Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«Шоро» компаниясынын президенти Таабалды Эгембердиев: «АЙДАР МЕНИН БИЗНЕСИМЕ ТИЙИШКЕН ЭМЕС»

№346 19-25-июнь, 2009-ж.


Гениалдуу нерсенин баары жөнөкөй. Бул адамды чоң бизнеске алып келген идея да жөпжөнөкөй болчу. Кадимки эле кыргыздын суусундугу. Аны кыргыздар нечен кылымдар бою жасап келишкен. Бирок суусундук алып келүүчү чоң кирешени ушул инсан гана көргөн өңдүү. Биздин маек “Шоро” компаниясынын президенти Таабалды Эгембердиев менен.

– Таабалды мырза, сизди “кыргыздын максымын даярдап сатуу идеясын эжесинен алган” дешет, ошол чынбы?
– Эжемден албай эле мектепти бүткөн соң шаарга келип, чаңкаганда максым таппай карайлаган учурларда келген ойлор болчу. Анда 1968-жылдар. Мен 17 жаштамын. Политехникалык институтка тапшырып, окуй баштадым. “Орто-Сай” базарынын акыр-чикирге толгон жерлерине эки-үч келин фляжка менен алып чыгып, милициялардан бекинип максым сатышчу. Мен атайын издеп келип, максым ичип кетчү элем. Ошондо “эмне үчүн Кыргызстанда туруп, кыргыздын суусундугун коркпой-үркпөй сатууга болбойт?” деп ойлочумун.
– А өзүңүз үйдө максым жасай аласызбы?
– Өзүм жасаган эмесмин. Бирок кенедейимден максым ичип чоңойгом. Максым биз үчүн жөн эле суусундук эмес, үйдүн ырыскы-берекеси болчу. Эт, атүгүл, нан жок калган күндөр да болгон, бирок максымы жок бир да күн болчу эмес.
– Алгач бул бизнести эмнеден баштагансыз?
– Бул идея 87-жылдары эле келген. Жүрүп отуруп 1992-жылы жасай баштадык. Кыргыздын илгертеден келе жаткан улуттук суусундуктарынын баарын чыгарсак деген максатыбыз толук ишке ашып отурат. Азыр биз максым, жарма, чалап, кымыз, бозо чыгарып жатабыз.
– Бул бизнеске чейин да ары-бери урунуп көрсөңүз керек?
– Албетте, баары эле бир күндө боло калбайт да. Өзүм кесибим боюнча инженер-куруучумун. Алгач институтта окутуучу болуп иштедим. Маяна аз, анан Нарынга прораб болуп кеттим. Ойлоп көрсөм, маяна менен жан баккан мага окшогондор аз болсо керек эле. Айтор, антип-минтип жүргүчө 29 жашка келип, эки балалуу болдум. Ошол жылдары менин өмүрүмдө оор сыноолор башталды. Аял дегенди кыйратып бага албасаң, туруп алып басып кетмейи бат эле экен. Келинчегим таарынып кетип калды. Ошондо билдим, жашоодо таза маянасы менен гана өкмөттү карап отурган адам бааланбасын. Ал күндөрү мен орус адабияты менен жакын болуп кеттим. Адабият менен “ооруп”, баш-аягы 13 жылдай жүрдүм.
– Азыр көпчүлүк жаштар арасында “кыйналып окубай, дипломсуз деле ийгиликке жетсе болот” деген түшүнүк калыптанып бараткандай. Сиздин пикириңиз кандай?
– Жаштардын билимге умтулбаганы чоң трагедия. Мен өзүм жетим өстүм. Байкаганым, жетим балдар бардык шарты белен теңтуштарына караганда тың келишип, көп ийгиликтерге жетишишет. Балалыгым Суусамырда кой кайтармай, тезек термей менен өттү. Кой кайтаргандан ушунчалык тажап, андан биротоло кутулгум келчү. Ошол үчүн оюнга, башкага алаксыбай, жаш кезимден билимге умтулгам. «Эптеп койдон кутулуп, окууга өтүү керек» деген максат менен жашачумун.
– Ал максатка жетиптирсиз. Андан кийинчи?
– Эл катары окуй баштадым. Ал кезде “эртең эмне болот?” деп баш оорутмай жок, өкмөткө ишенип жүрө берчү эмес белек. Ошондой өкмөткө ишенген максатсыз жашоо менен бир канча жылдык өмүрдү өткөрдүм. Ал ортодо КДКнын курамында демократ болуп, саясатка да аралаштым. Анан баш-отум менен бизнеске киришип кеттим.
– Бизнес жүргөн жерде кримчөйрө канатташ жүрөт эмеспи. Кримчөйрө менен тирешкен, же салык төлөгөн учурларыңыз болду беле?
– Салыгын го төлөгөн жокмун. Бирок кайрымдуулук кылып, түрмөлөргө суусундук тараткан күндөрүм көп эле болду. Аны бирөөлөр коркутуп, кысмакка алган үчүн эмес, атайын келип суранышканы үчүн сооп иш деп жасайм.
– Азыр акчасы, бизнеси бар адамдар арасында депутат болуу модага айланды. Көпчүлүгү «бизнесин коргоо үчүн депутаттыкка умтулушат» дешет. Сиздин да бул агымга аралашкыңыз келди беле?
– Жок. Мындай ишке мүнөзүм туура келбейт. Мен эркиндикти сүйгөн, чыгармачыл адаммын. “Бөдөнөнү сойсо да, касапчы сойсун” деп коюшат эмеспи. Ошонун сыңары ар бир адам өзүнүн колунан келген, мүнөзүнө туура келген ишти жасашы керек деп ойлойм. Ал эми бизнести коргоо боюнча айтсам, ишти нөлдөн баштап, өз күч-аракетим менен ушул деңгээлге жеткем. Таза бизнеске тийишкен күндө деле илинчек таба алышпайт.
– 2005-жылы 24-мартта «Ала-Тоо» аянтына чогулган элге бекер “Шоро” тараткан элеңиз. Ошондо “Шорону” Айдар Акаев тартып алган экен. Эгембердиев Акаевдин бийликтен түшкөнүнө кубанып, суусундук таратты” деген кеп тараган. Туңгуч ажонун эрке баласы чын эле тартып алды беле, же...
– Андай болгон эмес. Мен Аскар Акаев менен жакшы эле мамиледе болчумун. Айдар менин бизнесиме тийишкен эмес. Эми айрымдар “Максим Бакиев “Шорону” тартып алды” дей башташыптыр. Бул сөздөрдүн баары калп.
24-мартта аянтка чогулган эл чаңкап турганы үчүн суусундук таратканмын. Ал күнү «демократиянын майрамы болду!» деп кубанып, ошол ишти жасагам. Анткени шайлоодогу мыйзам бузууларга абдан нааразы болгон элем. Бирок эл Ак үйгө кирип, тоной баштаганда аябай ирээнжигем.
– Азыр төбөсү көрүнгөн мырзалар арасында төшөк жаңыртмай адат болуп баратат. Бул көрү­нүш­тү эмнеден деп ойлойсуз?
– Аны туура деп да, туура эмес деп да болбойт. Анткени жүрөк маселесин эч ким, эч качан кайсы бир эрежеге сала алган эмес. Анын үстүнө, экинчи, үчүнчү аялды байкасаңыз, ко­лунда бар, ошончо бүлөнү багууга мүмкүнчүлүгү жеткен эркектер алууда. Бизде аялзаты эркектерге караганда көп. Анан кыздарыбыздын багын ачып, бүлө кылып кеткендин эмнеси жаман?
Мына мен өзүм экинчи аялдын баласымын. Балалуу болбой жүрүп, чоң апам атама менин апамды алып берген экен. Атамдын эки аялы барын, мен чоң апа деп жүргөн аял атамдын байбичеси экенин тээ чоңоюп, 8-класста окуп калганда билгем. Айрымдар мени «эки аялы бар» деп ойлошот экен. Чынында, мен бир эле аял менен ырыс-ынтымакта жашап келем.
– “Ийгиликтүү, иши жүрүшкөн мырзанын артында акылдуу аял турат” дешет. Сиз буга кошуласызбы? Жеңебиз кандай киши?
– Жеңең менден акылдуу болсо керек. Себеби ал мага күндө акыл айтат. Мен болсо күнүгө үйрөнө албай, тил угам. Экөөбүздүн тең жылдыз белгибиз – текечер. Бирок жеңеңер сүзөнөөк, мен жоош текемин. Тамашасы жок айтсам, чын эле тың жеңеңер бар. Мага жардамы чоң. Бүлөнүн жумуштарынын баарын өзү бүтүрөт. Үйдө мен коноктой элемин.
– Өзүңүздү “баймын” деп эсептейсизби?
– Ооба. Руханий жактан да, материалдык жактан да баймын деп эсептейм. Салыштыра келсек, таразанын ташы рухий байлыкка ооп кетсе керек.
– Эгер “Ийгилик сыры” деген китеп жазсаңыз, кириш сөзүн эмне деп баштаар элеңиз?
– Эмгек жана да эмгек. Жөн эле тытына бергенден майнап чыкпайт. Максаттуу эмгек болушу зарыл. Ага кошо чыдамкайлык, өжөрлүк керек.

Ар бир кадамы кыргыз жыттанат

Биз Таабалды мырзаны шаардын сыртында жаңыдан салдырып жаткан эс алуу борборунан таптык. Жумушчулар менен бакылдаша иш үстүндө жүргөн ага бизди ээрчитип, комплекс менен тааныштырып чыкты. Илгерки очоктор, саман менен ылай аралаштыра салынган үйлөр, жыгач үкөктөр, суу тегирмен, боз үйлөр, ордо... Айтор, курулуп бүтө элек бул жайдын ар бир кадамы кыргыз жыттанат. Өз ишине сыймыктанганын жашырбаган ишкер төмөнкүлөрдү айтып өттү:

– Көптөн бери бир нерсеге нааразы болуп жүрчүмүн. Азыр шаарыбызда каалаган оюнга ылайык жайлар бар. Тенниске корт, футболго талаа, бильярд, фитнес клубга өзүнчө жай. Бирок кыргыздын эң негизги, саясый мааниси бар оюну, ордо ойнолчу ылайык жер жок. Ошол нааразычылыгым мени бул жайды салууга түрткү берди. Илгери апаларыбыз кандай очок, кемегеде тамак жасашса, биз да дал ошондой куралы деп турабыз. Атүгүл, мынабу жашыл чөп да тоонуку. Атайын Суусамырдан чым алдырып келип өстүрдүм. Мына кадимки ышкын, көкөмерен, бетеге, сары гүл. Максатым, биздин балдар ал заманды көрбөсө да, ушул сыяктуу борборлордон бабалардын көргөн күнүнөн кабар алышса, ошол күндөрдү, ата-бабаларды унутпаса дейм.

Шаиста Шатманова
koom@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: