Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БАТКЕН – КҮН ЖЫТТАНГАН ӨРҮКТӨРДҮН МЕКЕНИ

№545 12-18-апрель, 2013-ж


Япондор дүйнөгө сакуранын гүлдөшүн даңкташса, Баткен өрүкзарларынын керемет жомоктой гүлдөшүн сөз кылат. Анын сыңары учурда өрүкзарлар гүлдөп, абаны керемет жыты менен ээлеп алган кези. Сөз кылгандай эле, өрүк Баткендин бренди жана да негизги киреше тармагы болуп саналат. Күн даамданган таттуу мөмөлөргө катылган сырларды ачыкка чыгарабыз.

«ӨРҮК ГҮЛҮ» ФЕСТИВАЛЫ БОЛУП ӨТТҮ
Өрүк гүлү Баткендин ажарын ачып турганда 5-6-апрель күнү облустун Самаркандек айылында «Өрүк гүлү» фестивалы болуп өттү. Бул тууралуу аталган фестивалдын уюштуруучусу, «Био-Мурас» коомдук фондунун жетекчиси АКЫЛБЕК КАСЫМОВ төмөнкүлөрдү билдирди:

– Биз «Өрүк гүлү» фестивалын быйыл 3-ирет өткөрүп жатабыз. Мурдагы жылдарга салыштырмалуу быйыл ири масштабда болду. Бул ирет Тажикстандан да өкүлдөр келип, жергиликтүү өрүк өндүргөн фермерлер менен чогуу майрамдашты. Аны менен кошо өрүккө тиешелүү маселелерди да талкуулашты. Бул иш-чара өрүктү даңазалоо менен бирге мындай мурастарды жаштарга калтыруу максатын көздөйт.

Фестивалдын катышуучусу,«Мол түшүм» кооперативинин башчысы АБДИРАШИТ ХАЛМУРЗАЕВ:
– Баткендиктер өрүктү өндүргөнү менен, аны кошуна Тажикстандын ишкерлери алып, чет өлкөлөрдүн базарларына сатып пайда көрүшөт. Жергиликтүү өндүрүүчүлөр аларманга түз жеткирип сатса, азыркыдан 2-3 эсе көп пайда көрүшмөк. Бирок муну ишкерлер колго алалбай келишет. Бүгүнкү иш-чарада өрүктү кайра иштетүүчү цехтерди көбөйтүү жана чет жакка сатуу маселеси козголду. Бизде экспортко алып чыгууга алгачкы кадамдар бар, бирок булар жетишсиз,- дейт.
Бул фестиваль 2 күнгө уланып, иш-чарага катышкан жаштарды жана айыл тургундарын уюштуруучулар Кара-Булак айылына жана айгүл гүлү менен тааныштырууга алып барышты. Эске салсак, аталган гүл кызыл китепке кирип, дүйнөнүн 3 гана жеринде: Пакистанда, АКШда жана Кыргызстандын Баткен облусунун Баткен районунун Айгүл-Таш айылында өсөт. Анын илимий аты – Эдуарддын чаар гүлү.

2 ТҮРДӨ КУРГАТЫЛАТ
1. Табигый жол менен кургатуу. Өрүктү абайлап терип алып, атайын жайда күнгө жайылып кургатылат.
2. Күкүрт менен ыштоо. Максаты эмнеде? Күкүрт менен ыштоо мөмөлөрдүн өңүн бузбай сактоо жана курамындагы витаминдерди сактап калуу үчүн жасалат. Күкүрттүн дагы бир кызматы, өрүктүн кургоосун тездетет жана бактерияларды жок кылат. Өрүктөргө курт-кумурскаларды жолотпой, жакшы сакталышын камсыздайт.
Кантип жасалат? Бышкан өрүктөрдү күкүрт ( SO,2) менен ыштоо үчүн атайын чоң чуңкур казылат. Ал жерге өрүктөр жашиги менен төрт бурчтук формасында тизилип коюлат. Ортосуна күкүрттү таштап, анан түтөтүп коёт. Чуңкурдун үстү калың нерселер менен жабылып, дымдалат. 10-12 сааттан кийин ал жерди ачып, ышталган өрүктөр атайын даярдалган майда таштардын, камыштын же целлофандын үстүнө жайылат. Күкүрттүн өлчөмү: 1000 килограмм өрүккө 1-2 килограммы жетет. Ышталган өрүк күнгө жайылып, кичине суусу кургагандан кийин ичинен данегин чыгарышат. Анан кайра күнгө жайып коюшат. Данектери кургаган соң баштыктарга салышат.

ӨРҮКТҮ САКТООНУН ШАРТТАРЫ
Өрүктү сактоого коёрдун алдында алар сорттолот. Сактоочу бөлмөлөрдүн терезелери жабык, бирок шамалдап турууга тийиш. Өрүктөрдү сорт-сорту менен сактоо туура болот. Сактоо бөлмөлөрүндө өрүктү төгүп, үстү материал менен жабылат. Өрүк сакталуучу жай малканалардан жана ар кандай жыт чыгаруучу объекттерден алыс болушу шарт.

АЗЫКТЫК БААЛУУЛУГУ ЖАНА ДЕН СООЛУККА ПАЙДАСЫ
Өрүктүн курамы адамдын ден соолугуна пайдалуу заттардан турат. Өрүктө көп өлчөмдөгү глюкоза, крахмал, белок, органикалык заттар жана А, В, С, Е, Р, РР тобундагы витаминдер, фолий кычкылы жана калий, аз өлчөмдө Р, Na, Mg, Fe, Cu, Al бар. Витамин А иммунитетти жогорулатып, ооруларга туруштук берүүгө салымын кошот. Өрүк курамында калийдин көп, ал эми натрийдин аз болгону үчүн диеталык азык болуп эсептелет. Таттуу азык ошондой эле жүрөк-кан тамыр ооруларынын, боордун циррозунун, бөйрөктүн ооруларынын алдын алат.

ӨРҮК ЖАНА АНДАН ДАЯРДАЛУУЧУ АЗЫКТАР:

  • Тоңдурулган өрүк
  • Консерваланган өрүк, нектар
  • Өрүк ширеси (сок), өрүктүн тазартылган нектары
  • Өрүк желеси, жемдер, мармелад
  • Маринаддалган жашыл өрүк
  • Кургатылган жана порошок түрүндөгү өрүк
  • Майдалап кесилген өрүк
  • Өрүк экстракты
  • Өрүк торту, балмуздак
  • Өрүк курут жана башкалар

 

P.S. Материалды даярдоого салым кошкон үчүн өкмөттүн Баткен облусу боюнча ыйгарым укуктуу өкүлчүлүгүнүн региондук өнүктүрүү бөлүмүнүн башкы адиси Ачылбек Бекташовго ыраазычылык билдиребиз.

Бегайым Тажибай кызы
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  2 
Комментарийлер(12)
15.04.2013. 14:08 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
75
Катталган:
13-04-2013
Соӊку аракети:
10-09-2014 14:24
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
4okun
0
азыр ушул учурда Баткенде айгул гулу гулдоп турган кез,мумкунчулугунор болсо барып коруп келсенер болот.
ПС:Баткенди сагындым . . .
15.04.2013. 17:47 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
230
Катталган:
21-07-2011
Соӊку аракети:
18-11-2018 12:54
Жынысы:
Белгисиз
+1
Эх менда Баткенимди жана ата-энемди, суйукттуу жарымды сагындым. Курмайы жана кандек орукторун жегим келди. Баткенимдин ысыгына куйгум келди. Аллахым ушулардын баарын корууну насип эт!
16.04.2013. 13:23 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
22-09-2012
Соӊку аракети:
19-03-2018 03:13
Жынысы:
Белгисиз
0
неге кукуртко бууланган орук кактар кычкыыл болот?
17.04.2013. 14:53 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
47
Катталган:
16-03-2013
Соӊку аракети:
12-01-2018 10:42
Жынысы:
Белгисиз
0
Mirko.93, себеби ал кукурко бууланган))))
16.04.2013. 14:11 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
13-02-2013
Соӊку аракети:
16-04-2013 14:15
Жынысы:
Белгисиз
+1
Студент кезди эске салды. Баткендин эли аябай меймандос экен! Дасторконду жайнатып кулуп-жайнап тосуп алышкан! Орукзардын корунушуно суктанып суротко тушуп кайткан элек
16.04.2013. 20:29 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
10
Катталган:
22-02-2012
Соӊку аракети:
26-08-2015 20:19
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Асмандан 3 метр бийикте
0
Менда сагындым БАТКЕНимди..............
Жур ээрчишип кетели орук зарга демекчи,кеттик БАТКЕНге.........
17.04.2013. 01:06 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
139
Катталган:
15-03-2013
Соӊку аракети:
15-06-2018 14:46
Жынысы:
Белгисиз
0
Баткен жерим орук зарлуу аймагым,оругундун ширесине кангамын,...
17.04.2013. 14:31 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
76
Катталган:
14-03-2009
Соӊку аракети:
16-11-2018 16:07
Жынысы:
Белгисиз
0
Мен мурун кино кєргєм Зардалы беле аталышы же Орукзар баяны беле... Айтор ошондогу орук зарды коруп аябай таасирленгем.укмуш жер экен чын эле.
17.04.2013. 14:49 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
314
Катталган:
30-10-2012
Соӊку аракети:
20-11-2015 22:16
Жынысы:
Белгисиз
0
Баткенди копчулук сыяктуу мен дагы коруп келгем практика б.ча:)Баткен озу ысык,таштак анан кургак жер келет экен,тоолору,донсоолору Колдун Балыкчы,Чолпон-Атасы сыяктуу кургак,жапжашыл болуп турбайт экен.Бирок, орукту укмуш багышат экен, тим эле козун тойбойт,орук бакпаган уй-було жок сыяктуу.Дагы баса айтып кетуучу нерсе эли меймандос,особенно менин досум;)анан ток пейил келишет.Жалпысынан айтканда мээнеткеч,ыймандуу калк келишет экен.Дагы бир жолу коргум келип журот)))
17.04.2013. 21:58 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
135
Катталган:
15-11-2011
Соӊку аракети:
30-07-2018 00:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
saturn
0
best-life, рахмат сизге биздин меймандостук. ыймандуу екенибизди билип жатканынызга.ооба сиз билгендей орук ондурбогон уй було жок. дайым ачык сиздер учун орук зардын ешиги
17.04.2013. 19:51 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
41
Катталган:
27-08-2012
Соӊку аракети:
19-10-2013 07:39
Жынысы:
Белгисиз
0
Жылдан жылга Баткендин да багы ачылып жатат жана ачыла берсин.
17.04.2013. 22:00 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
135
Катталган:
15-11-2011
Соӊку аракети:
30-07-2018 00:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
saturn
0
zhorobekt, Айтканыныз келсин!
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: