Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828   829   830   831   832   833   834   835   836  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

КАН БАЗАР, АРАЛАСАҢ КӨҢҮЛ АЗАР...

№349 10-16-июль, 2009-ж.


Же мен базардан чыккыча кантип Асан кайгыга айландым?

Таң супа салгандан баштап унаачанын да, жөөсүн да өзүнө чакырып, кучагына тарткан жай бар. Ал, албетте, базар. Миң түркүн товар менен миң түркүн адамдын башын кошкон да базар. Бул ирет “Ош” базарына сапар алып, анын абалына, дегеле, базардагы жашоого баам жүгүртмөк болдум. Анын үстүнө, “адамдардын кандай жашап жатканын билгиң келсе, базарга бар” деген кеп бар эмеспи.

Ижара акы орунга жараша

Жалпысынан “Ош” базары деп аталганы менен, “Берекет”, “Кыял”, “Бешсары”, “Ала-Арча” сыяктуу өз-өзүнчө соода комлекстери да кирет. Ошентип, күрүгүү эл менен кошо мен да базарды аралап жөнөдүм. Алгач билгим келгени сатуучулар турган орундардын ижара акысы болду. Сураштырып, ижара акысы отурган ордуна жараша алынарын билдим. Мисалы, базардын сыртында азык-түлүк саткандар отурган ордуна айына 1500 сомдон төлөйт. Берирээк басып, контейнерде азык-түлүк сатып турган жигиттен сурасам, айына 10 миң сомдон жогору төлөй турганын айтты. Кийим-кечек сатып отурган эже 11 миң сом төлөйт экен. Айтор, ижара акы отурган ордуна, саткан товарына жараша да төлөнөт. Ижара акысы кымбат болгондуктан, товарын арабага салып же жерге жайып, сыртта, жолдун боюнда сатып отурган жандар көп.
Май саткан келиндин жанына басып барып, сөзгө тарттым. Аңгыча кардар келип калып, келинден товарларынын баасын сурап кирди. “Асмандын башын айтасыңар да, кичине түшсөңөр боло” деген аялга: “Эмне кылалы, бизге аз эле пайда калат. Отурган ордубузду да актабай жатпайбы”,- деп күйпөлөктөдү келин. Экөө “түш”, “түшпөймгө” өтүштү. Мен буларды таштай жолумду уладым.

Жан бактырам дагы, оорутам дагы...

Базарда “мен сага тийбейм, сен мага тийбе” деген сөздүн бийлиги жүрөрүн сокур адам да баамдачудай. Анткени санитардык талаптардын аткарылбай, “ижара акысын төлөсөң болду, анан мен сага, сен мага тийишмей жок” деген жашоо өкүм сүргөндөй.
Соода кылып отургандардан сураштырсак, бир айда бир жолу, ал эми айна-самын саткан дүң базарда ар аптанын дүйшөмбү күнү санитардык күн болот. Сатуучулардан сураштырып, бирөөндө санитардык китепче бар болсо, бирөөндө жок экенин билдик. Ыңгайлуу жер таап, айран-сүт, ичеги-карын саткандардын санитардык китепчеден таптакыр кабары да жок экени айтпасак да маалым. Санитардык китепче толук талап кылынбагандан соң сатуучулардын кимисинин дени соо да, кимиси учук, кимиси жыныстык жугуштуу оору менен ооруганын ким билет? Бул жаатта өзүңдүн эле көзүң ачык болбосо...
“Ош” базарынын кире беришинде ажаткана бар. Аны туштай эле кафе иштетилет. Анын жанында газдалган суусундук саткан мектеп жашындагы бала чымындарды айдап коюп отурат. Баш чайкап кетип баратсаң, эки столду коё калып корей салатын сатып отурушат. Салаттарынын үстү ачык. Эт кошулган салатты чымын айланчыктап учат. “Чоң кыз, жеп көр, мынчадан” деп шымаланган эжеге карап “эже, салатыңардын үстү ачык го. Канчалаган эл өтүп жатат. Чаң болуп жатпайбы” десем, “таптакыр жаап койсок ким алмак да, ким көрмөк эле? Жыттанып кетпейби. Салатты чаң басса да алышат”,- дейт. Сүрөткө тартайын десем кокуйлашып болушпады.
Эт сатылуучу павильонго кирсең, кой эти, чочко эти, айтор, балыктан бери табасың. Анан сыртка чыксаң балыгы балыктай, тооктун сандары тизилип сатылып, чымын-чиркейди өзүнө ызылдатып чакырат...
Эгер “Ош” базардын тили болсо “мени ушундай күтсөңөр, силердин тиричилигиңерди жүргүзүп жан бактырам, оорутам дагы” деп айтат беле, ким билет?! Анан эмне, кафесине жанаша ажатканасы, пирожкисине жанаша Кытайдын сасыган бут кийимдери, нанына катар айна-самыны сатылып жатса. Иммунитетиң 100 эмес, 1000 пайыз болсо деле мына ушундай жерде сатылган азыкты дайыма жеген адам акырындап ооруй баштаары турган кеп. Анан тишинин кирин соруп чогулткан акчасын бир күндө дарыгер менен дары-дармекке карматып жиберип отуруп калары айныгыс иш.

Аты жакшы распродажалар...

Акыркы эки жылда распродажа деген чыкты. Дүкөндө деле, ачык асман алдында деле распродажа. Ленин райондук сотунун алдынан баштап “Бешсарыны” капталдай, “Кыялды” тегерете, кыскасы, базардын ичи-сырты, тегерек-чети арзан буюм саткандар. Акыркы кезде араба сүйрөгөндөр неге көрүнбөй калды десе, алардын арабасын арзан буюм саткандар ээлеп алышкан тура. Мына дал ошол арабалардан арзан ич кийимдерден баштап жер-жемиштин баарын табасың. Бир жерде эле үймөлөктөшкөнүнөн улам бара калсам, арзан, кооз жасалгалуу бут кийимдер сатылууда. Бирок клейи чыгып араң турат. 100-150 сомдун тегерегинде сатылган бул бут кийимдер 1 айга чыдайбы, чыдабайбы, муну киши билбейт. Буюмдардын баары Кытайдын жыты жагымсыз, арзан буюмдары.
Кыскасы, “ары бассаң араба, бери бассаң араба, албасаң караба” деген жашоо мына ушул жерде. Арабасы жоктор коробканы коюп же кездемени жая салып арзан буюм-тайымдарды сатып отурушат. Таштандыга толуп турган урнанын жанында арабада кийим сатып отурган жигиттен сурадым:
– Эмнеге таштандынын жанында сатып турасың? Башка жерге жылсаң болбойбу?
– Эмне, жугуп калат бекен? Ушул жерге турганыма да шүгүр.
– Ыңгайсыз го. Бул жериңе канча төлөйсүң?
– Төлөбөйм деле.
– Төлөбөсөң, анда кандай болот?
– М-мм. Салыкчылар келатышса арабамды сүйрөп жөнөп калам. Кубалашат, кайра келип сатам.
– Ким кубалайт?
– Тигилер да...
– Кечке эле кача бермек белең?
– Андайда беребиз.
– Канча?
– 100 сом,- деп тартынып жооп берген жигиттен ушинтип сурап, ары карай жөнөп калдым.

Бирок мен ушундай арзан кийимдер адамдарды аллергияга, түрдүү ооруларга кабылтып жатканын ойлоп, “канткенде эл жашоосу оңолуп, сапаттуу кийим кийүүгө өтөт болду экен?” деген ойдон кутула албай бараттым. Мүмкүн бул үчүн дагы 5 же 10 жыл күтүү керектир? Ага чейин ооруй берелиби?..

Сөз соңунда

Ошентип, базардан баарын көрдүм. Бут майлап отурган өспүрүм, кайыр сураган майып-соосун, “сессияга акча болсун” деген студентти, маянасы аздыгынан базарда отурган мугалимди... Баары көр тирилик үчүн жан үрөшүүдө. Бири таразадан алдап акча табуунун камында болсо, бири арзан азык же кийим алуу камында. Башаламан, ызы-чуу, тазалык дегенден дарек жок. Сеп этип алып башы-көзү канжалаган боюнча жерде уктап жаткан бомжу да көп.
Кыскасы, издеге­ниңдин баарын табасың, бирок тазалыкты таппай кайтасың. “Кан базар, араласаң көңүл азар” дегенден башка эч нерсе дей албайсың...

Бурул Исмаилова
Каныкей Айталиева
koom@super.kg



"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  0 
Комментарийлер(0)
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21471;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: