Жакын келип тобокелге салып карашса, оттун алдынан суу чыгып жаткан экен. Ошентип күйгөн суу пайда болгон.
Насосту кайра эле орнотуп, айланасын темирден калкалап чыгарып коюшкан. Андан бир аз убакыт өтпөй жакын эле жерден кайра чуңкур казышса, кадимкидей ичүүгө мүмкүн болгон суу чыгыптыр. Суунун үстүнө от жандырып, жумуртка кууруса болот. Ал тургай 40 мүнөттүн ичинде бир чайнек сууну да кайнатып алабыз. Бул суунун дарылык касиеттери да бар деп уккам. Сууну аз өлчөмдө алып, ашказан ооруларына каршы ичишет экен. Айыл тургундары денедеги аллергия жана экземадан айыгып кеткен учурлар болот.

  

Гүлжан Асанкожоева
naryn@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(5)
11.03.2013. 18:21 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
13
Катталган:
14-10-2011
Соӊку аракети:
08-05-2018 07:22
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
biwkek
0
ukmuwgo munun baary
12.03.2013. 16:58 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
14
Катталган:
11-01-2012
Соӊку аракети:
04-06-2014 19:35
Жынысы:
Белгисиз
0
Оо менин айылым! Сагындым! Бара элегиме 4 жыл болуптур!
13.03.2013. 11:19 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
54
Катталган:
25-03-2008
Соӊку аракети:
14-11-2018 21:36
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бишкек
0
Чынында пайдалуу санаторий, убагында атам апам экоо тен Чон-Тузда иштечу... А куйгон суу боюнча, Чолпон айыл окмотуно караштуу Ара-Кол айылында жайгашкан. Уйго коноктор келсе эле ушул жакка алып жономойубуз бар...
13.03.2013. 16:37 
Тайпасы:
Администраторы
Комментарийлердин саны:
22
Катталган:
23-10-2012
Соӊку аракети:
14-11-2018 21:25
Жынысы:
Белгисиз
0
күйгөн суунун составында күкүртүү суутек бар экен. Күкүрт өзү өтө ысык температурада күйүшү мүмкүн, бирок, суутексиз күйбөйт. Ал эми күкүртүү суутек кычкылтек менен аракеттешип, ага жылуулук таасир эткенде күйүү касиетине ээ болот. Мындай суу дүйнөнүн 3 гана жеринде бар. Бири Кыргызстанда, экинчиси Уралда, ммммм, үч&#
14.03.2013. 17:41 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
56
Катталган:
14-12-2011
Соӊку аракети:
26-01-2017 12:31
Жынысы:
Белгисиз
0
Мен да баргам бул жака. Ичи аябай сонун. Баардыгы ыңгайлаштырылган. Ичи салкын, кызыктай жыты бар. Чындыгында касиеттүү, ооругандардын көбү айыгып кетишет. Мен айтып берсем, макаладан да узун болуп кетет...
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: