Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

«ОРОЗКУЛ» ЖАШООДО БООРУКЕР АДАМ ЭЛЕ...

№348 3-9-июль, 2009-ж.


Орозбек Кутманалиевди эл Орозкул деп таанышат. “Ак кеме” фильминдеги зөөкүр Орозкулдун образын ийинине жеткире аткарган дал ушул залкар эмеспи. Оомал-төкмөл бул дүйнөнүн муң-зары көп. Дегеним, актёр гана эмес, режиссёр, диктор, төкмө акын, ырчы, жомокчу, коомдук ишмер Орозбек агабыздын дүйнө салганына 4 жыл болду.

Устукан үчүн ырдачу

Орозбек аганын балалыгы Сокулук районуна караштуу Шалта айылында өткөн. Кайталангыс таланттын балалыгы согуштун катаал жылдарына туш болгон. Ал кезде кан майдандан кайткан аскердин келиши бүтүндөй айыл үчүн чоң майрамга айланчу. Ошондо Орозбек баштаган өспүрүмдөр оюн-зоок болуп жаткан үйдү сагалап кароодон тажашчу эмес. Майда балдар арасынан кимиси ырдаса, устукандуу болушчу. Муну көргөн болочок актёр тартынууну таптакыр таштаган.
Ырчы Ашыралы Боталиев 13 жашар Орозбектин үнүн жактырып, айылдан филармонияга алып келет. Ал Атай Огомбаевдин “Эр Панфилов” деген ырын ырдап берип, сынчылардын купулуна толот. Шаар агымына көнө албаган жаш артистти жаңы жашоо укмуш жүдөтөт. Апасын, айылын, досторун эстеп, бир күнү тамдын бурчуна барып ыйлап жатса, Осмонкул акын көрүп калып: “Олда балам ай, азырынча жаштык кылат экенсиң. Эс тартканда өзүң келерсиң”,- деп кайра айылына жеткирип салат. Ошондон кийин ал «ыйлаак артист» атка конот.

Айылдашы – асыл жары

Артист болбой калган талант айылына келип, сельсоветтин катчысы болуп эмгектенет. Ырчылыкты дегдеген жаны бир жыл иштеген соң айылга келген артисттерди ээрчип, борборго баса берет. Тилекке каршы, жаш талантты филармониянын директору жумушка албай коёт. Кыларга иши жок жүргөн күндөрдүн биринде куурчак театрынын артисттерине жолугуп калат. “Артист болом” деген ою күчтүү жигит, ошентип, алар менен ойлонбостон чет өлкөгө 3 айга гастролго чыгып кетет.
Орозбек ага жубайы Гүлнар эже менен бир айылдан. Гүлнара эже актёрго 3 уул, 2 кыз төрөп берет. Улуу баласы Акматбек 14кө, кичүү кызы Чынара 4кө чыкканда Орозбек ага Гүлнарасын шум ажалга алдырып, дүнүйөсү бөксөрөт. Гүлнара эже анда болгону 34 гана жашта болчу. Малдан жуккан сибирь жарасынан улам Гүлнара эже чиедей балдарын таштап, бул жарык менен кош айтышат.

5 баласын бооруна кысып...

Түгөйүнөн ажыраган Орозбек ага 5 бала менен үйдө отурса, бир күнү кыргыз радиосунда иштегендер куран окутуп келишет. Алардын “жумушка чыгышың керек! 5 балаңды ким багат?” дегенин угуп, кыргыз радиосуна режиссёр болуп орношот. Кичүү кызы Чынараны жумушка көтөрүп барып иштеп жүрөт. Кичинекей кыз атасы менен чогуу иштеген Фатима эжени апалап коё бербей жатып, атасына өмүрлүк жар кылып берет. Актёр муну: “Кызым Фатиманы көргөндөн баштап эле апалай баштады. Ошентип, үйлөнүп калдык. Фатима менден 15 жашка кичүү болгондуктан, ата-энеси “картаң кишиге тийдиң” деп кызы менен 10 жыл сүйлөшпөй жүрүштү”,- деп эскерет.

Киного кадам

Радиодо режиссёрлук, ошол эле учурда дикторлук кесипти аркалаган Орозбек агага бир жолу киностудиядагылар “дубляжга катышып бериңиз” деп суранышат. Макул деп студияга кирип барса, короодо эки адам мушташып жаткан болот. Аларды толтура адам курчап алган. “Мусулмансыңарбы? Ажыратып койсоңор боло!” деп кыйкырган диктор таяктап жаткан адамды бир муштап ыргыта коёт. Аңгыча эле бир орус жетип келип, “эмне кийлигишесиң?!” деп урушуп кирет. Көрсө, кинопроба жүрүп жатыптыр. Орозбек аганын кылыгына жарданып карап тургандар кыраан-каткырык салып күлүп калышат. “Эмне ортого түшөсүң?” деп жинденген орус фильмдин режиcсёру Юрий Борецкий экен. Режиссёр болочок актёрду ошол жерден жактырып, “Ак куулар конгон айдың көл” фильминдеги Сабырбектин ролун берет. Залкардын кинодогу тушоосу ошентип кесилет. Тасмада Орозбек ага көбүнчө терс каармандын ролун аткарчу. Анткени менен, жашоодо боорукер адам эле...

Чынара Кутманалиева, залкардын кызы:

«Фатима апамды атама мен алып бергем»

– Атам аябай ак көңүл, пейили кенен адам эле. Гастролдо жүргөндө көп адамдар менен таанышат эмеспи. Туугандарын гана эмес, гастролдон таанышкандарын деле “меникине келгиле” деп чакыра берчү. Үйдөн такыр киши өксүчү эмес. Жатарга келгенде меймандардын көптүгүнөн үстөлдүн астына эже-байкелерим жатса, мага үстөлдүн үстүнө төшөк салып беришчү.
Атам кыргыз эли-жери үчүн күйгөн патриот жан эле. Гастролго чыкканында “кайсы жерден болосуң?” дегендердин баарына “Кыргызстан деген айылдан болом” деп жооп берчү. Бул сөздү атам биринчи айтып чыккан. Азыр баары эле ушинтип калышпадыбы.
Фатима апам бирибизге да өгөйлүк кылган жок. Биз сүйүнсөк сүйүнүп, кайгырсак кайгырып турат. Азыр баарыбыз аны “мамаша” дейбиз. Мамаша атама 6 бала төрөп берди. Учурда 11 балага баш-көз болуп, акыл-насаатын айтып, төрүбүздө отурат.
Атам балдарынын артист болуусун каалаган эмес. Анткени суйкайган жаш артист кыздардын тамеки тартып, аракты шыңгытып жатканын көп көрчү экен.
“Балдарымды багам” деп күндүзү радиодо иштесе, түнкүсүн кинолордун дубляжына катышчу. Кичинекей балдардын үнү керек болгондо бизди да алып барчу. Эртеси мектепке барып, “мен кечээ иштебедимби?” деп балдарга мактанчумун.
2004-жылы 31-декабрда “Замана” студиясындагы куттуктоо программасын окуп, үйгө жакшы эле келген. Иштеп көнүп калган жаны кечкисин да бир фирмага кароолчу болуп орношуп алган эле. 1-январда баарыбыз чогулуп, ата-энебизди Жаңы жылы менен куттуктадык. 2-январда атам сменге кеткен. Анан эле 3ү эртең менен жүрөк оорусу кармап кете бериптир. Өзүнө-өзү «Тез жардам» чакырган экен. Бирок алар келгиче эле бул жарык менен кош айтышыптыр.
Көзү барында Ала-Арча көрүстө­нүнө куран окутканы барып калсак, “балдарым кыйналганымды көрүшпөсө экен. Кудай мени кыйнабай эле алып кетсе экен” деп көп айтчу. Ошондой эле болду. Атамдын бул дүйнө менен коштошконун укканымда бул жашоо жоголуп кеткендей эле болду мага. Анткени таянар тообуз, жөлөнөр дарагыбыз атам эле.

Залкар баскан улуу жол

  • 1932-жылы жарыкка келген;
  • 1955-жылы Куурчак театрынын артисти;
  • 1965-жылы Филармонияда ырчы;
  • 1969-жылы Кыргыз телекөрсөтүү жана радиоуктуруу комитетинде режиссёр, диктор;
  • 1975-жылы Кыргыз ССРинин Эмгек сиңирген артисти, 1992-жылы КРнын Эл артисти наамына ээ болгон.
  • 1992-жылы ардактуу пенсияга чыккан;
  • Дастандар менен катар «Жүрөктү жүрөм дарылап”, “Айдай кыз”, “Кыйнабай жүрчү”, “Гүлдесте” ырларына обон жаратып, өзү аткарган.
  • “Ак кеме” фильминде Орозкулдун, “Сүйүү жаңырыгында” Бектемирдин, “Эрте жаздагы турналарда” Бейшембектин, “Ак куулар конгон айдың көлдө” Сабырбектин ролун жараткан. Залкар талант 30га жакын фильмге тартылып, кыргыз кереметинин өнүгүшүнө салым кошуп кетти.
  • Пенсияга чыкса да, Шаршен атындагы Чүй облустук театрдын артисти, Бишкек шаарындагы Свердлов районуна караштуу Жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу комитетиндеги аксакалдар сотунун төрагасы болуп эмгектенген.

Сүйүн Кулматова
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: