Архив
792   793   794   795   796   797   798   799   800   801   802   803   804   805   806   807   808   809   810   811   812   813   814   815   816   817   818   819   820   821   822   823   824   825   826   827   828  
740   741   742   743   744   745   746   747   748   749   750   751   752   753   754   755   756   757   758   759   760   761   762   763   764   765   766   767   768   769   770   771   772   773   774   775   776   777   778   779   780   781   782   783   784   785   786   787   788   789   790   791  
687   688   689   690   691   692   693   694   695   696   697   698   699   700   701   702   703   704   705   706   707   708   709   710   711   712   713   714   715   716   717   718   719   720   721   722   723   724   725   726   727   728   729   730   731   732   733   734   735   736   737   738   739  
635   636   637   638   639   640   641   642   643   644   645   646   647   648   649   650   651   652   653   654   655   656   657   658   659   660   661   662   663   664   665   666   667   668   669   670   671   672   673   674   675   676   677   678   679   680   681   682   683   684   685   686  
583   584   585   586   587   588   589   590   591   592   593   594   595   596   597   598   599   600   601   602   603   604   605   606   607   608   609   610   611   612   613   614   615   616   617   618   619   620   621   622   623   624   625   626   627   628   629   630   631   632   633   634  
531   532   533   534   535   536   537   538   539   540   541   542   543   544   545   546   547   548   549   550   551   552   553   554   555   556   557   558   559   560   561   562   563   564   565   566   567   568   569   570   571   572   573   574   575   576   577   578   579   580   581   582  
479   480   481   482   483   484   485   486   487   488   489   490   491   492   493   494   495   496   497   498   499   500   501   502   503   504   505   506   507   508   509   510   511   512   513   514   515   516   517   518   519   520   521   522   523   524   525   526   527   528   529   530  
427   428   429   430   431   432   433   434   435   436   437   438   439   440   441   442   443   444   445   446   447   448   449   450   451   452   453   454   455   456   457   458   459   460   461   462   463   464   465   466   467   468   469   470   471   472   473   474   475   476   477   478  
374   375   376   377   378   379   380   381   382   383   384   385   386   387   388   389   390   391   392   393   394   395   396   397   398   399   400   401   402   403   404   405   406   407   408   409   410   411   412   413   414   415   416   417   418   419   420   421   422   423   424   425   426  
322   323   324   325   326   327   328   329   330   331   332   333   334   335   336   337   338   339   340   341   342   343   344   345   346   347   348   349   350   351   352   353   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364   365   366   367   368   369   370   371   372   373  
264   265   266   267   268   269   270   271   272   273   274   275   276   277   278   279   280   281   282   283   284   285   286   287   288   289   290   291   292   293   294   295   296   297   298   299   300   301   302   303   304   305   306   307   308   309   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320   321  
217   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235   236   237   238   239   240   241   242   243   244   245   246   247   248   249   250   251   252   253   254   255   256   257   258   259   260   261   262   263  
176   180   181   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192   193   194   195   196   197   198   199   200   201   202   203   204   205   206   207   208   209   210   211   212   213   214   215   216  
Популярдуу макалалар
Akbuura gazeta

БАТКЕНДЕГИ ТАБЫШМАКТУУ «ӨЛҮМ КЕНИ»

№551 24-май-30-май, 2013-ж


Баткен районундагы Самаркандек айылында Кан-и-Гут, фарс тилинен которгондо «Өлүм кени» же «Барса келбес» атка конгон кен бар.Үңкүрдүн узундугун эч бир изилдөөчү тактай албай, бирөөсү 30 чакырым десе, дагы бири 300 чакырым деп келишет. Анда жер астында бир нече кызыл түстүү көлдөрдүн бар экендиги жөнүндө айтылып жүрөт. Бул тууралуу билүү үчүн тарых илимдеринин кандидаты Абдинаби Кадыров менен маектештик.

– Абдинаби мырза, Кан-и-Гут үңкүрү тууралуу айтып берсеңиз...
– Айтылуу дарыгер Абу Али ибн Синанын эмгектеринде Борбордук Азиядагы эң сырдуу, легендарлуу Кан-и-Гут үңкүрү чагылдырылган. Адамдар мурдатан эле мындан күмүш, сурьма, цинк, коргошун казып алып турушкан. Канчалаган казына издөөчүлөр бул үңкүргө байлык издеп келишип, түбөлүк ушул жерде калышкан. Айрымдар миңдеген пенделерди зордоп алып келип иштетишкен. Аларды кайра чыгарышпай, өмүрүнүн аягына чейин иштетишкендиктен жана мындан качып чыгууга ачык жол болбогондуктан, ал кен Өлүм кени деп аталган.

– Табышмактуу үңкүрдүн өлбөс жана чечилбес сыры эмнеде деп ойлойсуз?
– Бир жагынан табигый үңкүр­дөн мындай баалуу кендин казы­лышы таң калууну жаратса, экинчи жагынан кол менен жүр­гү­зүл­гөн казуу иштери ага шайкеш келип, экөөнү айырмалоо көптөгөн изилдөөчүлөрдүн башын катырган. Жергиликтүү эл үчүн бул кендин сырдуулугу – ага кирген адамдын кайра чыкпагандыгы.

– Эл арасында «үңкүр Кокон хандыгына таандык болгон» деген кептер бар...
– Бул үңкүрдүн мурдагы аталышы Заук-Кур болгон, кийинки Кан-и-Гут деп аталышы Кокон ханы Кудаяр менен байланышкан. 1850-жылы үңкүргө бир канча жумушчу менен кокондук корбашы келип, анын оозундагы түшүнүксүз тилдеги жазууну көргөн. Кийин үңкүрдүн оозу талкаланып, жазуу жок болгон. Бул мезгилдерде Кудаяр хан күнөөлүүлөрдүн жазасын ушул кенде өтүүгө мажбурлаган. Ошондуктан алар өлүмдөн аман калуу үчүн казынадагы укмуштуу байлыктарды легендага айландырып айтып келишкен.

– Учурда кендин ичине кирип чыккан изилдөөчүлөр барбы?
– Түркстан Республикасынын өкмөтү тарабынан экспедиция уюштурулган. Ошондо 20 күндүк ишинин натыйжасында үңкүрдүн башкы кирүү жолунун жана негизги аянттарынын жайгашуу планы тартылган.
Үңкүрдөгү биринчи чуңкурдун тереңдиги 43 метр, узундугу 49 метр экендиги аныкталган. Андан да таң калтырганы, экинчи чуңкурдун чыгыш жагындагы жол өтө татаал, көп фигуралуу коридорлор үңкүрлөр аркылуу жүрүп отуруп, негизги үңкүрдөн түштүк-батышка карай 600 метрден кийин сыртка алып чыгары аныкталган. Башкача айтканда, үңкүрдүн сыртка чыгуу жолу ачылган. Инженер Белов тарабынан түшүрүлгөн бул план үңкүрдүн жер астындагы системдик жайгашуусун так чагылдырган жалгыз план болуп са­налат.
Кан-и-Гут өзгөчө табигый-та­рыхый феномен экенине мен ал жерге барып күбө болдум. Бул объектти комплекстүү изил­дөө, кенди жандандыруу боюнча мамлекеттик деңгээлде маселе көтөрүү жана аталган табигый-тарыхый комплексти эл аралык туризмдин базасына айландыруу керек. Жергиликтүү элдин айтымы боюнча, бул жерге 2009-жылдан бери туристтердин агымы токтогон. Учурда үңкүр мамлекет тарабынан эч кандай кароого алынган эмес.

Бегайым Тажибай кызы
batken@super.kg


"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.

Рейтинг: Рейтинг  5 
Комментарийлер(33)
27.05.2013. 12:33 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
52
Катталган:
05-04-2013
Соӊку аракети:
11-09-2016 08:27
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жашыруун
+1
Chynby je kalppy?
28.05.2013. 20:46 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
108
Катталган:
15-11-2011
Соӊку аракети:
30-07-2018 00:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
saturn
0
konfetka_love, чыпа чын мен бир айыл бери жагында жашайм.ишенбесен корсотуп келейин.
30.05.2013. 23:54 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
22-02-2012
Соӊку аракети:
02-01-2018 18:51
Жынысы:
Белгисиз
+2
egemberdievagulbara,биз да бир ункурго кызыгып киргенбиз!ункурго 50-60 метр киргенден кийин чоон залга окшогон жери бар экен ал жерде сооктор жана башкалар коркунучтуу нерселерди фонарик менен коруп тан калып атсак. кайдан жайдан бир аппак адамга окшогон нерселр пайда болду да бизди кууп жоноду.коргон козубузго ишенбей качып баратсак алды жагыбызда да аппак нерселер пайда болуп жолубузду тосуп калышты эми олдук деп атсак дагы жакшы бешенебиз бар экен ойгонуп кетим хе хе хе
27.05.2013. 12:49 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
1120
Катталган:
05-05-2013
Соӊку аракети:
21-09-2018 22:47
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Москва
+3
Кызыл тустуу колду коргон жан бар бекен ошондо. Техника онуккон заманда киришип изилдешпейби анан?
27.05.2013. 14:45 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
104
Катталган:
15-11-2012
Соӊку аракети:
15-02-2017 21:05
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кыргызстан Жалал-Абад Токтогул
0
Баткендик форyмчулар неге жазбай жатышат?
28.05.2013. 20:49 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
108
Катталган:
15-11-2011
Соӊку аракети:
30-07-2018 00:07
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
saturn
+1
Azamatnur, биз жаза турган жогоруда жазылган
27.05.2013. 15:00 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
350
Катталган:
17-11-2010
Соӊку аракети:
11-02-2014 11:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
0
коркунучтуу го! мен дагы бир кол жонундо да укканым бар да тубу жок деп ошол да чын болду бекен а?
28.05.2013. 02:36 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
127
Катталган:
11-08-2012
Соӊку аракети:
14-01-2017 06:16
Жынысы:
Белгисиз
0
Shekerbek, ооба чын
27.05.2013. 16:45 
Тайпасы:
Түйүлдүк
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
04-12-2011
Соӊку аракети:
28-01-2018 11:57
Жынысы:
Белгисиз
0
мен аксы районунду Бозбу-Ата деген тоо бар,анын ортосунда бир чоон ункуру бар ага кирсен, тоонун аркы бетинен чыгасын деген уламыштардан улам, мендада кызыгуу жаралып,ошол ункурго барганбыз, басак чын эле илгерки чон-аталарыбыз айткандай,укмуштуудай ункурго кирип барганбыз,кирип баратып жарымына келгенде......
27.05.2013. 18:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
51
Катталган:
18-05-2011
Соӊку аракети:
21-09-2018 01:47
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Ош
+2
janadil-89, kalgany kiyinki sandaby?????
29.05.2013. 12:47 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
14
Катталган:
09-11-2012
Соӊку аракети:
07-12-2014 16:24
Жынысы:
Белгисиз
0
Aziz91, хахахаха тура айтасын ух ичиииим
27.05.2013. 19:00 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
97
Катталган:
08-05-2013
Соӊку аракети:
27-05-2014 22:15
Жынысы:
Белгисиз
+1
janadil-89, чыдамсыздык менен кутобуз.
28.05.2013. 02:34 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
127
Катталган:
11-08-2012
Соӊку аракети:
14-01-2017 06:16
Жынысы:
Белгисиз
0
janadil-89, коркуп чыгып баса бергемин десен)))))
28.05.2013. 22:13 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
461
Катталган:
20-08-2010
Соӊку аракети:
10-06-2016 08:31
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Кытай-Кызылсуу кыргыз автономиялуу областы
0
janadil-89, жарымына барганда артыбызга кайта бердик. . .
29.05.2013. 03:04 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
3
Катталган:
30-04-2013
Соӊку аракети:
07-06-2013 10:26
Жынысы:
Белгисиз
0
janadil-89, мен Бозбу Атада ункур бар экенин укпаптырмын ал жакка 3жолу баргам.Бирок таштарда адамдардын элестер корунот.анан пайгамбардын ылай кирпичтен уйу бар.
27.05.2013. 19:02 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
151
Катталган:
18-07-2011
Соӊку аракети:
21-09-2018 21:46
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Россия
0
Мен да эми угуп атам Лейлектик болуп бирок андай ункурлор Лейлекте да коп бирок кирип коргон эмесмин. Бир мисал: Кулунду айылынын Байзак деген жеринде кептер кана деген ункур бар ошону кээ бирлер айтат наркы башы баткенден,кытайдан чыгат деп, анча мынча адамдар кириптир бирок 20,30 метр баргандан кийин аба жетпей калат экен.
27.05.2013. 19:42 
Тайпасы:
Түйүлдүк
Комментарийлердин саны:
676
Катталган:
06-11-2012
Соӊку аракети:
14-07-2014 22:40
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
..........sonuuuuuun jerde
0
ммм окуп жанакы спуск деген кинону эстеп кеттим, эч ким кызыкпайбы ээ кирип изилдеп чыкканы
28.05.2013. 02:30 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
65
Катталган:
19-12-2011
Соӊку аракети:
12-08-2018 12:20
Жынысы:
Белгисиз
0
ошол ункурдо алтындар бар дешип айтчу бирок еч ким таба елек екен
28.05.2013. 03:12 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
14-04-2013
Соӊку аракети:
07-08-2016 22:44
Жынысы:
Белгисиз
0
араванда да бар бир ункур чил устун деген,ээми кирели деп балдар мн чогулуп чыксак ункурдун оозунда эки жылан жатыптыр,,,анан секин артка кайттык:-)
28.05.2013. 08:48 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
231
Катталган:
21-05-2012
Соӊку аракети:
21-09-2018 17:57
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Планета
0
Биздин айылдын жанында да бир үңкүр бар Зындан деген, СССР учурунда геологтор изилдешкен, бирок, толук эмес. Ичинде бир кыйла жеринен ары жагында күкүрт дагы, фонарик дагы күйбөйт экен. Аба жетпей калат окшойт менимче. Азыркы кезде ичине суу толуп калган, кирүүгө мүмкүн эмес.
28.05.2013. 11:12 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
463
Катталган:
01-04-2013
Соӊку аракети:
19-09-2018 18:55
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Жалал-Абад,Кыргызстан.
0
Мындай кызыктуу,табышмактуу жерлер биздин баалуу мекенибизде канчоо...Коментарийлерден эле санасам 4-5 экен,али айтыла,корсотуло элеги канчоо...Бар бол табышмактуу,ары сыйкырдуу,алтындан кымбат,жанымдын шериги менин МЕКЕНИМ!Сагындым сени...
28.05.2013. 12:20 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
38
Катталган:
10-05-2013
Соӊку аракети:
14-06-2013 16:09
Жынысы:
Белгисиз
+1
Бизде ушундай кендерге ушул бакка чейин кол тийген эмес, ошон учун Россия АКШ биздин мамлекетке кызыгып жатышпайбы, аларда уже природный запастары тугонуп баратат да .... Ушуну биздин чон билип турушса да, кок кагаздарды коргондо коздору ойноп жатпайбы....
28.05.2013. 17:20 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
5
Катталган:
01-04-2013
Соӊку аракети:
04-12-2014 11:35
Жынысы:
Белгисиз
0
ким Кара-Шородогу Жаныбектин ункуруно чыгып коргон?
29.05.2013. 07:04 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
204
Катталган:
13-12-2010
Соӊку аракети:
17-03-2015 20:11
Жынысы:
Белгисиз
0
ошол ункурдо алтын бар экен дегенде биздин чондор казышмак да:)
30.05.2013. 14:37 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
02-04-2013
Соӊку аракети:
21-09-2018 16:13
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Орустун батири
+1
Биздин айылдын четинде жети ункур деген бар.Озгон шаарына жакын турабыз.Кирсен шаар тараптан чыгасын деп айтып калышат.Бирок оозу кичирейип кирууго мумкун болбой калган,кирсен да аба жетпей кайра кайтууга мажбур болосун.Айтымында шаар менен туташтырган жашыруун жол болгон.
30.05.2013. 20:05 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
31
Катталган:
01-02-2011
Соӊку аракети:
10-01-2018 09:49
Жынысы:
Белгисиз
+4
Биздин айылда да бир ункур бар ал ункурдон кирсен ак уйдон чыгасын деген божомолдор айтылууда
02.06.2013. 10:40 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
22-11-2012
Соӊку аракети:
23-08-2016 01:30
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Jalalabad
0
Ушундай сырдуу ункур бар экенин билбептирмин
02.06.2013. 12:32 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
2
Катталган:
26-05-2013
Соӊку аракети:
25-07-2013 14:17
Жынысы:
Белгисиз
+1
Nookat rayonundagy Abshyr-Ataga barsanar,ukmushtun baary oshol jerde,jardy teship chykkan sharkyratma,tabyshmaktuu unkur,shypaa bulak,jogoruda tusu ozgorup turgan kol i tashtyn ustundo namazda sajdaga oturgan izder bar.
13.06.2013. 23:22 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
24
Катталган:
02-02-2013
Соӊку аракети:
23-02-2017 13:06
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
США
0
дааа ..кызык экен
17.06.2013. 07:15 
Тайпасы:
Жаран
Комментарийлердин саны:
176
Катталган:
22-05-2013
Соӊку аракети:
12-04-2018 07:16
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Venera
0
Балалыгымда ушул сыяктуу ыйык жерлерге барчум. Азыр болсо кокром.
21.06.2013. 10:58 
Тайпасы:
Тартип бузгандар
Комментарийлердин саны:
174
Катталган:
29-01-2011
Соӊку аракети:
15-01-2015 13:41
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бул жалган дуйнодо
0
Bul menin ayilimda baary chyn unkurdun ary Jagi tadjikstandin kanibadam dégén jerinen chygat déwet bul unkurdun atin kyrgyzchaga ozgortuw kerek êrttele tajikter Bizdin unkur aty ele Aytyp turbaybi dép. Chygywat.bilbegender bilip algyla taryh boyuncha ensiklopediyada Kyrgyzstandagy en Chon unkur atalgan!
23.06.2013. 13:26 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
8
Катталган:
27-03-2013
Соӊку аракети:
12-11-2013 00:34
Жынысы:
Белгисиз
Калаасы:
Бейиш багы
0
Batken, Сыйкыр-Кайып ункуру атап койгула жана коргоого алгыла
28.02.2014. 01:51 
Тайпасы:
Кыймылы жок
Комментарийлердин саны:
6
Катталган:
27-02-2014
Соӊку аракети:
19-07-2014 02:29
Жынысы:
Белгисиз
0
Кызытуу ункур экен,бирок,атын башка койсо болмок.
1
Комментарий калтыруу үчүн өз ысымыңыз менен кириңиз же каттоодон өтүңүз.
 
Бөлүмдүн статистикасы
соңку 15 мүнөт ичинде 0 колдонуучу (Катталган: 0, коноктор: 0) бул макаланы окуду:

Макалалардын саны:
21193;
 
Маалымат-маанайшат порталы
2006-2018 © SUPER.KG
Кыргыз Республикасы, Бишкек шаары,
Күрөӊкеев көчөсү - 180
"Супер-Инфо" гезитинин материалдары жеке колдонууда гана уруксат.
Жалпыга таратуу "Супер-Инфо" гезитинин редакциясынын жазуу түрүндөгү уруксаты менен гана болушу мүмкүн.
Рейтинг@Mail.ru
Биз социалдык тармактарда: