Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836   837  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

ТАЛМА УЖАС КИНОЛОРДОН ЖАНА БАШТАГЫ ЖАРАКАТТАН КЕЛИП ЧЫГАТ

№544 5-11-апрель, 2013-ж


Талма оорусу эмнеден келип чыгат жана аны кантип дарылашат? Бул тууралуу Энелерди жана балдарды коргоо улуттук борборунун директорунун орун басары, врач-невропатолог Нурмухаммед Бабажанов баяндайт.

КАРЫШУУ КАЙТАЛАНА БЕРСЕ, ТАЛМАГА АЙЛАНАТ
Талма – баш мээнин оорусу. Кээ бирөөлөр карышуу менен талманы алмаштырып жүрүшөт. Дене табы көтөрүлгөндөгү, кан алуудагы карышуу (судороги) талма болуп эсептелбейт. Негизи, 7 жашка чейинки балдарда карышып калуу көп учурайт. Алар “метаболизмдик карышып калуу” деп аталып, организмде витаминдер, кальций, магний, глюкоза сыяктуу керектүү заттар жетишпегенден келип чыгат. Бала жаракатка кабылганда, ичи өткөндө, көп кусканда, дене табы көтөрүлгөндө болот. Бирок бул көрүнүштөр балада кайталана берсе, талмага өтүп кетет.

АТЫШЫП-ӨЛТҮРМӨЙ КИНОЛОР – ТАЛМАНЫН СЕБЕПЧИСИ
Азыр жаш балдар атышуу-өлтүрүү камтылган кинолорду, ужас мультфильмдерди компьютерден да, телевизордон да узакка отуруп, көп көрүшөт. Мындай болгондо экрандан чыккан жарык, нурдануу таасир этет. Жана андагы окуялар балдардын эмоциясын күчөтүп, нервин дүүлүктүрөт. Булардын баары талмасы барлардын оорусун козгойт, оорусу жокторго талма алып келет.
Талмасы барларды ызы-чуулуу, эмоцияны дүүлүктүрүүчү жерге (дискотека, кафе) да жиберүүгө болбойт. Ошондой эле чаар ала, чатыраш же тик сызыктуу кийимдер, обоилер талманын кармашын шарттайт. Бул айтылгандар симптоматикалык факторго кирет.

ООРУНУН КЕЛИП ЧЫГУУ ФАКТОРЛОРУ
1. Идиопатиялык фактор. Муну тукум куучулук шарттайт.
2. Симптоматикалык фактор (бир нерсенин себебинен келип чыгуу).

Бул төмөнкүлөрдөн улам келип чыгат:

  • Кош бойлуу аял инфекциялык оору менен ооруп, ал курсактагы балага өтүп, мээсине таасир этсе;
  • Кош бойлуу эне жыгылып же келтек жеп, ичтеги баланын башына доо кетсе;
  • Төрөт кезинде баланын башы жаракатка (травма) учураса;
  • Бала төрөлгөн соң менингит болуп ооруп калса, башында шишик жаралса же суу толсо жана башка.

3. Криптогендик. Талманын эмнеден келип чыкканын тактоого мүмкүн эмес.

ТҮРЛӨРҮ
Талма кармаган түрүнө жараша төмөнкүдөй бөлүнөт:
1. Тоникалык талма. Баланын башы артка тартылып, бүт денеси тырышат.
2. Тонико-клоникалык. Катуу чочуп кеткенсип, селт-селт этип калчылдайт.
3. Миоклоникалык талма. Буту-колу тырышып, калчылдайт. Булчуңдар иштебей, улам кулап калат.
4. Абсанстык. Бала 3-4-5 секунд бир жерди карап, тиктеген бойдон катып калат. Анан эч нерсе болбогондой ойноп кетет. Бул көбүнчө 2-8 жаш аралыгындагы балдарда жолугат.
5. Инфантилдик түрү (салам бергенсип, жүгүнгөндөй синдром). 3 айдан тартып 1,5 жашка чейинкилерде кездешет. Ойгонгондо башы менен эңкейип, жүгүнүп салам бергенсип кыймылдап талмасы кармайт.

ДИАГНОЗ ЖАНА ДАРЫЛОО
Диагноз. Электроэнцефалографияга тартып, магниттик-резонанстык томографиядан өткөзүлөт. Генетикалык текшерүүлөр жүргүзүлүп, анализдер тапшырылат.
Дарылоодо жалаң таблеткалар колдонулат. Анткени укол эмоцияны күчөтүп (бала коркуп) же оорутуудан улам баланын оорусу кармашы мүмкүн. Ооруканага жатып дарылоо да сунушталбайт. Анткени аларга ток, парафин, массаж колдонулбайт. Абалы оордоп кеткенде гана ооруканага жаткырылат.
Кээде ата-эне баласын 1-2 жолу дарылаткан соң эле молдого окутканы, көзү ачыкка көрсөткөнү алып барышат. Бул туура эмес, дарылоо үзгүлтүккө учурап, баланын оорусу күчөйт. Андыктан дарылар өз сааты менен бир да күн үзбөй ичилет. Баланы дарылатпаса, оорунун айынан акыл-эси өспөй калышы да мүмкүн.
Оорулууну башында доктурга 1 жолу, анан 3 айда, кийин 6 айда бир ирет көрсөтүшөт. Талманы дарылоо бул – искусство деп коёт. Режимди катуу кармоо шарт. Мисалы, дайыма бир убакта туруу, тамактануу, уктоо кажет. Уйкунун канбай калышы, чарчап, кеч жатуудан да мээге күч келип, оору кармашы ыктымал. Убагында дарыланып, врачтын көрсөтмөсүн толук колдонуп жүргөндөрдүн 65 пайызы талмасы кармабай жүрө алышат.
Дарылап айыктырууга мүмкүн болбогондо операция жасалат. Андай операциялар өтө татаал болот. Жана кымбат аппаратураларды талап кылгандыктан бизде да, коңшу өлкөлөрдө да, Орусияда да жүргүзүлө элек. Учурда чет өлкөлөрдө, көбүнчө Германияда жасалат жана абдан кымбат.

КҮНДӨЛҮК ЖҮРГҮЗҮҮ ЗАРЫЛ
Ата-эне сөзсүз баласы үчүн күндөлүк жүргүзүшү зарыл. Анда баланын талмасы качан, кайсы убакта, эмнеден улам кармаганын, мисалы, күн ысыктабы, уйкусу бузулгандабы, стресстенби же тамакты туура эмес жегенденби, жазылышы шарт. Ошондой эле кайсы датада кайсы дарыларды ичкенин да белгилөөсү зарыл. Буларды врач окуп, дарынын тийгизген таасирин билип турат.

БИРИНЧИ ЖАРДАМ
Талмасы кармаганда оозуна кашык тиштетүү же мурдуна бир нерсе жыттатуу, бетине суу чачуу дегендер туура эмес. Башын ылдый кылып (кусуп жиберсе, кусундусун жутуп албагыдай), оң капталына жаткызып, “Тез жардам” чакыруу кажет. Алар укол сайып, эсине келтиришет. Андай атайын уколду көпчүлүк ата-энелер сатып алып, өздөрү саюуну үйрөнүүлөрү керек. Учурда үйрөнүп алгандар бир топ.
Талма кармаганда оозуна пипетка менен тамызып койчу дары жана көтөн чучукка салып коюучу дары май түрлөрү да бар. Буларды колдонсо оңой.

ДИЕТА КАРМАШ КЕРЕКПИ?
Дарылар боорго, бөйрөккө зыян тийгизбейт деп айта албайбыз. Андыктан 4-5 айда боор, бөйрөгүн УЗИде текшерип туруу зарыл. Аталган органдарга күч келбеши үчүн ачуу, туздуу, майлуу, консерваланган, ышталган, куурулган тамактарды бербөө керек. Электроэнцефалографияга 8-10 айда бир тартылат.
Дарылардын ичинде ичтейди ача турган дары болот. Анын айынан дарыланып жүргөн кыздар жыныстык жетилүү кезинде, көбүнчө 11-12 жаштарында толуп кетип, ичпейм деп башташат. Ошондо диета кармаса болот, врачтын кеңеши менен.

1 ООРУЛУУГА КАНЧА КАРАЖАТ КЕТЕТ?
Дарынын дозасы адамдын жашына жараша берилет. Ошондо 1 айга 1 жаштагы балдарга 30 доллар тегерегинде, чоңдорго 100-150 долларга чейинки дары керек.
Аз сандагы оорулардан турган 1 топ бар, аларга башка дарылар таасир бербейт. Андыктан эң кымбат дары колдонулат. 1 ай үчүн 150 доллардан ашык кетет.

АТА-ЭНЕЛЕРГЕ КӨРСӨТМӨ
Буларды оорулуу өзү да билүүсү кажет:

  • Эшиктердин ар дайым кулпуланбай туруусу (оору кармаганда үйдөгүлөр эшикти ача албай калбоо үчүн зарыл);
  • Электр шаймандарын (фен) колдонбоо, өз алдынча калганда от жакпоо;
  • Оорулуу адам тамак бышырганда, үтүк колдонгондо жанында бирөөнүн болуусу;
  • Стресстерге кабылбоого аракет кылуу;
  • Полду килем, ал эми эмеректердин учтуу кырларын жумшак материал менен жаап коюу же учтары бар эмерек албоо;
  • Ысык тамак куюлган идишти көтөрбөө жана башка.

Канымжан Усупбекова
densooluk@super.kg



Талма оорусу эмнеден келип чыгат?

"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(3)
09.04.2013. 13:43 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
43
Катталган:
21-06-2012
Соӊку аракети:
15-09-2017 01:05
Жынысы:
Белгисиз
0
ар пендеге кудайым ден соолук берсин
Super TV
10.04.2013. 20:09 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
20-02-2013
Соӊку аракети:
26-07-2017 13:01
Жынысы:
Белгисиз
0
Бирок бир колчук сууга деле тумчугуп олуп калышы да мумкун да. ошон учун ар дайым жанын да адам карап журуш керек го аны. Бирок башка жумуштары да жокпу дейсин да. Мисалы жалгыз адамдардын.
Super TV
11.04.2013. 01:28 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
1
Катталган:
18-03-2013
Соӊку аракети:
11-11-2015 21:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ат-башым
0
Ооба, туура айтасын талма менен оруган кайнимдин janynda дайыма боло албайбыз, бирок jurogundu ойуй берет сары саанада болосун дайыма бир адамдын колун кармайт созсуз. Ушунчалык tejik болушат талма менен ооругандар озунду чарчатат
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21503;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: